เป็นปรากฏการณ์ที่ดีมากๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงหนึ่งของวันที่ 4 สิงหาคม ...ณ งานประชุมวิชาการประจำปีของกรมอนามัย
ข้าพเจ้ามีนัดหมายทานข้าวกับ อ.แทน และนักวิจัย R2R ท่านอื่นๆ ลึกๆ ต้องการใช้โต๊ะอาหารเพื่อบ่มเพาะอารมณ์และความรู้สึกให้เคลื่อนไปอย่างสงบไม่ตื่นเต้น พร้อมบทสนทนาเล็กๆ ที่นำมาซึ่งความสุขและความสบายใจ
และทุกอย่างก็ดำเนินไปตามความคาดหมาย
ก่อนถึงเวลาที่เราทุกคนจะต้องทำงานร่วมกัน ท่านรองอธิบดีกรมอนามัย ท่าน นพ.ดนัย ธีวันดา ท่านก็ได้ให้โอกาสมาร่วมวงสนทนา
ท่านเป็นนักคิดและนักพัฒนา การได้ฟังท่านพูดคุยมักนำมาซึ่งการแตกยอดทางปัญญาสำหรับข้าพเจ้าเสมอ
อ.แทน...ช่วยทำให้นักวิจัยผ่อนคลายได้ดีมาก
รอยยิ้มและแววตาที่สดใสเบิกบาน น้อมนำมาสู่การตื่นรู้และพร้อมก้าวย่างสู่การเรียนรู้
...
ปรากฏการณ์ของการส่งต่อพลัง...
ข้าพเจ้ามองว่าเริ่มจากท่านประธานในห้องคือ อ.นพ.อรรถพล-ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริม ทำหน้าที่ทักทายและเชื่อมพร้อมเชื้อเชิญมาถึงท่านรองอธิบดีท่าน นพ.ดนัย ธีวันดา ขึ้นปราฐกถาพิเศษ เนื้อหาที่ท่านรองอธิบดีกล่าวในช่วงเวลาสั้นๆ สามารถส่งต่อมาสู่กระบวนการที่ Moderator จะดำเนินไปได้ ข้าพเจ้าได้ทักทายผู้เข้าร่วมประชุมและชวนเชิญอาจารย์สองท่าน- ครูแพทย์ (https://www.gotoknow.org/posts/611841)เปิดเวทีสู่การตื่นรู้เพื่อเรียนรู้ร่วมกัน...
การเรียนรู้วันนี้ปราศจากการตัดสิน...แต่เปิดใจ
รูปแบบที่ใช้อาจไม่คุ้นชินสำหรับใครหลายๆ คน...แต่การทำ Dialogue และ Deep Listening มักนำมาซึ่งความสบายใจในการฟังใครสักคน
อ.แทน...ใช้เทคนิคถ่ายภาพพาโนรามาเพื่อทำ Ice Breaking
รอยยิ้ม...ก็บังเกิดขึ้นแก่ทุกคนพร้อมกันอย่างเป็นธรรมชาติ
น้องกลาง (รูปแบบของโปรแกรมการพยาบาลโดยยึดครอบครัวเป็นศูนย์กลางต่อการสนับสนุนของครอบครัวและการปรับตัวของมารดาผ่าตัดคลอดบุตร โดยคุณจันทิยา เนติวิภัชธรรมและคณะ จากศูนย์อนามัยขอนแก่น - น้องกลาง..... อ่านต่อได้ที่: https://www.gotoknow.org/posts/611996) ขึ้น TEDtalk ก่อน...
เรื่องราว R2R ของน้องกลางสะท้อนให้เห็นถึง ... การไม่ยอมจำนนต่อปัญหาและอุปสรรคในเรื่องการสื่อสารและการดึงพลังศักยภาพของครอบครัวเข้ามาสู่การเรียนรู้ "พ่อเป็นดอกเตอร์ แม่จบโท...เขาไม่อยากฟังทฤษฎีจากเราหรอก แต่สิ่งที่เขาอยากทำได้คือ ...อุ้มลูกกินนมอย่างไร อาบน้ำให้ลูกอย่างไร..." นี่คือหนึ่งในความรู้สึกแห่งแรงบันดาลใจที่มาของการทำ R2R ที่น้องกลางนำมาแชร์
ส่งต่อพลัง...
เมื่อน้องกลางพูดจบ อาจารย์วิทยากรทั้งสามท่านร่วมทำ Reflection เพื่อให้เกิดความกระจ่างสว่างชัดทั้งตัวนักวิจัยและผู้ฟัง ... การทำ Reflection พึงนำมาซึ่งความตื่นรู้และเบิกบาน และเกิดแรงบันดาลใจ อาจถึงสภาวะปิ๊งแว้ปคิดต่อยอด
อาจารย์สุธีและอาจารย์แทน...ช่วยสะท้อนให้เห็นถึงจุดแข็งของงาน และโอกาสของการพัฒนาต่อ(จุดอ่อน) แต่ไม่ได้ทำให้นักวิจัยรู้สึกถึงการถูกตำหนิ...หากแต่เกิดพลังใจที่จะกลับไปพัฒนาต่อ --ซึ่งข้าพเจ้ามองว่านี่คือ หัวใจสำคัญของผู้เป็นครูที่จะจูงมือผู้เรียนไปสู่การเรียนรู้อย่างไรบ้าง
การทำ Reflection...เสร็จโปรยส่งพลังต่อเรื่องที่สอง...การใช้ถุงตวงเลือดสำหรับผู้คลอดทางช่องคลอด Early Treatment ที่ 300 ml. เพื่อช่วยลดอัตราการตกเลือดหลังคลอดชนิด Primary Postpartum hemorrhage ห้องคลอด ร.พ.ส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 3 นครสวรรค์ โสพิศ โลหะวณิชย์ และคณะ - พี่แหม่ม..... อ่านต่อได้ที่: https://www.gotoknow.org/posts/611996
เรื่องราวของพี่แหม่ม...มีแรงบันดาลใจมาจากยอดผู้ป่วยตกเลือดหลังคลอดเพิ่มขึ้น "เราเองยังทำไม่ได้ตามมาตรฐานแล้วเวลาเราจะไปนิเทศใครจะทำได้อย่างไร" ...พี่แหม่มเอ่ยขึ้นในช่วงทำ BAR จึงเป็นที่มาของการทำ R2R ครั้งนี้
"แม้งานครั้งนี้อาจจะไม่สามารถตอบโจทย์ปัญหาได้ทั้งหมด แต่เราก็ได้ลงมือทำ...และมองเห็นว่ามีประเด็นอื่นๆ ที่จะต้องทำอีกมายมาย"--เพียงแค่คิดตามก็รู้สึกสนุกแล้ว
การเชื่อมพลังและส่งต่อพลัง...ก็ยังคงเป็นการทำ Reflection
ซึ่งเทคนิคและกระบวนการนี้ ทัศนะของข้าพเจ้ามองว่าทำให้เกิดสายธารของการเรียนรู้ที่ไม่สะดุดและขาดช่วง ทำให้ผู้ฟังจดจ่อและคอยติดตาม
จากเรื่องสู่เรื่อง...
อาจารย์วิทยากรทั้งสามท่าน ...ต่างทำหน้าที่ตามเฉพาะบุคลิกลักษณะ แต่การเชื่อมและส่งผ่านพลังงานที่ดีงามแห่งการเรียนรู้มีมากและผู้คนสัมผัสได้
สองเรื่องสุดท้าย...
เป็นเรื่องของคุณหมอไนซ์และพี่ไก่ เป็นความเกี่ยวพันของเรื่องราวการทำงานในเนื้อเรื่องเดียวกัน
การพัฒนารูปแบบโปรแกรมใบสั่งสุขภาพดีเพื่อลดภาวะน้ำหนักตัวเกินและโรคอ้วน พญ.ฐิติพร จากศูนย์อนามัยฯอุบล
การพัฒนาคลินิกไร้พุง คุณภาพ นงพะงา ศิวานุวัฒน์* กองออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ หรือพี่ไก่..... อ่านต่อได้ที่: https://www.gotoknow.org/posts/611996
คุณหมอไนซ์และพี่ไก่ ...สะท้อนให้เห็นว่าส่วนกลางผู้กำหนดแนวคิดโครงการ และผู้ปฏิบัติหน้างานในภูมิภาค ทำอะไร และคิดอะไร ..นำ R2R มาแก้ไข GAP ที่เกิดขึ้นอย่างไรบ้าง
"เราทำโครงการ ... ตอบตัวชี้วัดได้ครบ แล้วไงล่ะ... คนยังอ้วยเยอะอยู่เลย" พี่ไก่เล่าอย่างมีพลัง หยุดไม่ได้...แล้วสิต้องทดสอบ หรือต้องหาคำตอบอะไรบางอย่างแล้วในฐานะของการทำงานส่วนกลางที่กรมอนามัย
ส่วนหมอไนซ์--อยู่ศูนย์อนามัยที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี ผู้สัมผัสความจริงของงาน ที่นำนโยบายมาใช้มองเห็นความยากและความเป็นไปได้น้อยมาก จึงลุกขึ้นมาทำอะไรสักอย่างไรเพื่อช่วยให้การขับเคลื่อนเรื่องโรคอ้วน...ในผู้คนลดน้อยลง
ทุกครั้งของการเสร็จ TEDtalk แต่ละท่าน อาจารย์วิทยากรทั้งสามท่านก็จะทำ Reflection ส่งพลังและเชื่อมพลังไปในตัว
ลื่นไหล...จนเวลาล่วงเลยมามาถึงเที่ยงครึ่ง...
แต่ผู้ฟังยังคงนั่งเต็มในห้องประชุม "เพลิน"...คำพูดสั้นๆ ของหลายท่านที่อยู่ ณ ที่นั้นเอื้อนเอ่ยออกมา
กระบวนการจบลง...
มีการทำ Reflection ร่วมจากทาง floor ทำให้ภาพเติมเต็มและสมบูรณ์ยิ่งขึ้น ในขณะเดียวกันข้าพเจ้าได้ใช้ Post it เข้ามาร่วมด้วยเพื่ออยากทราบทัศนะของคนเกือบสองร้อยคนที่มีต่อผลงาน R2R ทั้ง 4 เรื่อง
ปิดเวทีด้วยความรักและความสุข
ความประทับใจ...รอยยิ้มและแววตาที่ปิติสุข
ข้าพเจ้ามองว่านี่แหละคือ ... พลังแห่งการเรียนรู้
...
4 สิงหาคม พ.ศ.2559
