คำถามสำคัญ ... ในใจนักสูบ


เครือข่าย NoNo ทันตบุคลากรไทยต้านภัยยาสูบ  โดย สสส.สนับสนุนให้แกนนำทันตแพทย์ไทยต้านภัยยาสูบ  ชวนสมาชิกเครือข่ายเก่าใหม่มาพบกันแล้ว ๓ ครั้ง  

ครั้งที่ ๔ นี้ เตรียมจัดประชุมเชิงปฏิบัติการ ๓ วัน  พี่โต่งผู้จัดการเจ้าภาพพื้นที่แจ้งว่า  ๒ วันหลังจะเป็นอาจารย์นายแพทย์เทอดศักดิ์  เดชคง  ผู้อำนวยการสำนักงานวิเทศสัมพันธ์  กรมสุขภาพจิต  กระทรวงสาธารณสุข  และอาจารย์พยอม  ตันฑจรรยา  โรงพยาบาลสุรินทร์  เป็นวิทยากรให้พวกเราฝึกใช้ MI (Motivational Intervewing) ในการสนทนาสร้างแรงจูงใจให้ผู้คนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสูบบุหรี่  น้อยลง  ลด  ละ  จนเลิกบุหรี่ได้

ส่วนวันแรก ๒  อ้อ  ต้นอ้อและดอกอ้อ  พี่ไพ  รวม ๓ คน  จัดกิจกรรมเหนี่ยวนำผู้เข้าประชุมให้เปิดใจพร้อมเรียนรู้  เตรียมร่างกายให้พร้อม  และฝึกทบทวนตัวเองลึกเข้าไปในใจ  ทำความเข้าใจตนเองให้ดีพอประมาณหนึ่งก่อน  

เอ่อ คือว่า ... ภาพประชุมยังไม่มาค่ะ  ชมภาพสิ่งแวดล้อมของเมืองอุดร  รอบ ๆ และในหนองประจักษ์  ที่เอื้ออำนวยให้เราอยากออกกำลังกาย  อยู่ในบรรยากาศสดชื่น  อากาศสะอาดปลอดโปร่ง  กลิ่นสะอาดโชยชาย  มลพิษน้อย ๆ ไม่มีกลิ่นควันบุหรี่

แล้วเลิกประชุมวันแรก  จะพาไปเดินเล่นที่ทุ่งนา   รับลมชายทุ่ง  ให้เย็นกาย  เย็นใจ ... สูดลมหายใจเต็มอิ่มนะคะ

^_,^

พวกเรามามากกว่า ๑๐ จังหวัด  รักผู้คนและธรรมชาติ  ช่วงแรกช่วยกันปลูกต้นไม้แห่งความหวังของ ๓ วันที่จะอยู่ร่วมกัน

¢นำความรู้ที่ได้ไปสอนให้เลิกบุหรี่ได้

     ¢ช่วยคนไข้ในคลินิกเลิกบุหรี่ได้มากขึ้น
     ¢เด็ก ประชาชน (ปชช.) ลดการสูบบุหรี่ลง

     ¢ครอบครัว คนใกล้ตัวไม่สูบบุหรี่

     ¢ช่วยแฟนเลิกบุหรี่ได้

¢นำกระบวนการไปใช้ในการจัดกิจกรรมในพื้นที่

¢รู้จัก  MI

     ¢เทคนิค/แนวทางทำงานเอาไปปรับใช้
     ¢ประสบการณ์จากเพื่อน ๆ
     ¢ชักจูงได้

¢อาหารอร่อย

¢ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ (ลปรร.) เครือข่ายสหวิชาชีพ

¢ยิ้มเยอะ ๆ หัวเราะบ่อย ๆ เหลือเวลาไปออกกำลังกาย

¢ข้อคิด/คำแนะนำ/คำคมที่ impact ถึงอันตราย / คุณค่าชีวิตกับคนที่สูบบุหรี่

^_,^

ใช้เสียงเพลงเป็นสื่อ  สร้างรอยยิ้มซึ่งกันและกัน

¢สวัสดีแบบไทย  ¢แล้วก็ไปแบบสากล
¢สวัสดีทุกๆคน  ¢แบบสากลแล้วก็แบบไทย

พี่ไพนำทำกิจกรรมทักทาย  ทำความรู้จักกันแบบเร็ว  สร้างรอยยิ้ม  เสียงหัวเราะ  เห็นเพื่อนเก่า  เพื่อนใหม่ถ้วนทั่ว

ต่อด้วยกิจกรรมถักทอความประทับใจ

¢นั่งสงบใจอยู่กับตัวเอง
¢ระลึกเรื่องราว “ความประทับใจที่เราเคยเปลี่ยนพฤติกรรมคนอื่นได้”  

¢อะไรก็ได้ ใครก็ได้ กี่คนก็ได้ เกี่ยวหรือไม่เกี่ยวกับงานก็ได้

พวกเราฝึกการฟังอย่างตั้งใจมาหลายรอบแล้ว

แต่ยังมีสมาชิกใหม่มาร่วมเครือข่ายเพิ่มขึ้น

ฝึกฟัง  ฝึกพูด  จับประเด็นในสิ่งที่เราจะต้องนำไปใช้สนทนาต่อเนื่องให้ได้

ใช้เวลาฟังมากกว่า  พอเล่าความประทับใจของเพื่อน  บอกต่อให้คนใหม่ฟัง ... ใช้เวลาสั้นลง

ขมวดปมหาแก่นเรื่องราวความประทับใจของเพื่อน

หักมุม ... รอบนี้  ไม่มีเสนอกลุ่มใหญ่  ไม่มีนำเสนอด้วยสื่อใด ๆ 

เก็บความประทับใจ  ไว้ในใจ  ทั้งของเราและเพื่อนที่ยินยลเสียงเรื่องราวตัวเองซ้ำรอบสอง  เพิ่มพลังใจด้วยตัวของเราเอง

^_,^

หลังอาหารกลางวัน  นอนพักจริงให้จิตใจ-ร่างกายผ่อนคลาย สบาย ๆ  สมองเรียบเรียงจัดเก็บสิ่งที่ได้เรียนรู้ตลอดช่วงเช้า ... ผ่อนพักตระหนักรู้  (บางคนหลับจริง)  

ต่อด้วยกิจกรรมทำความรู้จักอารมณ์ด้านลบของตัวเอง

มีเวลาฝึกเพียง  ๒  อารมณ์  พวกเราเป็นนักเรียนรู้ภายในจิตใจตนเองด้วย

ฝากให้กลับไปฝึกอารมณ์อื่น ๆ อีก  หรืออารมณ์เดียวกับที่ฝึกในห้องนี้ก็ได้  ขั้นตอนทำซ้ำก็จริง  แต่ถ้าใจเปิด  จะเห็นแง่มุมอื่นที่เราได้รู้จักใจเราเองเพิ่มขึ้น  ลึกขึ้น ๆ จนถึงต้นตอแรกสุดของแต่ละอารมณ์ ... เห็นชัด  จัดการได้

^_,^

กิจกรรมรองสุดท้าย  "สร้างบ้านใหม่"  ตัวอย่างบางกลุ่มที่ยินดีเล่าให้เพื่อนทั้งห้องฟัง

¢กลุ่ม ๑ ไม่ชอบคาน เพราะชอบมีตุ๊กแกไปอยู่

      ¢ข้อดี คานทำให้บ้านมั่นคง  บ้านไหนมีตุ๊กแกอยู่บ้านนั้นจะอบอุ่น

¢กลุ่ม ๒  ไม่ชอบประตูรั้ว เพราะข้างหนึ่งผลักสบาย อีกข้างตกยกขึ้นชำรุดดินทรุด ทำให้ลำบาก      

     ¢ข้อดี ทำให้ได้ออกกำลังกาย

¢กลุ่ม ๓  ไม่ชอบบันได เพราะบันไดเป็นที่ที่คนเหยียบเพื่อขึ้นไปจุดที่สูง

     ¢ข้อดี บันไดเป็นตัวเชื่อมให้คนขึ้นไปสู่ความสำเร็จ

¢กลุ่ม ๔  ไม่ชอบตะแกรงกรองของเสียงซิงค์น้ำ เพราะเก็บกักของเสีย เวลาจะใช้ต้องมาเคาะออก

     ¢ข้อดี ทำให้ท่อไม่ตัน

^_,^

กิจกรรมสุดท้าย  ล้อมวง AAR (After Action Review) ของวันแรก

¢โอ ปกติยุ่งมาก ทำงานบริหาร สอน ลงคลินิก ประทับใจกิจกรรมทบทวนอารมณ์ด้านลบตัวเอง จะหงุดหงิดนักศึกษา (นศ.) ที่ตอบคำถามที่ควรรู้ไม่ได้ มักจะปล่อยพลังลบออกไปให้นศ.บ่อยๆ  วันนี้ได้มาทบทวนรู้จักอารมณ์ลบมากขึ้น นำไปปรับปรุงให้ใจเย็นมากขึ้น

¢นิด ได้รู้จักเพื่อนใหม่ ได้รู้ว่ามีทันตแพทย์ (ทพ.) ที่สนใจทำงานด้านนี้

¢เจี๊ยบ  ชอบกิจกรรมทบทวนอารมณ์ด้านลบ

¢กิ่ง มาครั้งแรก ได้ความรู้ไปปรับในการทำงาน มีแรงผลักดันไปพูดกับคนไข้ คนใกล้ตัว เคยทำให้คนเลิกบุหรี่ไปแล้ว ๒  คน

¢นิจ รู้สึกไม่ได้ทำงานยาเสพติดโดดเดี่ยว ได้รู้จักเครือข่าย ขอบคุณที่ให้มาร่วมประชุม ถ้าทุกคนช่วยกันคนไข้ต้องเลิกได้แน่

¢เยา ดีใจที่ได้เจอทุกคน ปวดเข่า นั่งพื้นไม่ไหว

¢แพน รู้จักคนมากขึ้น

¢อ้อย ชอบกิจกรรมแลกเปลี่ยน (ลป.) แบบกลุ่ม คิดว่าจะมีวิธีจัดการคนที่บ้านให้เลิกบุหรี่ได้

¢ดา เหมือนจะไร้สาระ แต่ได้สาระ ต้องผ่อนพักก่อนถึงจะตระหนักรู้ ได้ฟังประสบการณ์จากคนอื่น ได้รับรู้พลังเล็ก ๆ ของแต่ละคนที่ทำงาน

¢ชอบที่ให้เขียนอารมณ์ของตัวเอง ปกติมีแต่ยิ้มรับอย่างเดียว มีแอบไปร้องไห้คนเดียว อยากให้คนอื่นสะท้อนตัวตนของเรา  

¢หน่อย เปลี่ยนทัศนคติ ก่อนมามีปัญหาเยอะ ได้ลป.กับเพื่อนทำให้ได้คิดว่าเราสามารถทำงานบนความขัดแย้งได้
¢เอ ดีใจที่เจอเพื่อนสหวิชาชีพ ชอบกิจกรรมลป. ได้รู้ว่าเพื่อนมีปัญหาอย่างไร มีการจัดการอย่างไร เราเอาไปปรับใช้ได้ ได้ทบทวนตัวเอง รู้ว่าต้องปรับปรุงอะไร
¢ยุ่ง อิจฉาคนอุดร มีสวนสาธารณะออกไปวิ่งได้ ชอบได้นอน กับห้ามใช้มือถือ ไม่ถูกตามงาน ปล่อยวาง สบายใจ 

¢จันทนา เข้าร่วมหลายครั้ง ได้กิจกรรมใหม่ ๆ ทุกครั้ง  ไม่ซ้ำเลย
¢น้อง มาครั้งที่ ๒ แตกต่างจากครั้งแรก
¢บุ๋ม ชอบที่ให้รู้จักฟัง

¢ตา ตอนแรกไม่ได้ตั้งใจมา มาเป็นเพื่อนน้อง ยังไม่เคยเข้า ดีใจได้พบพี่  พลัดพรากจากกัน  ไม่เจอมา ๒๐ ปี ชอบความเป็นกันเองของการประชุม
¢เฟิร์น ชอบที่ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ (ลปรร.) บริบทของแต่ละที่ เอาไปปรับใช้ได้ ชอบที่ได้อยู่กับตัวเอง เรียนรู้ว่าเรารู้สึกอย่างไร
¢นก ไม่ค่อยคุ้นกับรูปแบบ เหมือนได้คลุกวงในใกล้ชิด ได้ลป.แนวคิดหลายมุมมอง

¢บิว ได้รู้จักการทำงานของเพื่อนต่างที่ ทุกคนที่มามีความตั้งใจดีเหมือนกัน
¢แอร์ ประทับใจทุกช่วง 

¢สมุทรปราการ มาครั้งแรก เจอเครือข่ายใหม่ ๆ ขอบคุณที่ให้โอกาสมา
¢ได้เจอเพื่อนใหม่ เจอคนที่คล้ายกับตัวเอง ชอบกิจกรรมที่ได้เขียนจดหมายตอบอารมณ์ตัวเอง
¢อโล ดีใจ สนุก ไม่หลับ หลับไม่ได้เลย ตื่นเต้นตลอด
¢ปลา ประชุมงานนี้ ๔ ครั้งแล้ว จะได้พูดเรื่องบุหรี่น้อยมาก แต่ได้อะไรกลับไปทุกครั้ง รู้จักตัวเองมากขึ้น คุยกับตัวเองมากขึ้น
¢แบม ประทับใจกิจกรรมที่เปลี่ยนมุมมองเชิงบวก ทุกคนเป็นกันเอง เวลาเข้ากลุ่มสนุก ตลกทุกรอบ
¢ฮาย กาฬสินธุ์ ชอบกิจกรรมยืดเหยียด

