บันทึกชุด ศาสตร์และศิลป์ว่าด้วยการสอน นี้ตีความจากหนังสือ The New Art and Science of Teaching เขียนโดย Robert J. Marzano ซึ่งเพิ่งออกวางจำหน่ายในปี พ.ศ. ๒๕๖๐ นี้เอง
ตอนที่ ๓๐ นำเสนอสารสนเทศที่ไม่ธรรมดา ตีความจาก Element 28 : Presenting Unusual Information
เป้าหมายของการนำเสนอสารสนเทศนี้ก็เพื่อสร้างความฉงนสนเท่แก่นักเรียน เพื่อดึงดูดความสนใจบทเรียน เพราะตามปกติมนุษย์เราเก็บความรู้ไว้เป็นชุดๆ ตามตรรกะปกติ เมื่อมีความรู้หรือสารสนเทศที่ไม่เข้ากับตรรกะปกติ หรือความรู้ความเข้าใจตามปกติเข้ามา ก็จะเกิดความแปลกใจ กระตุ้นความสนใจ
คำถามเชิงยุทธศาสตร์ของครู ในการนำเสนอสารสนเทศที่ไม่ธรรมดา คือ “ครูจะนำเสนอสารสนเทศที่ไม่ธรรมดาอย่างไร”
ยุทธศาสตร์และวิธีการที่ครูนำเสนอสารสนเทศที่ไม่ธรรมดา มีดังต่อไปนี้
เรื่องครูกล่าวนำด้วยคำแปลกๆ ตอนต้นชั่วโมงสอน เพื่อสร้างความฉงนและความประทับใจแก่ศิษย์ ทำให้ผมระลึกถึงอาจารย์วิชาปรสิตวิทยาที่ศิริราชท่านหนึ่ง คือ ศ. นพ. วิจิตร ไชยพร ที่ก่อนสอนวิชาท่านจะยกสุภาษิตจีนขึ้นมาทำให้เราฉงน เวลาผ่านมากว่า ๕๐ ปี แต่ผมยังจำสุภาษิต “ซี้เก่าฮวยไค” ได้ และเพื่อนรุ่นเดียวกันก็จำได้เกือบทุกคน (ท่านให้คำแปลว่า ยามดอกไม้จะบานก็บานเอง)
ที่จริงเกร็ดเรื่องราวที่แปลกเกี่ยวกับความรู้ต่างๆ มีมากมายและในยุคนี้ค้นหาได้ไม่ยาก การมอบหมายให้นักเรียนทำฐานข้อมูลเรื่องแปลก ส่งต่อรุ่นต่อรุ่นเป็นกลยุทธที่น่าทำมาก และการเชิญผู้มีประสบการณ์ตรงในชุมชนมาพูดสั้นๆ ให้นักเรียนฟัง ก็เป็นวิธีการที่ดีมาก
เมื่อยุทธศาสตร์นี้ได้ผล จะสังเกตเห็นพฤติกรรมของนักเรียนดังต่อไปนี้
- ระดับความสนใจของนักเรียนเพิ่มขึ้น
- นักเรียนบอกได้ว่าเรื่องไม่ธรรมดาช่วยให้สาระวิชาน่าสนใจขึ้น
- นักเรียนตั้งคำถามเกี่ยวกับเรื่องราวที่ไม่ธรรมดานั้น
วิจารณ์ พานิช
๙ เม.ย. ๖๐
