อริยทรัพย์ 7
ดร.ถวิล อรัญเวศ
รอง ผอ.สพป.นครราชสีมา เขต 4
อริยทรัพย์ หมายถึง ทรัพย์อันประเสริฐ
คุณธรรมประจำใจอย่างประเสริฐ (noble treasures)
อริยทรัพย์ 7 ประการได้แก่
1. ศรัทธา ความเชื่อที่มีเหตุผล มั่นใจในหลักที่ถือ
และในการดีที่ทำ (confidence) เชื่อว่าทำดีได้ดี
ทำชั่วได้ชั่ว เชื่อว่า บุญมีจริง บาปมีจริง
เชื่อว่าตายแล้วเกิด ไม่ใช่ตายแล้วสูญ
2. ศีล การรักษากายวาจาให้เรียบร้อย
ประพฤติถูกต้องดีงาม ( morality; good conduct; virtue)
ศีลนั้น หมายถึงปกติกาย ปกติวาจา เป็นเพียงการรักษา
กายและวาจาให้เรียบร้อย
3. หิริ ความละอายใจต่อการทำความชั่ว
ประดุจกลัวอสรพิษ (moral shame; conscience)
เช่นกลัวงูจงอาง กลัวงูเห่า เป็นต้น
4. โอตตัปปะ ความเกรงกลัวต่อความชั่ว
(moral dread; fear-to-err)
ความเกรงกลัวต่อบาปกรรมความชั่วไม่กล้าที่จะทำ
5. พาหุสัจจะ ความเป็นผู้ได้ศึกษาเล่าเรียนมาก
(great learning) ได้อบรมเล่าเรียนมามาก
6. จาคะ ความเสียสละ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ (liberality)
เป็นการเสียสละทั้งสิ่งของและเสียสละแบ่งปัน
ความดีงามต่อกัน แสดงน้ำจิตน้ำใจต่อกัน
มีไมตรีจิตรมิตรภาพ
7. ปัญญา ความรู้ความเข้าใจถ่องแท้ในเหตุผล
ดีชั่ว ถูกผิด คุณโทษ ประโยชน์ มิใช่ประโยชน์
รู้คิด รู้พิจารณา และรู้ที่จะจัดทำ (wisdom)
อริยทรัพย์ เป็นทรัพย์อันประเสริฐอยู่ภายในจิตใจ
ดีกว่าทรัพย์ภายนอกเพราะไม่มีผู้ใดแย่งชิง ไปได้
ไม่สูญหายไปด้วยภัยอันตรายต่างๆ ทำใจให้ไม่อ้างว้าง
ยากจน และเป็นทุนสร้างทรัพย์ภายนอกได้ด้วย
ธรรม 7 นี้ เรียกอีกอย่างว่า พหุการธรรม หรือ
ธรรมมีอุปการะมาก (virtues of great assistance;
D.III.282; ที.ปา. 11/433/310) เพราะเป็นกำลังหนุน
ช่วยส่งเสริมในการบำเพ็ญคุณธรรมต่างๆ ยังประโยชน์
ตนและประโยชน์ผู้อื่นให้สำเร็จได้อย่างกว้างขวางไพบูลย์
เปรียบเหมือนคนมีทรัพย์มาก ย่อมสามารถใช้จ่าย
ทรัพย์เลี้ยงตนเลี้ยงผู้อื่นให้มีความสุข และ
บำเพ็ญประโยชน์ต่างๆ ได้เป็นอันมาก คนมีอริยทรัพย์
หรือทรัพย์ภายในทั้ง 7 จะทำให้เป็น
ผู้แกล้วกล้าอาจหาญในที่ทั้งหลายทั้งปวง
แหล่งอ้างอิงข้อมูล
http://www.84000.org/tipitaka/dic/d_item.php?i=292
