Dx. Hemiparesis with motor Aphasia and brain cancer (อัมพาตครึ่งซีก,ความบกพร้องทางการพูดและมะเร็งสมอง) วันที่ 8 มกรา 2561 ผู้ป่วยเอ  อายุ71 ปี เวลา 10.00 น. - 10.30 น.

S: คุณลุงเอพูว่า”พอ”และ”เจ็บ”ขณะทำการประเมินด้วยน้ำเสียงเบา ญาติของคุณลุงเอพูดว่า”ตอนนี้ให้อาหารทางสายยาง”,”ปกติถ้าให้นั่งจะมีหมอนให้คุณลุงพิง",”อยากให้คุณลุงเขาช่วยตัวเองได้ นั่งทรงตัวได้”และ”อดีตเขาเป็นคนไม่ค่อยคุยตั้งนานแล้ว แต่ตอนนี้บางทีเขาจะไม่ค่อยตอบตอนเราถาม แต่เขาเข้าใจนะ”

O: นักกิจกรรมบำบัดได้ถามชื่อคุณลุง แต่คุณลุงไม่ตอบ แม้ภายหลังจะมีการถามซ้ำอีกครั้ง มีการมองค้าง, ขณะจับคุณลุงตะแคงตัว คุณลุงได้ใช้แขนขวาซึ่งเป็นข้างที่ปกติจับราวไว้ เมื่อนักกิจกรรมบำบัดบอกให้ปล่อยมือและเหยียดขาสามารถทำได้, นักกิจกรรมบำบัดได้ให้คุณลุงนั่งแบบไม่มีที่พิง 10 นาที โดยมีญาติช่วยประคอง ขณะนั่งคุณลุงได้นำมือขวาจับบริเวณศีรษะอยู่บ่อยครั้ง ต่อมาทำกิจกรรมหยิบหมุดด้วยข้างขวาให้ลงหลุมโดยมีญาติคอยช่วยประคองมือไว้ ซึ่งลุงสามารถแยกสีสองสีได้

A: การนั่งทรงตัวด้วยตัวเองยังไม่ดี, การเข้าใจทางความคิดมีภาวะเป็นunderlying dementia (สมองเสื่อม) โดยมีความสามารถในการเลือกได้, การทำงานของมือ ยังไม่ดีเท่าที่ควร, สามารถทำตามคำสั่งได้และสามารถบอกอาการได้

P: กระตุ้นการกลืนและการรับรู้, สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ในระดับน้อย, สอนการดูแลผู้ป่วย รวมถึงสอนการพลิกตะแคงตัวกับญาติคนไข้

 

นศ.กบ. ศศิพร ตั้งศิริชัยชนะ 


Occupational Profile

จากการผลวินิจฉัยของหมอทำให้ทราบว่าคุณลุงเป็นอัมพาติครึ่งซีกทางด้านซ้าย , มะเร็งสมอง ,เบาหวานรวมถึงมะเร็งปอด จากการสัมภาษณ์ญาติของคนไข้ ทำให้รู้คุณลุงสามารถรับรู้และฟังเข้าใจ แต่ต้องพูดใกล้ๆ และมีความลำบากในการพูดตอบกลับ 

OT - DOMAIN
OCCUPATIONAL:  การช่วยเหลือตนเอง 
 CLIENT FACTOR:  การทำงานและโครงสร้างของส่วนร่างกายทั้งทางด้านปกติและด้านที่มีการอ่อนแรง 
PERFORMANCE SKILL: ความสามารถในการขยับแขนขาหรือการใช้มือทำฟังค์ชันต่างๆ การนั่งทรงตัว การพลิกตะแคงตัว
PERFORMANCE PATTERN:  กิจวัตรที่ทำเป็นประจำของคุณลุง 
CONTEXT AND ENVIRONMENT:  ลักษณะทางกายภาพสิ่งต่างๆที่อยู่รอบตัวที่เอื้อต่อการอำนวยความสะดวก รวมถึงคนรอบข้าง ในที่นี้คือญาติของคนไข้ที่เป็นคนส่งเสริมให้ผู้ป่วยทำกิจกรรมได้ดีขึ้น



