เลี้ยงลูกยิ่งใหญ่ ๒๓. สรุป - AAR


บันทึกชุดเลี้ยงลูกยิ่งใหญ่ นี้ ตีความมาจากหนังสือ Raise Great Kids : How to Help Them Thrive in School and Life ซึ่งเป็นหนังสือชุดรวบรวมบทความเด่นจากนิตยสาร Scientific American Mind หนังสือเล่มนี้เพิ่งออกจำหน่ายในเดือนพฤษภาคม ๒๕๕๙ รวม ๑๙ ตอน และหากนับตอนสุดท้ายนี้ด้วย ก็รวมเป็น ๒๐ ตอน โดยผมได้แทรกอีก ๓ ตอนที่ไม่ได้ตีความจากหนังสือ Raise Great Kids เข้าไว้ด้วย เพื่อให้บันทึกชุดนี้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น บันทึกชุดนี้จึงมีทั้งสิ้น ๒๓ ตอน


เป้าหมายของการเลี้ยงลูกให้ยิ่งใหญ่ คือการปูพื้นฐานให้ลูก (ศิษย์) เป็นคน “สมองดี” โดยมอง “สมองดี” แนวใหม่ เชื่อมโยงกับกระบวนทัศน์พัฒนาและการมี Executive Function (EF) & Self Regulation เข้มแข็ง


หากจะให้บ้านเมืองมีพลเมืองที่มีคุณภาพ ต้องมีการช่วยเสริมศักยภาพแก่เด็กเล็กจากครอบครัวยากจน ที่สมองถูกพิษของความเครียดทางจิตใจ ทำให้ EF อ่อนแอ


ธรรมชาติของสมองเด็กมีความยืดหยุ่น (brain plasticity) สูงมาก ยิ่งช่วงวัยรุ่นสภาพความยืดหยุ่น และความไม่สมดุลยิ่งสูง ระหว่างสมองส่วนว่องไวตามอารมณ์ที่ถูกกระตุ้น กับสมองส่วนที่ให้ความรอบคอบยั้งคิด ธรรมชาตินี้มีเหตุผลของมัน มีทั้งคุณและโทษ การเลี้ยงลูกให้ยิ่งใหญ่ ต้องใช้ธรรมชาติเหล่านี้ ไปในทางให้คุณ ป้องกันและหลีกเลี่ยงผลร้าย


“สมองดี” แนวใหม่ หมายถึงสมองที่ได้รับการฝึกฝน จนเชื่อในความพากเพียรบากบั่น ที่เรียกว่ามี กระบวนทัศน์พัฒนา (Growth Mindset) เชื่อว่าสมองคนเรามีศักยภาพสูงยิ่งในการบรรลุ “สมองดี” ผ่านการมานะอดทนฝึกฝนเคี่ยวกรำ และหากได้รับการโค้ชที่ดี ก็จะสามารถบรรลุสมรรถนะด้านที่ต้องการ ในระดับสูงได้


“สมองดี” เป็นสมองที่มี Executive Function & Self Regulation แข็งแรง โดยที่เด็กทุกคนสามารถ บรรลุสภาพดังกล่าวได้โดยการฝึกฝนด้วยวิธีง่ายๆ ตามช่วงพัฒนาการตามอายุของเด็ก “สมองดี” คือสมองที่ ได้รับการงอกงามจิตใจที่ดีงาม โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเห็นอกเห็นใจผู้อื่น และการทำเพื่อ ประโยชน์ของผู้อื่น และประโยชน์ของส่วนรวม


แต่พัฒนาการของสมองในเด็กบางคนไม่สมบูรณ์ มีเด็กที่มีความผิดปกติของสมอง ทำให้มีความผิดปกติ ด้านพฤติกรรมในรูปแบบต่างๆ รวมทั้งออทิสซึ่ม ซึ่งพบบ่อยขึ้นมาก พัฒนาการด้านเทคนิคการตรวจสมอง ช่วยให้ค้นพบความผิดปกติได้เร็ว และสามารถให้การบำบัดให้สมองเติบโตเป็นปกติได้


บทบาทของพ่อแม่มีความสำคัญยิ่งต่อพัฒนาการของลูก โดยมีปัจจัยสำคัญที่สุด ๑๐ ประการเรียงตามลำดับความสำคัญคือ ความรักความผูกพัน จัดการความเครียดของตนเอง ทักษะด้านความสัมพันธ์ ความเป็นอิสระและเป็นตัวของตัวเอง การศึกษาและการเรียนรู้ ทักษะชีวิต การจัดการพฤติกรรม สุขภาพ มิติด้านจิตวิญญาณ และการปกป้องจากความชั่วร้าย


“สมองดี” คือสมองที่มีการเก็บความรู้ไว้เป็นชุด (schema) สำหรับพร้อมให้ดึงไปใช้งาน การซ้อม ทบทวนความรู้ (retrieving practice) โดยครูช่วย หรือพ่อแม่ช่วย ในลักษณะที่เป็นเกมหรือการเล่นสนุกสนานจะช่วยยกระดับการเรียนรู้ และนำไปสู่พัฒนาความสามารถกำกับวิธีการเรียนรู้ของตนเอง ซึ่งเป็นคุณสมบัติของ “สมองดี” อีกอย่างหนึ่ง คือมีทักษะด้านการเรียนรู้


ลูกยิ่งใหญ่ (Great Kids) คือลูกที่มีความสามารถในการเรียนรู้ตลอดชีวิต และสามารถมีชีวิตร่วมกับผู้อื่นได้อย่างราบรื่น และเป็นคนที่มีประโยชน์ต่อสังคม

วิจารณ์ พานิช

๑๗ ส.ค. ๒๕๕๙


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย

คำสำคัญ (Tags)#เลี้ยงลูก#scientific american#เลี้ยงลูกยิ่งใหญ่#591111#ความสำเร็จในชีวิต​

หมายเลขบันทึก: 618383, เขียน: 10 Nov 2016 @ 21:04 (), แก้ไข: 11 Nov 2016 @ 08:31 (), สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง, ดอกไม้: 3, อ่าน: คลิก


ความเห็น (0)