ทุกชีวิตจะมีประสบการณ์ที่ไม่เคยพานพบมาก่อนเสมอ และเมื่อพบเจอแล้วก็อาจจะมีตอนต่อไปหรืออาจจะไม่ประสบพบเจออีกก็ได้..
ครั้งแรก..จึงไม่ใช่จุดจบที่แท้จริงของทุกสิ่ง แต่ทุกสิ่งครั้งแรกจะมีเพียงครั้งเดียว
เมื่อมีครั้งแรกในสิ่งดีๆของชีวิต ก็ควรจะเริ่มต้นให้สวยงาม ศึกษาและทำความเข้าใจในรายละเอียด ข้อมูลเป็นเรื่องที่จำเป็น ยกเว้น..กับครั้งแรกในเรื่องที่ไร้สาระ
แม้จะเป็นครั้งแรก..แต่ถ้าเป็นเรื่องสำคัญก็ไม่ควรตื่นเต้นดีใจจนเกินไป ในขณะเดียวกันก็ไม่ควรจะคาดหวัง ในความคาดหวังก็มักอยู่คู่กับความผิดหวังเสมอ
วันนี้..ผมครั้งแรกกับการ”ทำนา”บนผืนนาของตนเองที่อยู่ใกล้บ้าน ผมควรจะมีกิจกรรมนี้ครั้งแรกเมื่อ ๒๐ ปีที่ผ่านมา แต่ผืนนาผืนนั้นอยู่ไกลเหลือเกิน
ผมเตือนตัวเองหลังจากหาข้อมูลการทำนาในชุมชนเป็นที่เรียบร้อย ว่าจะต้องพอเพียง คือทำให้ง่าย..ทำให้สอดคล้องกับบริบทของชุมชนที่ผมอาศัยอยู่
ผมไม่มีเครื่องมือ ก็ต้องติดต่อประสานงานกับเครือข่าย สำเร็จลงได้ก็ต้องอาศัยใจที่ขยันหมั่นเพียร สู้ มุ่งมั่นและอดทน..
อากาศที่ร้อนอบอ้าว เหมือนจะแห้งแล้ง แต่เมื่อมันเป็นครั้งแรก ก็ต้องเรียนรู้และลงมือ ครั้งแรกก็ควรเริ่มต้นอย่างตั้งใจและเป็นระบบ..
ไถดะลงไปในแปลงนา ภาพที่อยู่ตรงหน้ามันใกล้ชิดติดตา มันเป็นก้อนดินร่วนซุยปนทรายก้อนโต ฝุ่นคละคลุ้งไปทั่วแปลงนาเพราะดินแห้ง นกกระยางขาวเดินเล่นและบินโฉบเฉี่ยวกัดกินแมลงอย่างอารมณ์ดี
๒ ชั่วโมงเสร็จสิ้น ผืนนาแปลงใหญ่ต้นหญ้าหายไป กลายเป็นที่ทำกินที่พร้อมจะทำนา แต่ต้องรอเวลาอีกวันสองวัน เพื่อจะหว่านข้าวแล้วไถปั่น จากนั้นก็รอน้ำฝน..
ผมได้คำตอบที่ชัดเจน นาหว่านเป็นเช่นนี้นี่เอง และการทำนาที่ไม่ได้ผลดี การทำปีละหลายครั้งในบางปีแต่ได้ผลครั้งเดียว..ก็เป็นเช่นนี้อีกเหมือนกัน
ผมรู้สึกสงสารชาวนา แต่ไม่รู้สึกสงสารตัวเอง เพราะมันเป็นครั้งแรกของชีวิต ที่ได้พิชิตประสบการณ์ที่ล้ำค่า..อีกไม่กี่วัน..กระบวนการทำนาในขั้นตอนที่เริ่มต้นจะผ่านพ้นไป
ผมจะไม่หวังผลเลิศเลอจากผลกำไร..หากได้น้อยกว่าต้นทุน ก็ยังคิดว่า”ขาดทุนคือกำไร” เพราะผมจะไม่ใช้สารเคมี ไม่สร้างมลพิษให้กับเมล็ดข้าว พื้นดินและสิ่งแวดล้อม
ผมอาจจะได้ใช้เวลาที่ว่างน้อยให้เป็นประโยชน์ ผมอาจจะได้จดจำครั้งแรกนี้ไปอีกนาน และผมอาจจะได้วิธีการใหม่ สร้างสิ่งแวดล้อมใหม่ๆให้กับที่ดินของตนเอง ให้เป็นแบบไร่นาสวนผสม ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับภาพเชิงประจักษ์ที่จะเกิดขึ้นกับผลงานครั้งแรก..
ชีวิตยังต้องเรียนรู้อีกยาวไกล..ผมจะไม่รีบคิดถึงความล้มเหลวง่ายๆ..ปล่อยให้เป็นธรรมชาติ พอดีและพอเพียง..
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๑๖ กรกฎาคม ๒๕๖๒
