ประเมินค่าวรรณกรรมเรื่อง ทางดอกกุหลาบ
ผู้แต่ง มานพ ถนอมศรี
ทางดอกกุหลาบเป็นวรรณกรรมเยาวชนที่เกี่ยวข้องกับชีวิตครอบครัวหนึ่งที่มีฐานะยากจน แต่ยังมีโอกาสทางการศึกษา มีครอบครัวเป็นแรงผลักดันทุกย่างก้าว คอยประคับประคองลูกๆ ให้เดินอยู่บนเส้นทางของการเรียนรู้เพราะการศึกษาเปรียบเสมือนใบเบิกทางที่เปิดโอกาสก้าวสู่อนาคต การศึกษาจึงเป็นแก่นเรื่องของเรื่องทางดอกกุหลาบและมีเป้าหมายของชีวิตเป็นตัวดำเนินเรื่องให้กับตัวละครหลัก ตัวละครรองทุกตัวช่วยส่งเสริมให้ตัวละครหลักเด่นขึ้นอย่างเห็นได้ชัดและยังช่วยจุดประกายความฝันให้กับตัวละครหลักก้าวต่อไปอย่างมีจุดหมาย ทางดอกกุหลาบจบลงด้วยการค้นพบเป้าหมายของชีวิตเพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตในทุกๆ วันอย่างมีคุณค่าและพร้อมที่จะทำทุกอย่างให้ดีกว่าที่เป็นอยู่
เรื่องทางดอกกุหลาบได้สอดแทรกจริยธรรมหลายด้านไว้ ซึ่งเป็นความดีงามและแนวทางในการปฏิบัติในการดำเนินชีวิตให้อยู่บนความถูกต้อง ความมุมานะ หากมนุษย์เรามุ่งมั่นที่จะทำสิ่งใดด้วยใจแล้ว กายก็เพียรที่จะทำให้สำเร็จ จากเรื่อง ทรงกรดเป็นเด็กเรียนอ่อน ต้องการที่จะสอบเข้าโรงเรียนรัฐบาลแห่งหนึ่ง ซึ่งฐานะทางครอบครัวก็ไม่ได้มีมากนักไม่มีเงินส่งเสียโรงเรียนเอกชนจึงจำเป็นต้องสอบเข้าแข่งขัน แต่ด้วยความมุมานะของทรงกรด ทรงกรดสามารถสอบเข้าโรงเรียนที่ตนต้องการได้ ดังคำกล่าวที่ว่า "ความพยายามอยู่ที่ไหน ความสำเร็จอยู่ที่นั้น"
การประหยัดอดออม ไม่ฟุ่มเฟือยกับสิ่งที่ไม่จำเป็น รู้จักใช้เงินให้เกิดประโยชน์แก่ตนเองและครอบครัว การใช้จ่ายเงินต้องอยู่บนความพอดี รู้จักประมาณรายได้กับรายจ่ายให้พอเหมาะ การประหยัดอดออมนั้นเป็นประโยชน์ต่อตนเองทั้งสิ้น การรู้จักเก็บเล็กผสมน้อยจึงเป็นทุนเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในวันข้างหน้าได้
วรรณกรรมเยาวชนเรื่องทางดอกกุหลาบ แสดงให้เห็นถึงความเมตตาที่เพื่อนมนุษย์มีต่อกัน จรูญมีความเห็นอกเห็นใจเพื่อน มีน้ำใจที่จะช่วยสอนหนังสือในวิชาที่เพื่อนเรียนอ่อนให้กับทรงกรด และยังสอนให้พายเรือและว่ายน้ำเป็น รู้จักการเอาตัวรอดในสถานการณ์คับขัน การแสดงความมีน้ำใจต่อกันนั้นเป็นสิ่งที่ดี และความมีน้ำใจยังทำให้สังคมน่าอยู่มากยิ่งขึ้น
วรรณกรรมเยาวชนเรื่อง ทางดอกกุหลาบ แสดงให้เห็นถึงคุณค่าด้านวรรณศิลป์ มีการใช้สำนวนการเขียนที่เรียบง่าย ผู้อ่านเข้าใจได้ง่าย ไม่รู้สึกเคร่งเครียดในขณะที่อ่าน เพราะผู้เขียนใช้ภาษาที่เยาวชนทั่วไปหรือผู้ใหญ่สามารถเข้าถึงได้ในชีวิตประจำวัน ความหมายของถ้อยคำไม่ซับซ้อน หนังสือเล่มนี้จึงสามารถอ่านได้ทุกวัย
คุณค่าด้านเนื้อหาจึงเป็นแนวคิดเกี่ยวกับการศึกษาเพราะการศึกษาเป็นสิ่งจำเป็นที่จะส่งเสริมให้ชีวิตก้าวหน้า หากขาดความรู้ชีวิตย่อมไร้วิชาที่จะหาเลี้ยงชีพ ผู้เขียนจึงชี้ให้ตระหนักถึงความสำคัญของการศึกษา และในทางกลับกันเหตุใดผู้ที่มีโอกาสทางการศึกษาจึงไม่ไขว่คว้าหาวิชาความรู้มาไว้ประดับตน หากหนักความรู้มากเท่าใด ย่อมได้กำไรมากเท่านั้น
การตั้งจุดมุ่งหมายในชีวิตให้กับตัวเอง ความพยายามมุ่งมานะให้ไปสู่ความสำเร็จ การเปิดใจที่จะเรียนรู้สิ่งใหม่
การประหยัดอดออมไม่ใช้จ่ายฟุ่มเฟือยและเห็นความสำคัญของการศึกษาสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้ทั้งสิ้น
นอกจากนี้ยังสะท้อนให้เห็นถึงสภาพสังคมกับโอกาสทางการศึกษา ความเหลื่อมล้ำทางสังคมในปัจจุบันนี้ค่อนข้างที่จะห่างเหินกันพอสมควร การเลี้ยงดูลูกของแต่ละครอบครัวจึงเป็นเหตุผลหลักที่ทำให้เด็กเกิดความเอาใจใส่การเรียนรู้ สภาพทางการเงินยังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลให้เด็กมีโอกาสทางการศึกษา ในขณะที่เด็กบางคนไม่มีทุนทรัพย์ทางการศึกษา ยังพยายามหาหนทางที่จะใฝ่หาความรู้ บางคนก็ต้องจบโอกาสทางการศึกษาลงด้วยเหตุปัจจัยหลายๆอย่าง
ผู้เขียนยกตัวอย่างตัวละครที่ชื่อทน ซึ่งไม่มีโอกาสทางการศึกษามาเป็นตัวอย่าง ทำให้ผู้อ่านเข้าใจถึงความลำบากที่ต้องเผชิญ หากไม่ได้รับการศึกษาจึงทำได้เพียงเป็นแรงงานชนชั้นล่าง เวียนวนเช่นนี้เรื่อยไป หากแต่ผู้อ่านอ่านหนังสือเล่มนี้ ก็จะเข้าใจถึงความยากลำบากกับการสู้ชีวิตของครอบครัวหนึ่งเพื่อทำให้ลูกมีโอกาสทางการศึกษา การศึกษาเป็นใบเบิกทางสู่อนาคตอันสดใส ความรู้นั้นเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างมากสำหรับมนุษย์ และหากผู้ใดมีความรู้มาก ก็เป็นการได้เปรียบในทุกๆ ด้าน แต่กระนั้นผู้มีความรู้ควรจะต้องมีคุณธรรมควบคู่ไปด้วย
หากมนุษย์เราหมั่นอ่านหนังสือก็จะได้ประสบการณ์ในเชิงทฤษฎีความรู้ก่อนที่จะก้าวไปสู่ประสบการณ์ตรง และพร้อมรับมือกับทุกสถานการณ์ที่จะเข้ามาในภายหน้า ดังนั้นหนังสือก็เป็นแนวทางที่จะช่วยให้ดำเนินชีวิตได้อย่างปกติสุข และช่วยให้รู้วิธีแก้ปัญหาที่จะเข้ามาชีวิตได้เป็นอย่างดี