¢จ๋อมแจ๋ม กาฬสินธุ์ ชอบการจัดกิจกรรมกลุ่ม ปกติเวลาอบรมจะเป็นผู้ฟังตลอด ครั้งนี้ได้พูด ได้อยู่กับตัวเอง ได้ลป.กับพี่ ๆ ได้ประสบการณ์

¢แอน อุดร ประทับใจที่พาทีมสหวิชาชีพมาด้วยกันได้ ประทับใจนายูงให้ดูงาน ดูแลให้ข้อมูลดีมาก เห็นทางที่จะทำงานต่อ

¢มัท ได้ลป.แนวคิด ทัศนคติ ชอบที่ได้ทบทวนอารมณ์ด้านลบ

¢มิ้ง อุบล ครั้งแรก ดีใจได้เจอเพื่อนใหม่ ประทับใจตอนนวดให้กัน ผ่อนคลาย
¢หยง กำแพงเพชร ประทับใจน้องที่ได้จับคู่ด้วย ได้ประสบการณ์จากน้อง ต่อรองคุณพ่อถ้าเลิกบุหรี่ ๑ มวน  จะอ่านหนังสือให้ฟัง ๑ ชั่วโมง ทำให้พ่อเลิกได้ ๑ เดือน
¢นำความรู้ไปปรับใช้
¢แหวว อุบล ประทับใจกระบวนการกลุ่ม เป็นความเหมือนที่แตกต่าง เป้าหมายเหมือนกัน  ต่างกันตรงเทคนิควิธี เอาไปปรับใช้ได้
¢ปู อุดร ได้ทบทวนตัวเอง จากอารมณ์ร้อน มุทะลุ ได้สังเกตตัวเอง มาประชุมเพื่ออยากมาเห็นว่าคนอื่นทำงานแบบไหนบ้าง ไม่คิดว่าตัวเองเก่งคนเดียว

¢รัตน์ ได้สิ่งใหม่ ๆ ไปพัฒนางานตัวเอง ประทับใจได้ลป.ประสบการณ์
¢แอน อุบล ได้เห็นกระบวนการกลุ่ม ผ่อนคลาย ไม่เครียด สบายใจ
¢เพชรรัตน์ กาฬสินธุ์ ¢แจ๊ส อุดร ประทับใจทุกกิจกรรม เพราะทำให้ไม่ง่วง
¢สุรินทร์ ประทับใจวิทยากร กลุ่มเพื่อน
¢วงเดือน สุรินทร์ ได้ลป.ประสบการณ์ดี ๆ รู้จักจังหวัดอุดรมากขึ้น
¢อุ๋ย อุดร ได้ยิ้ม ได้คลายเครียด

¢ปุ้ย กทม. ประทับใจทุกคน วิทยากร สร้างรอยยิ้ม เสียงหัวเราะตลอด
¢จา อุดร ถ้าสนุกจะอยู่ต่อได้จนถึงวันสุดท้าย  ถ้ามีแต่วิชาการไม่สนุก

¢เจษ ขอนแก่น อย่ารักตัวเองมากเกินไป ร้กตัวเองพอประมาณ เหลือที่ว่างให้คนอื่นบ้าง


¢แพทย์แผนไทย อุดร  ได้ชื่อเล่นใหม่ ได้ลป.ประสบการณ์
¢ดา สุพรรณ  ชอบที่ได้ฟังเรื่องเล่าของคนอื่นที่ได้เปลี่ยนพฤติกรรมคนอื่นได้  รู้สึกดีจากคนในกลุ่มที่สะท้อนสิ่งดี ๆ ของตัวเรา 

¢สุรินทร์ ชอบกิจกรรมลป. การเปลี่ยนพฤติกรรมเลิกบุหรี่ ประทับใจวิทยากร ผู้จัด

^_,^

เป็นอย่างไรบ้างคะ  วันแรกของการเตรียมใจ  เตรียมกาย  เตรียมเปิดสมองให้โล่ง  เพื่อรับและให้สิ่งดี ๆ ต่อกันอีกในวันพรุ่ง

