หนุนสร้างฝายมีชีวิต ฟื้นคลองบางภูมีให้กลับคืนสู่สายน้ำสะอาด


หนุนสร้างฝายมีชีวิต

ฟื้นคลองบางภูมีให้กลับคืนสู่สายน้ำสะอาด

สจ. พาเที่ยวฉบับนี้ หลังจากกองบรรณาธิการสรุปว่า เราจะไปเที่ยวหาดบางภูมีอำเภอรัตตภูมิกัน ผู้เขียนก็ได้ประสานกับสจ.มิตร แก้วประดิษฐ์ ประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลาและสจ.รับผิดชอบเขตควนเนียงและรัตตภูมิท่านก็ยินดีที่จะนำทีมงานลงพื้นที่

เรานัดหมายกันเช้าวันที่ 3 ธันวาคม 2559 ที่ตลาดควนเนียง ทีมงานสจ.พร้อมแล้ว ก่อนลงพื้นที่เราได้มีการสอบถามข้อมูลกันถึงสถานที่ท่องเที่ยวหาดบางภูมี ซึ่งปัจจุบันกลายเป็นที่นิยมของนักท่องเที่ยวทั้งในและนอกพื้นที่

นายมิตร เล่าให้ฟังว่าปัจจุบันคลองภูมีนั้นมีปัญหามากโดยเฉพาะจากโรงงานอุตสาหกรรม ฟาร์มสัตว์เลี้ยงในพื้นที่ และปัญหาการขุดบ่อทรายใกล้เคียงกับแม่น้ำ ทำให้แม่น้ำแหล่งนี้ตื้นเขิน และน้ำสกปรกจนไม่สามารถจะใช้ประโยชน์ได้

ปัญหาที่เกิดขึ้นทำให้หน้าแล้ง ชาวบ้านหลายหมู่บ้านขาดแคลนน้ำอุปโภคและบริโภคอย่างรุนแรง จนอบจ. สงขลาต้องขนน้ำเข้าไปช่วยเหลือชาวบ้าน

ตนเห็นว่าหากสามารถฟื้นฟูสายน้ำให้กลับมาสะอาดก็จะช่วยแก้ปัญหาเรื่องน้ำได้อย่างยั่งยืน

หลังจากฟังข้อมูลกันพอจะเข้าใจปัญหา ทีมงานเราก็ลุยกันทันที ที่แรกที่เราไปดู คือที่ประตูกั้นน้ำหมู่ที่ 11 ตำบลรัตภูมิ ซึ่งโชคดีว่าตลอดคืนที่ผ่านมาฝนตกหนักทำให้น้ำเต็มคลอง แต่สีน้ำขุ่น ขยะและสิ่งสกปรกลอยมาติดอยู่หน้าปากประตูน้ำ ซึ่งแสดงให้เห็นว่าชาวบ้านที่นี่ยังขาดจิตสำนึกในการรักษาต้นน้ำอยู่มาก

ประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา กล่าวว่า ตนเองกำลังผลักดันที่จะสร้างฝายมีชีวิตที่ลำคลองแห่งนี้ เพื่อแก้ปัญหาเรื่องน้ำทั้งระบบ เพราะลำคลองแห่งนี้ไหลผ่านตำบลรัตภูมิอำเภอควนเนียงและอีกหลายหมู่บ้านในเขตอำเภอบางเหรียงซึ่งส่วนใหญ่ชาวบ้านที่นี้ทำเกษตรเป็นแปลงสวนผัก

ซึ่งหลังจากไปดูงานฝายกั้นน้ำมีชีวิตที่อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้เห็นว่าฝายกั้นน้ำจะช่วยชะลอไม่ให้น้ำไหลลงทะเลสาบสงขลาไปเสียทั้งหมด และยังช่วยกรองตะกอนดินไม่ให้ลงทะเลสาบสงขลา ซึ่งทุกวันนี้ทะเลสาบสงขลาตื้นเขินเพราะตะกอนดินจำนวนมากที่ไหลตามลงมา

ฝายกั้นน้ำมีชีวิตนั้นจะทำ 2 กิโลเมตร 1 จุดโดยใช้กระสอบทรายและไม้ใฝ่ ซึ่งไม่ได้เรื่องยากแต่ในขณะนี้ปัญหาใหญ่คือการจัดเรื่องน้ำเสีย และการสร้างจิตสำนึกให้กับพี่น้องประชาชน 2 ฝั่งคลองให้มีจิตสำนึกและหวงแหน ช่วยดูแล โดยจุดนี้เป็นพื้นที่แบ่งอำเภอควนเนียงและอำเภอบางเหรียงโดยมีคลองบางภูมีเป็นเส้นแบ่งเขต