PROCESS : การให้เหตผลทางคลินิก Clinical reasoning
OT ประเมินการโครงสร้างและการทำงานของผู้ป่วย เนื่องจากหมอวินิจฉัยว่าผู้ป่วยเป็น อัมพาตครึ่งซีกและบกพร่องด้านการพูด โดยการถามชื่อขยับแขนขา พริกตัว และถามชื่อคุณลุง Diagnosis Clinical reasoning
OT ทำการประเมินภาวะสมองเสื่อม เนื่องจากการสอบถามญาติผู้ป่วย คุณป้าเล่าว่า “พูดไปคุณลุงเขาคงเข้าใจนะ แต่ไม่ค่อยตอบ” อาจแสดงถึง รอยโรคระยะที่นึกคำพูดไม่ออก ที่แสดงถึงภาวะสมองเสื่อม โดยการถามชื่อของผู้ป่วยถึง 2 ครั้ง Narrative Clinical reasoning
OT ได้วางแผนการรักษาโดยทำการดูผลวินิจฉัยของหมอ เพื่อวางแผนการฟื้นฟูและตั้งเป้าหมาย จากนั้น จึงพูดคุยกับญาติ เพื่ออธิบายขั้นตอนการฟื้นฟู โดยการบอกขั้นตอนเพื่อให้ทราบถึงรายละเอียดของการฟื้นฟ ต่อมาจึงเริ่มทำการประเมิน static sitting balance โดยให้ผู้ป่วยนั่งอยู่บนเตียง และไม่มีที่พิง เวลา10นาที เพื่อดูว่าผู้ป่วยสามารถนั่งโดยอิสระได้หรือไม่ เพื่อจะเป็นเหตุผลพื้นฐานในการทำการรักษาต่อไป  Procedural clinical reasoning
ทำการสอนกาารดูแลผู้ป่วย โดยใช้น้ำเสียงน่าเชื่อถือ พูดชัดถ้อยชัดคำ พร้อมทั้งบุคลิกภาพที่ดี ในการอธิบายญาติผู้ป่วย เพื่อแนะนำวิธีการดูแลผู้ป่วย
เมื่ออยู่ที่บ้าน		 Interactive clinical reasoning 
OT ได้ขอความร่วมมือกับญาติผู้ป่วย ในการพลิกตะแคงตัวในท่าที่ถูกต้องและบ่อยครั้ง ขณะที่อยู่บนเตียงโรงพยาบาลหรือที่บ้าน เพื่อลดการเสี่ยงที่จะเป็นแผลกดทับ เพราะผู้ป่วยขยับตัวไม่ค่อยได้ การพริกตะแคงตัวจึงมีความสำคัญอย่างมาก Condition Clinical Reasoning



MODELที่ใช้การรักษา Person-Environment-Occupation-Performance ;PEOP 

มุ่งเน้นการกลับมาทำกิจวัตรประจำวัน ในการช่วยเหลือตัวเอง มุ่งเน้นไปที่ ปัจจัยภายใน (Person) เช่นปัญหาทางร่างกาย(Physiological) รวมถึงปัจจัยภายนอก (Environment) เช่น ทางด้านวัฒนธรรม ซึ่งประเทศในตะวันออกจะมุ่งเน้นในการพึ่งพาอาศัย  รวมถึงสิ่งอื่นๆที่ส่งผลต่อการเกิด Occupation Performance ที่ทำให้กิดคุณภาพชีวิตที่ดี

Person เนื่องจากการที่คุณลุงเป็นอัมพาตครึ่งซีกทางด้านซ้ายหรือ Stroke ซึ่งจะอ่อนแรงทางด้านซ้าย และมีปัญหาด้านการพูด มีการขยับแขนขาในข้างที่อ่อนแรง เผื่อป้องกันไม่ให้กล้ามเนื้อฝ่อรีบ

Environment คุณลุงมีคุณป้าที่คอยช่วยดูแลและเอาใจใส่การทำกิจวัตรประจำวัน รวมถึงขณะทำการฟื้นฟู มีการปรับสภาพแวดล้อมของบ้าน เช่นการมีหมอนให้ตุณลุงนั่งพิง 

Occupation ความสามารถในการช่วยเหลือตัวเอง

Performance จากการที่คุณลุงมีข้อจำกัดจากโรคในการทำกิจกรรม คุณลุงจึงไม่สามารถทำกิจกรรมได้หากขาดคนช่วยเหลือ


FoR ที่ใช้ในการรักษา กรอบอ้างอิงการฟื้นฟู Rehabilitation Frame of Reference 

กรอบอ้างอิงที่อธิบายการ ฟื้นฟู การส่งเสริม และป้องกัน โดยในที่นี้เนื่องจากคุณลุงมีความบกพร่องทางด้านร่างกายจึงไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ จึงเน้นให้ญาติผู้ป่วยตระหนักในความสำคัญของการฟื้นฟูสภาพร่างกาย และช่วยเหลือขณะที่คุณลุงทำกิจกรรมการฟื้นฟูต่างๆ เพื่อส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพในการทำกิจกรรม ให้สอดคล้องกับความสามารถที่ยังสามารถทำได้อยู่ ขณะเดียวกันคุณป้าได้มีการเรียนรู้(teaching & learning process)การพลิกตะแคงตัวผู้ป่วยรวมถึงการดูแลผู้ป่วยที่ถูกต้อง ทำให้สามารถป้องกันและลดความเสียงของการเกิดแผลกดทับได้