ถาม : เข้าพรรษาปีนี้ได้ฝึกฝนเรียนรู้อะไรบ้าง?
ตอบ : แยกเป็น การฝึกฝน และเรียนรู้
การฝึกฝน ในพรรษานี้ไม่ได้ตั้งจิตอธิษฐานอะไรเป็นพิเศษ ตั้งใจว่าเมื่อมีเหตุก็จะเผชิญไปด้วยธรรมที่มีในตน ด้วยความสงบและไม่หวั่นไหว และพยายาที่จะเรียนรู้กับทุกอาการที่เกิดขึ้น รับรู้โดยไม่เปลี่ยนแปลงอะไรภายนอก และสังเกตุการเป็นไปภายใน
การเรียนรู้ หลายเหตุการณ์สอนให้เราเรียนรู้ว่าความสงบนั้นเริ่มในใจตนเอง ความวุ่นวายภายนอกนั้นเชื่อมต่อกับความวุ่นวายภายใน ไม่รู้ว่าอะไรเกิดก่อน สติตามไม่ทัน ผ่านอายุ ผ่านประสบการณ์ มานานไม่ช่วยให้เป็นความสงบ แค่เพียงรู้อยู่ด้วยความเมตตาและอดทน ไม่ใช่หลีกหนีเร้นหายจากเหตุการณ์ แต่เป็นการเผชิญหน้าเพื่อทดสอบ ความเมตตาและอดทน หากยังวุ่นเรายังเมตตาไม่พอ อดทนไม่พอ เข้าใจไม่พอ เมื่อภายในสงบรับรู้ภายนอกจึงแปรความวุ่นวายมาสอนได้
ถาม : หลังจากผ่านมาแล้วอยากบอกเล่าอะไรบ้างไหม?
ตอบ : โลกเราทุกวันนี้เปลี่ยนแปลงไปตลอดเวลาไม่หยุดนิ่ง เราพึงทำสิ่งที่เป็นประโยชน์เพื่อมุ่งสู่ความสงบ โดยใช้ความกล้าหาญ ซื่อตรง ไม่ขัดขืนต่อความเป็นไป ทำด้วยความอ่อนโยนไม่เย่อหยิ่ง สงบระงับ ระมัดระวังการแสดงออก ไม่คึกคะนอง ดำรงสติให้รู้ตัวทั่วพร้อม ไม่หลอกลวงทำร้ายดูหมิ่นเหยียดหยามผู้ใด ระลึกอยู่ในความไม่มีเวรภัยไร้ศัตรู ทุกชีวิตล้วนเป็นมิตรต่อกัน โลกอันเร่าร้อนก็เย็นลงในสัมผัสแห่งเรา ความสงบระงับเป็นผล การกระทำเป็นเหตุเราทำได้แต่เพียงเหตุ ความสงบไม่หวันไหวจะแผ่จากเราไปสู่สิงแวดล้อมได้ ทั้งหมดนี้เป็นอยู่ได้ด้วย เมตตาและอดทน
