​ชีวิตที่พอเพียง : 2751. อย่าพึงเป็นคนรกโลก


เช้ามืดวันที่ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๕๙ วันแม่แห่งชาติ ผมไปยืนระลึกชาติเมื่อกว่า ๖๐ ปีที่แล้ว ที่หน้าโรงเรียนศรียาภัย ที่ผมเรียนชั้นมัธยม ๑ - ๕ ในช่วงปี พ.ศ. ๒๔๙๖ - ๒๕๐๐ (ตอนนั้นใช้ชื่อ โรงเรียนชุมพร “ศรียาภัย”) ตอนนั้นผมอายุ ๑๑ - ๑๕ ปี เป็นเด็กบ้านนอกเต็มตัว ภาษาที่พูดประจำวันคือ ภาษาปักษ์ใต้ พูดภาษากลางไม่เป็น ใช้ภาษากลางเฉพาะ ตอนพูดกับครูในห้องเรียนเท่านั้น


ผมไปยืนระลึกชาติที่หน้าตราประจำโรงเรียน และคติประจำโรงเรียน นสิยา โลกวฑฺฒโน อย่าพึงเป็นคนรกโลก ที่นักเรียนทุกคนรวมทั้งผมท่องได้ขึ้นใจ แต่ขอสารภาพว่าผมลืมไปนานแล้ว มาระลึกได้เมื่อมาอ่านตราที่หน้าโรงเรียนวันนี้แหละ


แต่คตินี้น่าจะฝังเข้าไปในความเชื่อประจำใจของผม เพราะบ่อยครั้งมากที่ผมบอกตัวเองว่า ต้องไม่ดำรงชีวิต หรือประพฤติสิ่งใดในทางที่ทำร้ายสังคม เบียดเบียนสังคม หรือสร้างความเดือดร้อนแก่ผู้อื่น


ในยุคสมัยปัจจุบัน การทำร้ายสังคมหรือ “รกโลก” มันซับซ้อน อย่างที่มีคนบอกว่า มัน “วูค่า” (VUCA = Volatile, Unpredictable, Complex, Ambiguous) และผมขออภัยคนในวงการศึกษาว่าในการออกวิ่งออกกำลังกายริมถนนในส่วนหนึ่งของตัวเมืองชุมพร สิ่งที่พบเห็นทำให้ผมคิดว่าสิ่งที่สร้างความอ่อนแอหรือความเสื่อมแก่สังคมไทยมีมากเหลือเกิน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระบบการศึกษา


อย่างแรกคือโรงเรียนกวดวิชา วิ่งไปทางไหนก็พบโรงเรียนกวดวิชาสารพัดแบบ ผมมีความเชื่อว่า โรงเรียนกวดวิชาเป็นสัญญาณบอกความอ่อนแอหรือความผิดพลาดของการบริหารระบบการศึกษา ที่การจัดการเรียนรู้ในระบบไม่สนองตอบผลลัพธ์การเรียนรู้ที่ต้องการ จึงต้องมีการเรียนเพิ่มเติม และมีเสียงนินทาว่า ครูบางคนในช่วงเวลาเรียนตามปกติไม่ค่อยตั้งใจสอน นักเรียนไม่ค่อยได้เรียนรู้ ครูคนเดียวกันเปิดสอนพิเศษ ที่โรงเรียนนั่นเองและเก็บเงินนักเรียน นักเรียนชอบ เพราะครูสอนเข้าใจดีมาก นี่ผมได้ยินมานาน หวังว่าตอนนี้ น่าจะไม่มีพฤติกรรมแบบนี้แล้ว


อีกอย่างหนึ่งคือ การติดป้ายขนาดใหญ่อวดนักเรียนที่ได้รับรางวัล หรือสอบเอนทร้านซ์เข้าเรียนสาขา ยอดนิยมหรือมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงได้ คนทั่วไปจะไม่เห็นว่านี่คือทางแห่งความเสื่อม


จึงขอถือโอกาสอธิบาย ว่าวัฒนธรรมอวดเด็กเก่ง มีผลให้ครูและผู้บริหารโรงเรียนเอาใจใส่เฉพาะเด็กเก่ง จำนวนไม่กี่คน มัวแต่เสาะหาเด็กเก่ง และหาทางติวหรือฝึกเด็กเก่งให้ไปแข่งขันชิงรางวัลมาสร้างชื่อเสียง ให้แก่โรงเรียน มีผลให้ละเลย ไม่เอาใจใส่เด็กส่วนใหญ่ที่เป็นเด็กปานกลาง และบางคนเป็นเด็กเรียนอ่อน


ระบบการบริหารการศึกษา ที่ชักนำให้โรงเรียนและครู ไม่เอาใจใส่สร้างผลลัพธ์การเรียนรู้บูรณาการ ครบด้าน และเรียนแบบรู้จริง แก่นักเรียนทุกคนในชั้นเป็นระบบบริหารการศึกษาที่ผิดพลาด และผมเชื่อว่า เป็นสาเหตุสำคัญที่ผลการทดสอบนานาชาติอย่าง PISA Test บอกมาตลอดว่าคุณภาพการศึกษาไทยอยู่ในกลุ่ม รั้งท้ายของโลก

ความเป็นคนรกโลกมัน “วูค่า” นะครับ



วิจารณ์ พานิช

๑๒ ส.ค. ๕๙

ห้อง ๔๒๗ โรงแรมนานาบุรี จังหวัดชุมพร



1 โรงเรียนกวดวิชา อยู่ตรงข้ามถนนกับโรงแรมนานาบุรี


2 โรงเรียนกวดวิชา อยู่ข้างโรงแรม



3 โรงเรียนเก่าของผม




4 คำขวัญของโรงเรียน

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand



ความเห็น (0)