นโยบายของรัฐบาลอังกฤษในการปกครองอินเดีย
ในช่วงแรกอังกฤษปกครองอินเดียโดยผ่านบริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษแต่เมื่อเกิดปัญหาขึ้นอังกฤษก็ได้เปลี่ยนรูปแบบการบริหารอินเดียโดยอังกฤษมาบริหารอินเดียโดยรัฐบาลกลางโดยตรง
นโยบายของรัฐบาลของรัฐบาลอังกฤษในการปกครองอินเดีย มีการออก พ.ร.บ. ปกครองอินเดีย ฉบับวันที่ 2 สิงหาคม 1858 คือ
1.ยุบบริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษให้เลิกทำหน้าที่ปกครองให้มีการปกครองโดยตรงจากอังกฤษ โดยมีพระราชินีอังกฤษเป็นผู้ปกครองอินเดียผ่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอินเดีย
2.ตั้งกระทรวงว่าการอินเดียรับผิดชอบกิจการอินเดีย
3.ตั้งสภาอินเดียมีสมาชิก 15 คน ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอินเดีย
4.ยกตำแหน่งข้าหลวงใหญ่เป็นอุปราชทำหน้าที่ปกครองอินเดียในฐานะตัวแทนกษัตริย์อังกฤษ
5.อุปราชประจำอินเดียบริหารอาณาจักรอินเดีย โดยมีสภาอุปราชทำหน้าที่ในด้านบริหารและนิติบัญญัติ
ลอร์ด แคนนิ่ง (ผู้กรุณา) อุปราชคนแรกประกาศว่า
-อังกฤษจะยอมรับข้อผูกพันของบริษัทอินเดียตะวันออกกับเจ้าครองนครที่ทำไว้ก่อนหน้านี้
-อังกฤษจะเคารพในสิทธิ์ศักดิ์ศรี และเกียรติยศ ของผู้ครองนครและเคารพในประเพณีของอินเดีย
-อังกฤษจะให้ความยุติธรรม เมตตา ให้เสรีภาพทางศาสนากับอินเดียชาวอินเดียทุกเชื้อชาติ จะได้รับพิจารณาให้เข้ารับราชการ
วิธีการปกครองดินแดนของอังกฤษใช้ 2 วิธี คือ
1.ปกครองโดยตรง เรียกว่าอินเดียของอังกฤษ 2ใน 3 ของทั้งหมด
2.ปกครองทางอ้อม 1ใน 3 ของทั้งหมด คือ รัฐอิสระ รัฐอิสระพวกนี้อังกฤษจะไม่แทรกแซงกิจการภายใน แต่ต้องตั้งที่ปรึกษาอังกฤษประจำรัฐ โดยเจ้าผู้ครองนครไม่มีสิทธิ์ทำสนธิสัญญาทางไสตรีกับต่างประเทศ ไม่มีสิทธิ์ตั้งกองทหารหรือดำเนินการเกี่ยวกับการคลังอังกฤษมีสิทธิ์ปลดผู้ครองนครที่ปกครองไม่ดีทำให้เกิดความไม่สงบ
การเปลี่ยนแปลงด้านการบริหาร
-เปลี่ยนรูปแบบการบริหาร โดยผ่าน พ.ร.บ.สภาอินเดีย ฉบับต่างๆ เปลี่ยนจากการปกครองแบบผู้แทนเป็นการปกครองโดยคณะรัฐมนตรีแบบอังกฤษ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1861
-ปรับปรุงด้านกฎหมายและการศาลใช้หลักการผสมผสานระหว่างการปฏิบัติของชาวยุโรปกับชาวอินเดีย ยกเลิกระบบศาลแบบเดิม
-นำระบบการสอบแข่งขันมาใช้ในการคัดเลือกคนเข้ารับราชการ แต่ก็ยังมีคนอินเดียเข้าได้เข้ารับราชการน้อยจึงยกเลิกการสอบแล้วให้แต่ละมณฑลคัดเลือกข้าราชการเอง
-ปรับปรุงการทหารไม่เน้นการจ้างเน้นการเข้ารับราชการ
-ทหารซีปอยกลายเป็นข้าราชการทหารของรัฐบาล
-ปรับปรุงอัตราส่วนทหารอังกฤษต่อทหารซีปอยใหม่
-เกณฑ์พวกสิกข์ในแคว้นปัญจาบ กุรข่าจากเนปาลและปาทานจากตะวันตกเฉียงเหนือของอินเดียมาเป็นทหารส่วนใหญ่
-ปรับปรุงการปกครองตนเองในระดับท้องถิ่น อังกฤษหรือฟื้นการปกครองตนเองของอินเดียขึ้นใหม่เพื่อให้ความสำคัญกับการปกครองตนเองและเพิ่มผลผลิตซึ่งไม่ค่อยได้ผล มีการแบ่งภาษีจำนวนหนึ่งไว้บำรุงท้องถิ่น
การเปลี่ยนแปลงด้านอื่นๆ
-ด้านการศึกษา
ปรับปรุงและขยายการศึกษาในอินเดียให้กว้างขวางตั้งมหาวิทยาลัยประจำมณฑลใช้ภาษาอังกฤษในการสอน เปิดโอกาสให้ชาวอินเดียแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในหมู่นักศึกษาและได้ศึกษาแนวคิดของนักวิชาการและนักเขียนผู้รักเสรีภาพ
-ด้านคมนาคม
ถนน การรถไฟการชลประทาน ได้รับการพัฒนาให้กว้างขวางเพื่อควบคุมอินเดียให้มีประสิทธิภาพ (ส่งผลให้อินเดียเป็นหนึ่งเดียวกันและเกิดความรู้สึกอยากรวมชาติ )
-ด้านเศรษฐกิจ
อุตสาหกรรมทำมือถูกทำลายอย่างหนักเพราะสินค้าจากโรงงานมีราคาถูกกว่า มีการเติบโตของตลาดผลผลิตทางการเกษตรและอุตสากรรม การค้าเจริญรุ่งเรืองอย่างรวดเร็วเติบโตอย่างต่อเนื่อง ผู้ประกอบการส่วนใหญ่เป็นชาวต่างประเทศ
จักรกฤษณ์ ศรีน้อย > เขียน
ที่มา : สรุปจากคำสอนวิชาประวัติศาสตร์เอเชียใต้และเอเชียตะวันออก อ.วรรณพร บุญญาสถิตย์ มรภ.พระนคร
หนังสือประกอบการเขียน
ประภัสสร บุญประเสริฐ. (2535). ประวัติศาสตร์เอเชียใต้ HIS3401. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยรามคำแหง
