พลิกมุมมองเรื่องเพศ คุยกับลูกเชิงบวก
เรื่องง่ายๆ แค่พ่อ-แม่-ลูก กล้าพูด กล้าคุย
วัยรุ่น ถือเป็นช่วงหนึ่งของชีวิตที่อยากรู้ อยากเห็น โดยเฉพาะเรื่องเพศ รวมทั้งเป็นช่วงแห่งการเปลี่ยนแปลงทั้งร่างกายและจิตใจ อาจนำไปสู่ความเสี่ยงต่างๆ หากไม่มีการให้ความรู้อย่างถูกต้อง จนอาจก่อเกิดปัญหาตามมามากมาย เช่น การมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร การตั้งครรภ์ก่อนวันอันควร และที่ร้านยิ่งกว่าอาจเสี่ยงต่อการติดเชื้อ HIV เป็นต้น
ปัจจุบันวัยรุ่นมีค่านิยมเรื่องของเพศที่ไม่เหมาะสม เพราะเด็กและเยาวชนเติบโตในสภาพแวดล้อมของสื่อยั่วยุทางเพศ ทั้งสื่อสิ่งพิมพ์ อินเตอร์เน็ต และสังคมออนไลน์ หรือ โลกโซเชียลที่รวดเร็วทันใจแค่เปิดหน้าจอโทรศัพท์มือถือก็ได้รู้ ได้เห็นทุกๆ สิ่ง
ปัญหาความไม่รู้ดังกล่าวจะโทษเด็กฝ่ายเดียวก็ไม่ได้ ต้องยอมรับว่าส่วนหนึ่งเกิดมาจากสภาพของสังคมไทยที่ยึดติดกับกรอบวัฒนธรรมและประเพณี และความเชื่อเก่าๆ ที่มองเป็นเรื่องเพศน่าอาย ไม่ควรพูดถึง หรือหากพูดไปก็จะกลายเป็น ชี้โพรงให้กระรอก ได้หลวมตัวเข้าถึงได้ง่าย
ทำอย่างไรที่เด็กจะได้เรียนรู้เรื่องเพศอย่างถูกต้อง และให้สังคมมองเรื่องเพศศึกษาเป็นเรื่องปกติที่สามารถพูดคุยกันได้ทุกเพศทุกวัย ซึ่งเนื้อหาก็ควรจะเหมาะสมกับวัยนั้นๆ
ด้วยเหตุนี้ เมื่อวันที่ 10-11 มิถุนายน 2560 ทางโครงการครอบครัวสัมพันธ์สรรค์สร้างภูมิคุ้มกันวัยใสในชุมชนบ้านเชียงรากน้อย จ.สิงห์บุรี และโครงการพัฒนาทักษะพฤติกรรมทางเพศที่ปลอดภัยในวัยรุ่น โรงเรียนหันคาพิทยาคม อ.หันคา จ.ชัยนาท ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และศูนย์เรียนรู้เพื่อสุขภาวะ ได้จัดอบรม “พลิกมุมมองเรื่องเพศ คุยกับลูกเชิงบวก” โดยมีพ่อแม่ ผู้ปกครอง ซึ่งเป็นกลุ่มเป้าหมายของทั้งสองโครงการเข้าร่วมอบรมจำนวน 30 คน
นางวาสนา เศรษฐวานิช ผู้รับผิดชอบโครงการครอบครัวสัมพันธ์สรรค์สร้างภูมิคุ้มกันวัยใสในชุมชนบ้านเชียงรากน้อย จ.สิงห์บุรี กล่าวว่า ในฐานะที่เธอเป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) จึงพบเห็นสถานการณ์ที่น่าเป็นห่วง นั่นคือ เด็กๆ วัยรุ่นหญิงในชุมชนท้องก่อนวัยอันควร จากการสำรวจพบในชุมชนมีวัยรุ่นหญิงอายุระหว่าง15-19 ปี จำนวน 98 คน ท้องก่อนวัยถึง 4 คน ถือว่าสัดส่วนค่อนข้างสูง ตนและทีม อสม.ที่ทำงานร่วมกันรู้สึกเป็นห่วง จึงขอรับการสนับสนุนจากสสส.ทำโครงการดังกล่าวขึ้นมา
สำหรับการอบรม “พลิกมุมมองเรื่องเพศ คุยกับลูกเชิงบวก” นางวาสนา กล่าวว่า เมื่อพ่อแม่รู้ว่าลูกตัวเองท้อง ก็จะมีการผูกข้อมือกัน เพื่อให้ถูกต้องตามประเพณี แต่วิธีการนี้เป็นวิธีการที่ถูกต้องจริงๆ หรือเปล่า ดังนั้นเพื่อเป็นการป้องกันปัญหาไม่ให้เกิดขึ้นอีก จึงจำเป็นต้องปรับทัศนคติในการพุดคุยกับลูกเรื่องเพศศึกษาเสียใหม่ ต่อไปพ่อแม่ต้องให้ลูกไว้เนื้อเชื่อใจคุยได้ทุกเรื่อง
“เราชวนทีมงานซึ่งเป็น อสม.เข้าร่วมอบรมในครั้งนี้ โดยทุกคนมีลูกเหมือนกันหมด หลังจากอบรม ก็คิดว่าจะเอาความรู้ไปเผยแพร่กับพ่อแม่คนอื่นๆ ในชุมชนต่อไป” นางวาสนา กล่าว
ทางด้าน น.ส.จิตติมา ภาณุเตชะ ผู้จัดการแผนงานสร้างเสริมสุขภาวะทางเพศ สสส. ในฐานะวิทยากรการอบรม “พลิกมุมมองเรื่องเพศ คุยกับลูกเชิงบวก” กล่าวว่า การอบรมเชิงปฏิบัติการในหลักสูตรนี้เหมาะสำหรับพ่อแม่ ผู้ปกครอง และผู้ดูแลเด็กทุกช่วงวัย โดยมุ่งให้พ่อแม่ผู้ปกครองตระหนักถึงความสำคัญในการเรียนรู้และมีมุมมองที่เหมาะสมในเรื่องเพศ รวมทั้งฝึกฝนทักษะและเสริมความเชื่อมั่นในการพูดคุยและดูแลบุตรหลานให้เติบโตอย่างปลอดภัยและเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมในปัจจุบัน
กระบวนการของหลักสูตรให้ความสำคัญกับประสบการณ์ ความรู้สึก และความคิดเห็นของผู้เข้าร่วม โดยกระบวนกร (วิทยากร) จะอำนวยการให้เกิดการแลกเปลี่ยนแบ่งปันซึ่งกันและกัน ร่วมกันทำความเข้าใจทัศนคติเรื่องเพศในสังคม พร้อมทั้งเปิดรับความหลากหลายผ่านบริบทในชีวิตที่แตกต่างกันของผู้เข้าร่วมแต่ละคนเพื่อค้นหามุมมองต่อเรื่องเพศที่จะเอื้อให้เกิดความสัมพันธ์บนพื้นฐานการเคารพความเป็นมนุษย์ท่ามกลางบรรยากาศการเรียนรู้ที่ปลอดภัยและเป็นมิตร
การอบรมเชิงปฏิบัติการนี้ ได้รับการออกแบบอย่างพิถีพิถัน โดยร้อยเรียงกระบวนการเรียนรู้ให้มีความสอดคล้องและต่อเนื่องกันเป็นเวลา 2 วันเต็ม โดยหวังให้ผู้เข้าร่วมเกิดความตระหนักรู้และซึมซับมุมมองเรื่องเพศเชิงบวกอย่างรอบด้านและลึกซึ้งเป็นสำคัญ
