เช่นเดียวกันกับการตามเสด็จทัศนศึกษา ของคณะกรรมการรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลฯ ทุกครั้ง ผู้ตามเสด็จได้รับความประทับใจในพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระเทพรัตน์ฯ และของในหลวงรัชกาลที่ ๙ และในคราวนี้ของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระราชินิในรัชกาลที่ ๗ ด้วย ผมเพิ่งทราบว่า ท่านไปทำให่เสื่อจันทบูรณ์กลายเป็นสินค้าทันสมัยคุณภาพสูง
การตามเสด็จทัศนศึกษาของคณะกรรมการรางวัลนานาชาติ มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล นี้ งดไปสองปี คือปี ๒๕๕๙ และ ๒๕๖๐ เนื่องจากการสวรรคตของในหลวงรัชกาลที่ ๙ ซึ่งหมายความว่าการเตรียมงานของทีมงานเตรียมการรับเสด็จที่จันทบุรีต้องเตรียมเก้อถึงสองปี ปีนี้ได้รับเสด็จสมหวัง และงานรับเสด็จก็น่าประทับใจมาก
ปีนี้กรรมการรางวัลนานาชาติจากต่างประเทศมาน้อย แต่มีกรรมการใหม่ ๑ ท่าน คือ Prof. Aaron Ciechanover ที่ตามเสด็จเป็นครั้งแรก ท่านบอกว่าท่านประทับใจต่อการแสดงออกของคนไทย โดยเฉพาะชาวบ้าน ในความรักและเทิดทูนต่อองค์สมเด็จพระเทพรัตน์ฯ และประทับใจในพระจริยาวัตรในการทำงานเพื่อประโยชน์ของคนด้อยโอกาส
ความรู้ใหม่สำหรับผม ที่แม้ไปเที่ยวจันทบุรีหลายครั้ง (มักจะเน้นไปเที่ยวบริเวณชายทะเล) แต่ก็ไม่เข้าใจเรื่องตลาดพลอยจันทบุรี และไม่รู้เรื่องพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณีต่อการพัฒนาเสื่อจันทบูร
ในการประชุมมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลเมื่อค่ำวันที่ ๒ พฤศจิกายน สมเด็จพระเทพรัตน์ฯ รับสั่งว่า ในการเดินทางวันที่สองมีช่วงบ่ายให้ได้กลับไปพักที่โรงแรม ฝรั่งชอบ ผมกราบบังคมทูลว่า ไทยก็ชอบเหมือนกัน คือกรรมการเป็นผู้สูงอายุ ต้องการการพักผ่อนมากเป็นพิเศษ ผมก็อยู่ในกลุ่มนั้น
วิจารณ์ พานิช
๓๐ พ.ย. ๖๑