พิธีการรับท้องข้าว(ของเซ่นไหว้พระแม่โพสพ)


               25/02/61   วันนี้กลุ่มของพวกเราได้ออกเดินทางจากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐมเวลา 10:00 น. ไปยังตลาดกำแพงแสนหรือที่คนแถวนั้นเรียกตลาดบ้านยาง เพื่อจะไปซื้อเครื่องเส้นไหว้ในการทำพิธีในขั้นตอนที่3นั่นคือพิธีการรับท้องข้าว พวกเราได้ซื้อของตามที่คุณลุงได้บอกของที่ต้องใช้มาในวันที่ 20/02/61 ก็คือ หมากพลู บายศรีจำลอง กระดาษแก้วสีแดง ถั่ว งา ขนม อ้อย กล้วย ผลไม้รสเปรี้ยวเช่น มะม่วง มะขาม ส้ม มัน เผือก ผลไม้ที่ผู้หญิงทั่วไปต้องการ เวลาแพ้ท้อง  พวกเราเลือกซื้อของจนครบ ประมาณ 12:30น เดินทางออกจากตลาดบ้านยางเพื่อมุ่งหน้าไปยังบ้านเพื่อนที่อยู่ไม่ไกลจากบ้านของคุณลุงสำราญ ไปหาดอกไม้ที่มีอยู่ในบริเวณบ้านตามที่คุณลุงบอก คุณลุงบอกให้หาดอกไม้ที่มีแถวบริเวรบ้านก็ได้ไม่ต้องซื้อ พอไปถึงยังบ้านเพื่อนก็จัดการหาดอกไม้และธูปเทียนเพื่อไปทำพิธี จากนั้นเราก็เดินทางไปยังบ้านคุณลุงสำราญ ดอนไพรที พวกเราก็ขนของลงจากรถและถามคุณลุงว่าจะต้องดำเนินการยังไงต่อคะ คุณลุงบอกว่าต้องไปตัดไม้ไผ่ที่มีขนาดไม่เล็กไม่ใหญ่จนเกินไป มีกิ่งก้านใบที่สวยงาม หลังจากคุณลุงพูดเสร็จคุณลุงก็พาพวกเราเดินไปยังปลายนาของคุณลุงซึ่งมีกอไผ่ขนาดไม่ใหญ่มากอยู่หลายกอ แล้วคุณลุงทำการตัดไม่ไผ่มา1กิ่ง มีลักษณะไม่ตรงมากนักแต่ก็มีกิ่งก้านใบพอสมควร จากนั้นคุณลุงและพวกเราก็เดินกลับมายังบ้าน คุณลุงสำราญบอกให้นำกระดาษแก้วสีแดงที่เตรียมมาตัดเป็นรูปสามเหลียมคล้ายกับธง ส่วนคุณลุงจะไปทำกาวให้ แล้วพวกเราก็ทำการตัดกระดาษเป็นสามเหลี่ยมไว้ แล้วคุณลุงก็เดินลุงมาพร้อมถ้วยใบเล็กๆที่มีกาวสีขาวมีลักษณะเป็นก้อนอยู่ในถ้วยใบนั้น คุณลุงบอกว่านี่เป็นกาวที่ทำจากแป้งข้าวเจ้าผสมกับน้ำเล็กน้อยตั้งไฟเขี้ยวให้เข้ากันจนเหนียวก็ใช้ได้ คุณลุงบอกว่ามันคือกาวที่คนสมัยก่อนใช้กันและติดแน่นเหมือนกาวในสมัยใหม่มากขนาดปลายกระดาษขาดแต่ตรงที่ติดกาวแป้งยังติดกันอยู่ และคุณลุงก็ให้นำกระดาษที่ตัดเรียบร้อยแล้วมาติิดกับกิ่งไผ่ให้ทั่วเพื่อความสวยงาม พวกเราก็ช่วยกันติดกระดาษบนก้านไผ่ติดตรงบ้างไม่ตรงบ้าง คุณลุงบอกไม่เป็นไรสวยเหมือนกัน หลังจากติดกระดาษเสร็จแล้ว คุณลุงก็พาพวกเราเดินไปยังทุ่งนาของคุณลุงหลังจากนั้นก็ให้ปักไม้ไผ่ที่ติดกระดาษแดงลงไปในดินข้างคันนาแล้วนำชะลอมมาผูกและของที่เตรียมมาใส่ในชะลอมผูกกับกิ่งไม้ไผ่ที่เตรียมไว้รวมๆกัน จากนั้นก็นำดอกไม้ธูปเทียนที่เตรียมมาให้คุณลุงเพื่อบอกกล่าวกับพระแม่โพสพ คุณลุงสำราญยกมือขึ้นและกล่าวว่า

          ขอให้พระแม่โพสพมารับเครื่องเส้นไหว้ที่นำมามาให้ขอให้พระแม่โพสพจงรับและช่วยดูแลปกปักรักษาต้นข้าวให้ได้ข้าวดีๆ ได้ผลผลิตสูงๆ แล้วลุงก็ปักธูปลงบนคันนา จากนั้นเราก็เดินกลับมายังบ้านของคุณลุง ในวันนี้พวกเราได้เรียนรู้เกี่ยวกับพิธีกรรมในการทำนาอีก1ขั้นตอนที่เรียกว่าพิธีการรับท้อง ซึ่งเป็นพิธีที่สำคัญอีกพิธีหนึ่งของการทำนา สำหรับวันนี้เราก็ได้รับความรู้และข้อมูลใหม่ๆจากคุณลุง หลังจากนั้น พวกเราก็ได้สอบถามลุงสำราญเกี่ยวกับพิธีกรรมอย่างคร่าวๆและอุปกรณ์ที่ต้องใช้ในการทำพิธีในครั้งต่อไป หลังจากนั้นพวกเราก็ได้ขอบคุณลุงและเดินทางกลับค่ะ

 

ภาพคุณลุงกำลังพาไปตัดไม้ไผ่เพื่อทำพิธี

 ภาพตอนที่คุณลุงกำลัง ตัดไม้ไผ่เพื่อไปติดธงแดงใช้ในการทำพิธี

ภาพเครื่องเส้นไหว้ในการทำพิธีการรับท้องข้าว

 ภาพตอนเดินไปบริเวณทุ่งนาเพื่อจำลองพิธีการรับท้องข้าว

ภาพจำลองพิธีการรับท้องข้าว ภาพทุ่งนาของคุณลุง

 

                                     

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน วิชาวิจัยในงานพัฒนาชุมชน



ความเห็น (0)