สถานที่ที่ทีมงานจะไปกันต่อ ต้องรอผู้ใหญ่ หมู่ 8 มาให้ข้อมูล เราก็เลยถือโอกาสศึกษาประวัติคลองบางภูมีจากเอกสารที่ได้มา ระบุว่า

บ้านปากบางภูมีมีความหมายถึงบริเวณปากน้ำที่ไหลลงสู่ทะเลสาบสงขลา บ้านปากบางมีคลองภูมีซึ่งต้นกำเนิดของคลองไหลมาจากน้ำตกบริพัตร ในพื้นที่ของอำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา และเป็นบริเวณปากน้ำที่ไหลลงสู่ทะเลสาบสงขลา โดยทั่วไปชาวบ้านที่อยู่อาศัยอยู่ริมทะเลมักจะเรียกบริเวณปากน้ำว่า “บาง” เช่น ปากบางภูมี บางเหรียง บางหยี บางโหนด เป็นต้น

ในอดีตคลองภูมีเป็นลำคลองกว้างใหญ่ ที่มีความสำคัญด้านการค้าขาย การคมนาคมการสัญจรไปมาของเรือสินค้า เป็นศูนย์กลางตลาดนัดที่เจริญรุ่งเรืองอยู่ในตลาดนัดบ้านกรอบ (หมู่๕ ตำบลรัตภูมิ) โดยกำหนดในให้มีตลาดนัดในทุกวันจันทร์ แต่ตลาดนัดบ้านกรอบจะตรงกับวันอาทิตย์

และชาวบ้านยังเชื่อกันอีกว่าน้ำในคลองภูมีเป็นน้ำศักดิ์สิทธิ์และใสสะอาดทำให้มีพ่อค้าหรือชาวบ้านมาเอาน้ำไปดื่มไปใช้ และมาติดต่อทำการค้าขาย เช่นมาจากป่าขาด สะทิ้งหม้อ ตากลม(ตาก-ลม) ปากรอ ชะแล้ บางโหนด เป็นต้น

อีกทั้งเดิมบ้านปากบางภูมีได้เป็นที่ตั้งของกิ่งอำเภอชื่อ “รัฐภูมี” ในสมัยนั้นการปกครองขึ้นอยู่กับอำเภอปากพะยูน จังหวัดพัทลุง เมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๕ ได้ยกฐานะเป็นอำเภอชื่อว่า “อำเภอรัฐภูมี” โดยใช้บ้านปากบางเป็นสถานที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอ ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๔๖๖ ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอจากปากบางไปตั้งอยู่หมู่ที่๑ ตำบลกำแพงเพชร อำเภอรัฐภูมิ ซึ่งเป็นที่ว่าการอำเภอในปัจจุบัน และเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอรัตตภูมิและรัตภูมิ ตามลำดับ ขึ้นตรงกับจังหวัดสงขลา

ซึ่งจากการสัญจรไปมาทางเรือ ชาวบ้านได้พบเห็นต้นโพธิ์ใหญ่บริเวณปากน้ำก็เลยเรียกชื่อบ้านนี้ว่า “บ้านปากน้ำโพธิ์มี” และต่อมาภายหลังได้เรียกชื่อเพี้ยนเป็น “บ้านปากบางภูมี” จนถึงปัจจุบัน….

ผู้ใหญ่บ้านมาถึงพอดี ลุกขึ้นตามคณะไปต่อ จุดที่ 2 คือช่วงปลายๆ ของคลองบางภูมี นายมิตรบอกว่า รอบคลองบางภูมีต้นไม้ใหญ่ขึ้นค่อนข้างสมบูรณ์ แต่คลองแห่งนี้มีสภาพไหลเชียวกรากในบ้างช่วงและหากเป็นช่วงที่น้ำหลากหรือน้ำท่วมน้ำจะแรงมาก ก็จะพัดพาทุกอย่างลงทะเลสาบสงขลา แต่น่าเสียดายที่น้ำเหล่านี้ไหลลงทะเลหมด จนมีสภาพแห้งขอดจนสามารถลงไปเดินได้ในหน้าแล้ง ทำอย่างไรจึงจะสามารถกักเก็บน้ำไว้ใช้ประโยชน์ได้

จุดที่ 3 และ 4 คือท้ายคลอง น้ำทะเลหนุนปริมาณน้ำจำนวนมาก สถานที่ปากอ่าว กลายเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของชาวบ้าน แต่จากการดูสภาพน่าจะต้องมีการพัฒนากันอีกมาก จึงจะกลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สมบูรณ์

คำสำคัญ (Tags): #คลองบางภูมี
หมายเลขบันทึก: 620300เขียนเมื่อ 16 ธันวาคม 2016 17:30 น. ()แก้ไขเมื่อ 16 ธันวาคม 2016 17:30 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี