เห็นชื่อ Peter Wohllenben เป็นผู้เขียนหนังสือ The Inner Life of Animals :  Love, Grief and Compassion – Surprising Observations of a Hidden World (2017) (๑) ผมก็ตาลุกโพลง    เพราะนี่คือนักเขียนเรื่องธรรมชาติที่ผมชื่นชอบ   และได้ลงบันทึกตีความอ่านหนังสือที่ท่านเขียน ชื่อ The Hidden Life of Trees ไว้ในบันทึกชุด ความหมายของไม้ยืนต้น (๒)  

 หนังสือ The Inner Life of Animals เขียนโดยใช้หลักฐานจากงานวิจัย  และจากข้อสังเกตของตัวผู้เขียนเอง จากประสบการณ์ในป่า    บอกเราว่าสัตว์ก็มีหัวใจ จิตใจ และอารมณ์

เขาบอกว่าจุดอ่อนของมนุษย์คือชอบเอาตนเองเป็นตัวตั้ง    แล้วตีความพฤติกรรมของสัตว์จากมุมของมนุษย์    เขาใช้คำว่า anthropomorphize   ซึ่งในหลายกรณีเป็นการตีความที่ผิด    แต่จริงๆ แล้วในหลายเรื่อง สรีรวิทยาของสัตว์กับของมนุษย์มีวิวัฒนาการมาจากต้นตอเดียวกัน    อย่างอารมณ์ของผู้เป็นแม่ที่ปกป้องลูกน้อยสุดชีวิตมีกลไกเดียวกันในสัตว์และในคน    คือเกิดจากฤทธิ์ของฮอร์โมน oxytocin 

พฤติกรรมของสัตว์ขึ้นกับ สัญชาตญาณ (instinct),  ความรู้สึก (feelings),  และการระลึกรู้ (consciousness)    ซึ่งก็เป็นหลักการเดียวกันกับในคน   สัตว์ก็มีความรู้สึกกลัว และเจ็บปวดเหมือนคน   และเป็นพื้นฐานของการรณรงค์เพื่อ animal rights    สมองส่วนควบคุมอารมณ์ในสัตว์คือ limbic system เหมือนในมนุษย์     

อย่างไรเสียมนุษย์ก็หนีไม่พ้นที่จะเอาตนเองเป็นตัวตั้ง    และจัดว่าสัตว์ชนิดใดเป็นสัตว์ร้าย ชนิดใดเป็นสัตว์มีประโยชน์ ก็เอาที่ผลประโยชน์ของมนุษย์เป็นฐาน   

 

วิจารณ์ พานิช

๘ ม..ค. ๖๑