การค้นพบซากสัตว์ดึกดำบรรพ์ ( Fossil ) อยู่ในภาคอีสาน เหนือและใต้ของประเทศไทยนั้นบ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ในอดีตของถิ่นทองนี้มีไดโนเสาร์และสูญพันธุ์ไปราว 65 ล้านปีจึงก่อเกิดเผ่าพันธุ์มนุษย์เมื่อ 5 ล้านปีมาแล้ว
คำว่า ไดโน ( Deinos ) สื่อถึง ความน่ากลัวมาก คำว่า ซอรอส ( Saurus ) สื่อถึง สัตว์เลื้อยคลาน อันเป็นที่มาของชื่อไดโนเสาร์ได้ค้นพบ 4 แห่งคือ
1.เมื่อ พ.ศ. 2532 พบรอยเท้ามีอายุราว 140 ล้านปี มีมากกว่า 60 รอยที่ลานหินลาดป่าชาด อ. ภูเวียง จ. ขอนแก่น
2.เมื่อ พ.ศ. 2535 พบรอยเท้าที่เห็นชัด 8 รอยที่น้ำใสใหญ่ เขาใหญ่ จ. ปราจีนบุรี
3.เมื่อ พ.ศ. 2539 พบรอยเท้า ที่ภูแผก กิ่ง อ. นาคู จ. กาฬสินธุ์
4.และที่ภูเก้า จ. หนองบัวลำภู มีรอยเท้าไดโนเสาร์มากกว่า 20 รอย
ด้วยไดโนเสาร์เป็นสัตว์เลื้อยคลานปัจจุบันสูญพันธุ์ไปหมดแล้ว ( น. 29 )
นอกจากนั้นยังมีช้าง 4 งา มีอายุราว 25 ล้านปีมาแล้วถือว่าเป็นถิ่นอยู่ของช้างที่ลุ่มแม่น้ำมูล พื้นที่ ต. ท่าช้าง ต. ช้างทอง อ. เฉลิมพระเกียรติ จ. นครราชสีมา ( น. 32 )
มีการพบซากลิง มีอายุราว 40 ล้านปีที่บ้านหนองปูดำ อ. เหนือคลอง จ. กระบี่ ( น. 34 )และมีการพบซากปลามีอายุราว 65 ล้านปีที่ภูน้ำจั้น ต. กุดสิมคุ้มใหม่ อ. เขาวง จ. กาฬสินธุ์
สำหรับการสูญพันธุ์ของไดโนเสาร์และสัตว์อื่น ๆ อาจมาจากหลายสาเหตุ เช่น มีดาวเคราะห์น้อยโคจรมาชนโลกเกิดการเปลี่ยนแปลงขนากใหญ่และการระเบิดภูเขาไฟที่รุนแรงที่สุดทำให้สิ่งมีชีวิตทั้งหลายต้องตายไปในที่สุด.
.........................................
พลาดิศัย สิทธิธัญกิจ . ( 2547 ). ประวัติศาสตร์ไทย . กรุงเทพ ฯ : สุขภาพใจ .
