ในการประชุมคณะกรรมการนานาชาติตัดสินรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล เมื่อวันที่ ๑๗ ตุลาคม ๒๕๖๑ ผมได้รับความรู้เรื่องนมแม่ ๖ เดือน
ความรู้ใหม่ของผมคือ มีหลักฐานจากการวิจัยที่ซับซ้อน บอกว่าการได้รับอาหารเสริมก่อน ๖ เดือนไม่ดี เขาใช้คำว่า exclusive breast feeding คือแนะนำให้ทารกได้นมแม่อย่างเดียวในช่วงอายุ ๖ เดือนแรก องค์การอนามัยโลกและยูนิเซฟ แนะนำหลักการนี้มา ๒๘ ปีแล้ว คือตั้งแต่ปี ค.ศ. 1990 มีหลักฐานว่า การได้รับนมแม่อย่างเดียวในช่วง ๖ เดือนแรกเพียงพอต่อการเจริญเติบโตที่ดีของทารก (หากแม่มีโภชนาการปกติ) และทำให้อัตราการเป็นโรคท้องเดิน โรคติดเชื้ออื่นๆ ลดลง ทำให้โรคอ้วนในเด็กและวัยรุ่นลดลง
แต่เสียงของคำแนะนำไม่ดังเท่าเสียงโฆษณาอาหารเสริมสำหรับทารก
ผมลองค้นกูเกิ้ลด้วยคำว่า “อาหารเสริมสำหรับทารก” น่ายินดีว่า เขาโฆษณาว่า สำหรับทารกอายุ ๖ เดือนขึ้นไป สะท้อนความเข้มแข็งด้านการดูแลผู้บริโภคของไทยในเรื่องนี้
แต่จริงๆ แล้ว หลักการ “กินนมแม่อย่างเดียว” (exclusive breast feeding) นี้ต้องยืดหยุ่นตามบริบทด้วยนะครับ ในกรณีที่แม่สุขภาพดี โภชนาการอุดมสมบูรณ์ ก็ใช้หลักการเต็มรูป (๖ เดือน) ได้ แต่หากแม่ขาดอาหาร ศ. นพ. ไกรสิทธิ์ ตันติศิรินทร์ ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการ แนะนำว่า ใช้เพียง ๓ เดือนพอ หลังจากนั้นต้องให้อาหารเสริมแก่ทารก
วิจารณ์ พานิช
๑๘ ต.ค. ๖๑
