บทความ
ประสบการณ์การเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
การเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญไม่ได้เป็นทิศทางใหม่ในการจัดการเรียนการสอน แต่เป็นการจัดการศึกษาที่ถูกกำหนดด้วยความเป็นมาตรฐานด้านการพัฒนาผู้เรียนไม่ว่าจะเป็นมาตรฐานการศึกษาของชาติ มาตรฐานการศึกษาข้นพื้นฐานและมาตรฐานหลักสูตร ไม่ว่าจะเป็นมาตรฐานระดับใดเรื่องใด จะต้องส่งเสริม ให้เกิดการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญทั้งสิ้นที่จะช่วยให้นักเรียนได้พัฒนาทักษะความรู้ความสามารถ ซึ่งที่ผ่านมาครูผู้สอนมีทัศนคติในการจัดรูปแบบการเรียนการสอนในแบบเดิม ๆ ครูเป็นผู้ให้ความรู้เพียงอย่างเดียว เป็นสาเหตุหนึ่งที่ไม่อาจตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียน ทำให้ผู้เรียนไม่อาจบรรลุผลในด้านต่างๆ ได้ ทำอย่างไรครูจึงจะจัดการเรียนการสอนให้ผู้เรียนเรียนรู้ในสิ่งที่สนใจ เรียนรู้จากประสบการณ์จริงในชีวิตประจำวันและจนกระทั่งผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง ครูผู้สอนเองควรตระหนัก และให้ความสำคัญ ไม่ว่าจะเป็นการติดต่อและร่วมมือกับนักเรียน ผู้ปกครอง ครูคนอื่นหรือแม้กระทั่งนักการศึกษาที่จะช่วยกันวางแผนและปรับปรุงการสอนให้ผู้เรียนประสบความสำเร็จในการเรียน ครูจะต้องมีเทคนิคในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเป็นอย่างดี ผู้เขียนจึงขอกล่าวถึงเทคนิคการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญจากประสบการณ์การสอนในรายวิชาที่สอนมา 3 ประเด็น ดังนี้
1. เทคนิคการจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนเรียนเพื่อรู้รอบ ในบริบทนี้ครูผู้สอนควรคำนึงว่าต้องการ ให้นักเรียนได้เรียนรู้อะไรบ้าง ไม่ว่าจะเป็น การเรียนที่เน้นผลของการเรียนรู้ Study Skill และ Learning Style ที่ แตกต่างกันของผู้เรียน ให้ผู้เรียนได้ทบทวนความรู้เดิม รู้จักแสวงหาความรู้ใหม่ รวบรวมข้อมูลและประสบการณ์ ต่างๆ โดยใช้กระบวนการคิดและกระบวนการอื่นๆที่จำเป็น
2. เทคนิคการจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนเรียนแบบร่วมมือ การจัดการเรียนการสอนที่เน้นการพึ่งพา อาศัยซึ่งกันและกัน ในทางบวกระหว่างผู้เรียนด้วยกันเอง เกิดเป็นกระบวนการกลุ่มมีปฏิสัมพันธ์แบบ ตัวต่อตัว รวมทั้งเกิดทักษะทางสังคม ช่วยกันเรียนและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งครูผู้สอนต้องคำนึงถึงความสามารถของแต่ละคนในกลุ่ม โครงสร้างทางสังคมในห้องเรียน ความแตกต่างของเชื้อชาติ ความแตกต่างระหว่างบุคคล ในการร่วมมือกัน ในการเรียนรู้ในห้องเรียนเพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และพฤติกรรมการเรียนของแต่ละคน
3. เทคนิคการจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนบริการชุมชน จากแนวคิดที่ชุมชนเป็นแหล่งการเรียนรู้ ของผู้เรียน ซึ่งผู้เรียนอาจได้เรียนรู้นอกห้องเรียน ได้ไปสัมผัสสถานที่จริงก่อให้เกิดการเรียนรู้ที่ยั่งยืน
อย่างไรก็ตามไม่สามารถกล่าวได้ว่าการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญวิธีใดเป็น วิธีสอนที่ดีที่สุด เพราะการเรียนการสอนต้องขึ้นกับองค์ประกอบหลายประการ ดังนั้น จึงเป็นหน้าที่ของครูที่ จะต้องตัดสินใจเลือกวิธีสอนตามความเหมาะสมของสภาพที่เป็นอยู่ควรนำเทคนิคต่าง ๆ มากระตุ้นและเร้า ความสนใจของผู้เรียน โดยพิจารณาให้เหมาะสมกับเนื้อหาและเวลาที่กำหนดให้ อย่าให้ผู้เรียนเป็นเพียง“ผู้รับรู้” มากกว่า“ผู้เรียนรู้” ซึ่งการเรียนรู้ของผู้เรียนแต่ละคนอาจจะมีลักษณะวิธีการ กิจกรรม หรือพฤติกรรมที่ ผู้เรียนใช้เป็นวิธีในการเพิ่มพูน หรือแสวงหาความรู้ วิธีการเรียนนี้ใช้เป็นตัวบ่งชี้ว่าแต่ละคนเรียนรู้ได้อย่างไร แตกต่างกัน ครูผู้สอนจึงต้องสนองความแตกต่างดังกล่าวเหมือนจะสร้างบ้าน เราต้องหารูปแบบบ้านก่อน
การสอนก็เช่นเดียวกัน เลือกรูปแบบการจัดการเรียนการสอนก่อนว่าจะให้เรียนอะไร เรียนอย่างไร และ ประเมินผลอยางไรเท่านี้ผู้เรียนก็ไปถึงเป้าหมายของการเรียนรู้ได้อย่างมีความสุข
อ้างอิง : นาตยา ปิ ลันธนานนท์และคณะ. (2542) การศึกษาตามมาตรฐานแนวคิดสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพ : จูนพบัลิชชิ่ง. พิมพ์พันธ์เตชะคุปต์. (ม.ป.ป.) การเรียนแบบร่วมมือ. เอกสารประกอบการสอน ภาควิชามัธยมศึกษา คณะครุศาสตร์บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ดร.นวลจิตต์เชาวกีรติพงศ์และคณะ. ชุดฝึกอบรมผู้บริหาร: ประมวลสาระ (เอกสารอัดสำเนา)
