ข. นโยบายและกฏหมายที่เกี่ยวข้อง

  1. กฏหมายที่เกี่ยวข้องกับองค์กรการเงินชุมชนที่สำคัญ ประกอบด้วย

1) พระราชบัญญัติสหกรณ์

2) พระราชบัญญัติกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ

3) พระราชบัญญัติวิสาหกิจชุมชน

4) พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน โดยมีภารกิจให้การรับรองสถานะภาพองค์กรชุมชน

ทำให้ช่องทางที่รัฐให้การรับรองกลุ่มการเงินชุมชนมีค่อนข้างครอบคลุมและหลากหลายมาก

2. นโยบายที่เกี่ยวข้องกับองค์กรการเงินชุมชน

1) นโยบายของรัฐบาลพรรคไทยรักไทยต้องการผลักดันให้กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองพัฒนาเป็นสถาบันการเงินของชุมชนเพื่อเชื่อมโยงกับสถาบันการเงินของรัฐโดยตรง ผ่านทางธนาคารออมสิน ธกส. และธนาคารกรุงไทย นอกจากนี้ รัฐบาลยังมีนโยบายสมทบการจัดสวัสดิการของชุมชนจำนวน 2,000 ล้านบาท ซึ่งเป็นแนวคิดของครูชบ ยอดแก้วและคณะที่นายกรัฐมนตรีเห็นชอบด้วย โดยศูนย์อำนวยการต่อสู้เพื่อเอาชนะความยากจนภาคประชาชน(ศตจ.ปชช.)ได้สนับสนุนงบประมาณจำนวน 32 ล้านบาทผ่านทางสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชนจัดตั้งกองทุนสมทบสวัสดิการชุมชนเพื่อสนับสนุนแนวคิดการจัดสวัสดิการภาคประชาชนจัดทำเป็นโครงการนำร่องจำนวน 200 ตำบลทั่วประเทศ ซึ่งสอดคล้องกับข้อเสนอให้จัดตั้งระบบการออมเพื่อสวัสดิการและการชราภาพให้แรงงานนอกระบบโดยใช้ชุมชนเป็นกลไกดำเนินการ และขยายระบบประกันสังคมให้แก่กลุ่มอาชีพแรงงานนอกระบบของสำนักนโยบายการออมและการลงทุน สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง กระทรวงการคลัง

2) คณะกรรมการส่งเสริมบริการทางการเงินระดับรากหญ้า กระทรวงการคลังได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการยกร่างแผนแม่บทการเงินระดับฐานราก ซึ่งได้รวบรวมงานวิจัยเกี่ยวกับองค์กรการเงินชุมชนและประเด็นเชื่อมโยงที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งการลงพื้นที่ประชุมระดมความคิดเห็นจากแกนนำองค์กรการเงินชุมชน หน่วยงานสนับสนุนภาครัฐและนักวิชาการ ซึ่งได้จัดทำข้อเสนอแผนภูมิการใช้ทรัพยากรในกิจกรรมที่เหมือนกันในการส่งเสริมพัฒนาการเงินระดับฐานรากของภาครัฐและภาคีดังรูปที่ 2 โดยมียุทธศาสตร์แผนและมาตรการสนับสนุนการพัฒนาการเงินระดับฐานรากของภาครัฐและภาคี ดังนี้ (20 ธันวาคม 2547)

  1. ยุทธศาสตร์ส่งเสริมความเข้มแข็งขององค์กรและระบบการเงินระดับฐานราก

              1)แผนสนับสนุนทางการเงินเพื่อสร้างฐานข้อมูลกลางการเงินชุมชน

               2)แผนส่งเสริมการออมและการสร้างวินัยทางการเงิน
               3)แผนปรับโครงสร้างหนี้ชุมชน
               4)แผนเพิ่มขีดความสามารถในการเข้าสู่แหล่งทุน
               5)แผนสนับสนุนทางการเงินเพื่อเพิ่มรายได้ลดรายจ่ายให้ชุมชน
               6)แผนบูรณาการด้านการเงินภายในชุมชน
               7)แผนสนับสนุนทางการเงินเพื่อเพิ่มขีดความสามารถการบริหารจัดการภายในองค์กรการเงินระดับฐานราก
               8)แผนส่งเสริมการจัดสวัสดิการชุมชนโดยองค์กรการเงินระดับฐานราก

2. ยุทธศาสตร์เพื่อบูรณาการการทำงานภาครัฐ/ภาคีเพื่อส่งเสริมการพัฒนาองค์กรและระบบการเงินระดับฐานราก

  1. 2.1) แผนบูรณาการการทำงานของหน่วยงานภาครัฐและภาคีที่เกี่ยวข้อง

    2.2) แผนรับรองสถานะภาพขององค์กรการเงินระดับฐานราก

  2. ยุทธศาสตร์สร้างเครือข่ายและขยายผล

3.1) แผนส่งเสริมการสร้างเครือข่ายความรู้

3.2) แผนส่งเสริมการขยายผลการพัฒนาองค์กรฯ

(ในส่วนของมาตรการ แนวทางการดำเนินงานและระยะเวลาดูในภาคผนวก)

3) แผนและมาตรการสนับสนุนดังกล่าวได้ระบุหน่วยประสานงานและหน่วยปฏิบัติการไว้ ประกอบด้วย สศค. พช. พอช. กทบ. ธ.ออมสิน ธกส. เครือข่ายองค์กรการเงินระดับฐานราก กสส. ธอส. ธพว. ธ.กรุงไทย ก.อุตสาหกรรม/สสว. สกว. ก.วิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยที่สนใจ กรมบัญชีกลาง กตส. สมาคมนักบัญชี กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น ก.พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กองทุนกู้ยืมเพื่อการศึกษา ก.สาธารณสุข สสส. กรมส่งเสริมการเกษตร สถาบันวิชาการด้านสหกรณ์

จะเห็นว่าแผนแม่บทการเงินระดับฐานรากให้ความสำคัญกับ องค์กรการเงินชุมชน ครอบคลุมภารกิจต่าง ๆอย่างกว้างขวางมาก เป็นเสมือนหน่วยจัดการงบประมาณมูลฐานเพื่อพัฒนาชุมชนในทุกด้าน ซึ่งจะเป็นกรอบแนวทางระดับนโยบายในการพัฒนาองค์กรการเงินชุมชนต่อไปในอนาคต