E-Learning 2.0

E – Learning 2.0

   อีเลินนิ่ง 2.0 หมายถึง การวิวัฒนาการของการจัดการเรียนการสอนด้วยสื่ออิเล็กทรอนิกส์เข้าสู่ยุคที่สองตามการเปลี่ยนแปลงของระบบอินเทอร์เน็ตที่เข้าสู่เว็บ 2.0 เช่นกัน ดังนั้น อีเลินนิ่ง 2.0 จึงไม่ใช่เรื่องของเวอร์ชั่นโปรแกรม หรือไม่ใช่เรื่องของการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยี แต่เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ลงไปถึงการเปลี่ยนแปลงของสังคมการเรียนรู้

   สตีเฟ่น ดาวเนส  (Downes, 2005) ได้อธิบาย ถึงการวิวัฒนาการของอีเลินนิ่งในแบบเดิมเป็นแบบ อีเลินนิ่ง 2.0 เนื่องจากว่าการจัดการเนื้อหาแบบเดิม ได้มีการเปลี่ยนแปลงมาก โดยเฉพาะการพัฒนาการ ของเว็บ 2.0  ซึ่งหมายถึง เว็บได้เข้าสู่ยุคที่สองหลังจาก ที่ได้มีการพัฒนาต่อเนื่องมากนับสิบปี การพัฒนาการของอีเลินนิ่งก็พัฒนาขึ้นสู่วิธีการใหม่ ๆ เช่นกันแนวคิดของเว็บ 2.0  เน้นความเป็นสังคมสารสนเทศ มากว่าการเติบโตของเทคโนโลยีสารสนเทศ อีเลนนิ่ง 2.0 ก็เน้นแนวคิดที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมากกว่า การเปลี่ยนของเทคโนโลยี สตีเฟ่น ดาวเนส ทำงานให้สภาวิจัยแห่งชาติในส่วนของสถาบันเทคโนโลยีสารสนเทศประเทศแคนาดา มีความเชี่ยวชาญด้านการเรียนออนไลน์ ข้อมูล ข่าวสารและสื่อใหม่ๆ

   ดร.โทนี่ คาร์เรอร์ (Karrer, 2007) เป็นผู้บริหาร สูงสุดและบริหารจัดการเทคโนโลยีที่เชี่ยวชาญ ด้าน อีเลินนิ่ง และทำงานด้านการพัฒนาความสามารถ มนุษย์มาเป็นเวลานาน เป็นรองศาสตาจารย์ทางด้าน วิทยาการคอมพิวเตอร ์ร่วมงานกับองค์กรด้านไอที ขนาดใหญ่มากมาย ทั้งไมโครซอฟท์ ไอบีเอ็ม ฮิวเลต แพคการ์ด ซันไมโครซิสเต็ม ได้เปรียบเทียบความ แตกต่างให้เห็นระหว่าง e-Learning 1.0, 1.3  และ 2.0 อย่างชัดเจน จำแนกได้เป็น

1. องค์ประกอบ
2. ความเป็นเจ้าของ 
3. การพัฒนา 
4. ระยะเวลาการเรียนรู้ 
5. ช่วงเวลาที่เรียน 
6. การนำส่งข้อมูล 
7. การเข้าถึงระบบ 
8. ผู้สร้าง 
9. ความต้องการ
10. เนื้อหา
11. จำนวนการสร้าง 
12. ลักษณะการสร้าง

สื่อในยุค  E-Learning 2.0

   เนื่องจาก การเปลี่ยนแปลงของการเรียนการสอนผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์  เป็นการเปลี่ยนแปลงตามกระแสของเว็บ 2.0 นั่นคือ เปลี่ยนแปลงตามเทคโนโลยีที่เปลี่ยนไป ซึ่งมีเครื่องมือใหม่ๆ เกิดขึ้นในระบบอินเทอร์เน็ต ทำให้ยุคของอีเลินนิ่ง 2.0 มีการนำเอาเครื่องใหม่ๆ เหล่านั้นมาใช้ในการเรียนการสอนแทนที่เทคโนโลยีเดิมในยุคแรกๆ ของระบบอินเทอร์เน็ต ยกตัวอย่างเปรียบเทียบได้หลายสื่อ อาทิ วิกี บล็อก เว็บแคส พอดแคส ฯลฯ ซึ่งแตกต่างไปจากสื่ออีเลินนิ่งในยุคเดิมที่หลายอย่างก็ล้มหายตายจากไปแล้วเช่น IRC (Internet Relay Chat), Telnet, Net meeting, ICQ, Use net เป็นต้น

วิกีพีเดีย  ( Wikipedia ) 

   วิกิพีเดีย คือ สารานุกรมที่ร่วมกันสร้างขึ้นโดยผู้อ่าน เป็นเว็บไซต์แบบพิเศษที่เรียกว่า วิกิ ในลักษณะที่ร่วมกันแก้ไขเป็นไปได้อย่างง่ายดาย มีหลายคนร่วมปรับปรุงวิกิพีเดียอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งคุณก็สามารถร่วมแก้ไขได้ บทความจะมีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้นทุกการแก้ไข ซึ่งการแก้ไขทุกครั้งถูกเก็บไว้ทั้งหมดในส่วนของประวัติในแต่ละหน้า

คลังปัญญาไทย

   คือ สารานุกรมต่อยอดที่อนุญาตให้เปิดหัวข้อให้คนทั่วไปสามารถเข้ามาปรับปรุง แก้ไข หรือเพิ่มเติมความรู้ใหม่ๆ เองได้ตลอดเวลา ทั้งนี้ผู้ที่เข้ามาให้ข้อมูลสามารถตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลเองได้ เพื่อให้แหล่งข้อมูลนี้สามารถขยายตัวได้เร็ว อีกทั้งยังมีเนื้อหาที่กว้างขวางหลากหลายและมีคุณภาพ โดยการเปิดโอกาสให้เกิดความร่วมมือจากผู้เชี่ยวชาญในความรู้สาขาต่างๆ ในเชิงสร้างสรรค์จากแนวคิด และนวัตกรรมที่กล่าวมาแล้วข้างต้น คณะกรรมการบริหารโครงการคลังปัญญาไทย จึงได้รับเกียรติอย่างสูงจากศาสตราจารย์ นายแพทย์เกษม วัฒนชัย องคมนตรี เป็นที่ปรึกษาโครงการรวมทั้งดร. ครรชิต มาลัยวงศ์ ราชบัณฑิต สาขาวิชาคอมพิวเตอร์ ดำรงตำแหน่งประธานโครงการตลอดจนการได้รับความร่วมมือจากภาคี หลักอื่นๆ อีกมาก อาทิ กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และสมาคมผู้ดูแลเว็บไทย เป็นต้น

เว็บบล็อก (Weblog) 

   บล็อกกิ้งหรือเว็บบล็อก (Weblog) มาจากคำว่า เว็บ (Web)  บวกกับคำว่าบล็อก (Blog)  กลายเป็น เว็บบล็อก (Weblog)  เว็บบล็อก เป็นเทคโนโลยีสารสนเทศที่ถูกนำมาใช้ในการจัดการความรู้อย่างกว้างขวาง ได้มีการจัดทำเว็บบล็อกในรูปแบบต่างๆ เพื่อใช้ในการบริหารจัดการความรู้ จันทวรรณ ปิยะวัฒน์ (2548) ได้อธิบายเว็บบล็อกเอาไว้ว่า บล็อก (Blog) หรือ เว็บบล็อก (Weblog) เป็นเว็บไซต์สำหรับเขียนบันทึกเล่าเรื่องราวประจำวันเพื่อสื่อสารความรู้สึก นึกคิด มุมมอง ประสบการณ์ ความรู้ และข่าวสารในเรื่องที่ผู้เขียนท่านหนึ่งๆ (Blogger) สนใจโดยเฉพาะ ซึ่งลักษณะดังกล่าวนี้ทำให้บล็อกต่างกับเว็บบอร์ด และเนื่องจากความจริงใจและอิสระทางความคิดที่สื่อสารออกไป ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในลักษณะของบุคคล ที่หนึ่ง เป็นการบ่งบอกถึงความเป็นตัวตนของผู้เขียนได้เป็นอย่างดีทีเดียว จึงทำให้บล็อคเป็นสื่อที่นิยมมากขึ้นเรื่อยๆ ในนานาประเทศ

   การพัฒนาเว็บบล็อกเพื่อนำไปใช้กับการศึกษาในยุคอีเลินนิ่ง 2.0 ก็จะมีการนำไปใช้ในการจัดการความรู้ เช่น โกทูโนว์ เลินเนอร์ หรือ รีเสริ์ชเชอร์ ที่สนับสนุนโดยสถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้สู่สังคม (สคส.) ก็เป็นเว็บบล็อกที่ส่งเสริมสนับสนุนการศึกษา หรือเว็บบล็อกที่ประยุกต์ใช้ในการจัดการสอนโดยตรงอย่างครูออน (http://www.krooon.com) ที่นำเอาโปรแกรมบล็อกฟรีแวร์ยอดนิยมอย่างเวิล์ดเพรสมาปรับประยุกต์ใช้งานก็ถือว่าเป็นพัฒนาการที่ดีทางการศึกษา

พอดแคส (Podcast)

   รูปแบบหนึ่งของการนำเสนอสื่อผ่านรูปแบบของเว็บ 2.0 ได้แก่ พอดแคสท์ (Podcast) คือการนำเสนอรายการวิทยุหรือวีดีโอในรูปแบบของเราเอง เราสามารถทำได้เองจากเครื่องคอมพิวเตอร์เพียงเครื่องเดียว และเมื่อทำรายการของเราเสร็จแล้วทั้งไฟล์เสียงหรือคลิปวิดีโอสามารถนำไปไว้ในเว็บไซต์ของตนเอง และสามารถให้ผู้สนใจสมัครสมาชิกรายการเพื่อรับฟังหรือรับชมเป็นประจำผ่านโปรแกรม iTunes ได้ ก็เป็นอีกรูปแบบหนึ่งที่สามารถนำมาใช้เป็นสื่อในยุคอีเลินนิ่ง 2.0 ได้เช่นกันถ้ารู้จักที่จะประยุกต์ใช้งาน

บทสรุป

   โดยสรุปแล้วอาจกล่าวได้ว่า อีเลินนิ่ง 2.0 เป็นพัฒนาการของอีเลินนิ่งตามการพัฒนาของเว็บ 2.0 ที่มีการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีสารสนเทศที่แต่เดิม มีปัญหาเรื่องความเร็วของอินเทอร์เน็ตและเวิล์ดไวด์เว็บ ซึ่งเทคโนโลยีในยุคแรกๆยังไม่สามารถทำให้เกิดปฏิสัมพันธ์ได้อย่างมากมายเช่นในปัจจุบัน เมื่อมีการพัฒนาเทคโนโลยีของเว็บมากขึ้นอีเลินนิ่งก็เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมที่เป็นทางเดียวก็เป็นแบบสองทาง เดิมครูเป็นศูนย์กลางก็เปลี่ยนมาเป็นนักเรียนเป็นศูนย์กลาง  ผู้เรียนมีบทบาทมากขึ้น และเป็นผู้พัฒนาได้เอง (Kozlowski, 2007) การพัฒนาของอีเลินนิ่งมาสู่ 2.0 จึงเป็นวิวัฒนาการโดยปกติของเทคโนโลยีที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาเหมือนการเปลี่ยนผ่านไปสู่ความก้าวหน้าใหม่ๆ ที่ไม่ได้หยุดนิ่งกับวิธีการเดิมเกี่ยวกับผู้เขียน