บทบาท ๑ ใน ๓ ผู้เหนี่ยวนำ (Mentor) กระบวนการเรียนรู้ตลอดทั้งวันของผู้เขียน ... อิ่มเอมใจ  เกินความคาดหวังของตัวเองไปมาก

กะจะเลิกให้ไปออกกำลังกายก่อน ๑๖.๓๐ น.  ปรากฏว่าเกินไป ๕ นาที  มีสมาชิกยังอยากพูด  คนพูดก่อนก็ช่วยกันตั้งใจฟัง

ถือว่าบรรลุความคาดหวังของทีมผู้เหนี่ยวนำ  ส่วนใหญ่ชอบกิจกรรมทำความรู้จักและจัดการอารมณ์ด้านลบตัวเอง  ซึ่งต้องไปฝึกอีกบ่อย ๆ ถี่ขึ้น ๆ จนกว่าจะรู้จักทุกลมหายใจ  รู้ทันก่อน  ค่อยฝึกจัดการ  

รู้ตัวเองด้านลบ  ข้อด้อยบางอย่าง  มีเพื่อนมาช่วยเสริมพลังใจด้านบวก ... หัวใจฟู  พองโตมากขึ้น

แทบทุกคนชอบการเข้ากลุ่ม  แลกเปลี่ยนความเป็นไป  อารมณ์  ความรู้สึก  ประสบการณ์  เนื้อหาสาระงานก็อยู่ในเนื้อตัวพวกเรานั่นแหละ  คุ้นเคยจนเป็นเพื่อน  อยากบอกอยากเล่า  ไม่กั๊ก  ไม่แอบเก็บไว้คนเดียว  

ยิ่งทำยิ่งเล่า ... ทำในต่างพื้นที่  และรู้ว่าสองมือเราจับกันแน่น  ทำไปด้วยจุดหมายปลายทางเดียวกัน

หัวข้ออื่น ๆ  บรรลุหลายประเด็นแล้ว  เตรียมพร้อมใจพบ MI พรุ่งนี้  (ไม่ใช่ Myocardial Infarction)

ยังเหลือ ... ควรไปศึกษาสภาพแวดล้อมทางกายภาพ / เชิงสังคมของอุดรธานี  มีสิ่งเอื้อให้อยากเลิกบุหรี่หรือพิทักษ์สิทธิ์คนไม่สูบบุหรี่เป็นอย่างไรบ้าง

ลองตั้งคำถามเล่น ๆ ไว้  พรุ่งนี้จะได้ฝึกตั้งคำถามสำคัญเหมือนขุดออกมาจากใจนักสูบบุหรี่กัน


ทานอาหารเย็นแบบยาจกให้เอร็ดอร่อย  อ่อนหวาน  มัน  เค็มนะคะ  (เช้าราชา เที่ยงพ่อค้า เย็นกินแบบยาจก)


พรุ่งนี้ พบกันใหม่

สวัสดีมีชัย  แข็งแรงสดใส  อย่าให้ใครมาพ่นบุหรี่ใส่นะคะ

^_,^



ความเห็น (4)

เป็นการประชุมที่น่าสนใจมาก สร้างสรรค์ครับ..

สร้างบ้านใหม่ลึกซึ้ง(ฮา) เข้าใจนำเสนอ ที่สำคัญน่าจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนามากๆ

แทบทุกคนมีสิ่งไม่ชอบ ไม่พอใจตัวเองมาก่อนแหละค่ะ หาวิธีให้เพื่อนช่วยเติมมุมมองเชิงบวก เสริมสร้างพลังใจให้เห็นคุณค่าด้านใดด้านหนึ่ง หรือหลายแง่มุม รู้สึกดีมากขึ้นต่อตัวเอง เป็นพื้นฐานของกิจกรรมพรุ่งนี้ค่ะ

ขอบคุณมากค่ะอาจารย์

เลิกบุหรี่..มาครึ่งชีวิต..แล้ว เจ้าค่ะ…(ไม่สูบเอง กลิ่น บุหรี่ จึงเหม็น..ตอนสูบเอง..กลิ่น หอมอบอวล..55555)…

คุณยายธีจำความรู้สึกตอนครึ่งชีวิตที่คิดจะเลิกบุหรี่ได้ไหมคะ

อยากอ่านแรงบันดาลใจที่คุณยายเปลี่ยนจากกลิ่นหอมเป็นเหม็นจนสำเร็จจังเลยค่ะ

รอ ๆ อ่านนะคะคุณยาย … ขอบคุณที่คุณยายมาเยี่ยมค่ะ

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี