บทความ The math behind quantitative success ในคอลัมน์ Editor’s Choice ของวารสาร Science ฉบับวันที่ ๑๕ กันยายน ๒๕๖๐ นำผมไปสู่รายงานผลการวิจัย The Math-Biology Values Instrument : Development of a Tool to Measure Life Science Majors’ Task Values of Using Math in the Context of Biology (๑) ซึ่งเป็นรายงานการสร้างเครื่องมือวัดชื่อ MBVI (Math-Biology Values Instrument) สำหรับอาจารย์ หรือนักวิจัยทางการศึกษาใช้เป็นข้อมูล feedback สำหรับปรับปรุงวิธีการสอนของตน หรือใช้ศึกษา ความสัมพันธ์ระหว่างระดับ MBV กับความสำเร็จในการเรียน และการทำงาน หรือใช้ออกแบบรายวิชาด้าน Quantitative Biology
เป็นที่รู้กันว่านักศึกษาที่เลือกเรียนชีววิทยามักไม่ชอบวิชาคณิตศาสตร์ เพราะยาก แต่ยิ่งนับวัน ชีววิทยายิ่งต้องใช้คณิตศาสตร์มากขึ้นเรื่อยๆ
ที่จริงเรารู้กันดี ว่าความสนใจเรียนขึ้นอยู่กับการให้คุณค่า หรือเห็นคุณค่า แต่เราไม่ได้ทำให้ มันเป็นวิชาการ หรือเป็นวิธีวิทยาอย่างที่ฝรั่งเขาทำ และตีพิมพ์ได้ด้วย
เครื่องมือวัดการให้คุณค่าของคณิตศาสตร์ต่อการเป็นนักชีววิทยา (MBV) นี้ สร้างขึ้นอิงทฤษฎี expectancy-value theory (๒) มี ๑๑ ตัวแปร สำหรับให้อาจารย์ใช้วัดนักศึกษา ได้ข้อมูลนำมาเป็น feedback ปรับปรุง การจัดการสอนของตนให้นักศึกษาเห็นคุณค่าของคณิตศาสตร์ โปรดสังเกตนะครับ เขาระบุว่าใช้ feedback อาจารย์ ให้อาจารย์ปรับปรุงตนเอง ไม่ใช่เน้น feedback นักศึกษา
เขาบอกว่า ชีววิทยาสมัยใหม่จะมีธรรมชาติเป็น quantitative มากขึ้น ลองอ่านบท Introduction นะครับ จะเห็นว่าเขาพยายามปรับปรุงศาสตร์ด้านชีววิทยา ในคล่องคณิตศาสตร์ ใช้ความพยายามทางวิชาการมากมาย
ตัวแปรสำคัญในเรื่องนี้เรียกว่า คุณค่าของงาน (task values) (๓) ซึ่งมี ๔ องค์ประกอบ (๑) คุณค่าด้าน ความน่าสนใจ (๒) คุณค่าด้านประโยชน์ใช้สอย (๓) ด้านโอกาสบรรลุ (๔) ด้านประมาณการว่าตนต้อง ลงแรงแค่ไหน นี่คือปัจจัยต่อแรงจูงใจต่อการเรียน
เขาบอกว่าในการศึกษาระดับอนุบาลถึงมัธยม task values มีผลต่อผลลัพธ์การเรียนรู้ ความสนใจลงเรียนรายวิชา ความสนใจวิชาการ และความตั้งใจเข้าเรียนมหาวิทยาลัย อย่างชัดเจน แต่ในระดับมหาวิทยาลัยยังมีการศึกษาน้อย
เขาบอกว่า math task values เป็นการมองคุณค่าของคณิตศาสตร์โดยทั่วไป ต่างจาก math-biology task values ที่เป็นคุณค่าของคณิตศาสตร์ต่องานด้านชีววิทยา จึงต้องมีการคิดสร้างเครื่องมือชิ้นใหม่นี้
ผมจะไม่เล่าต่อ เพราะเป็นเรื่องจำเพาะและลงลึกมาก ท่านที่สนใจอ่านต้นฉบับเอาเองนะครับ
วิจารณ์ พานิช
๑๗ ก.ย. ๖๐
