ฤดูกาลทำนา


ที่มาภาพ : www.gotoknow.org


ฤดูกาลทำนาที่บ้านฉัน

สมัยก่อนในฤดูการทำนาของทุกปีจะมีประเพณีที่เรียกว่า การลงแขกดำนา การลงแขกดำนา คือการที่คนในหมู่บ้านไม่ว่าจะเป็นญาติพี่น้อง หรือคนบ้านใกล้เรือนเคียงกันมาช่วยกันดำนาของคนใดคนหนึ่ง แล้วหมุนเวียนกันไปเรื่อยๆจนเสร็จครบทุกคน ในระหว่างนั้นก็ได้เห็นความสามัคคีของคนในหมู่บ้าน มีการนำเรื่องราวต่างๆ ตำนานต่าง เรื่องผี มาเล่าสู่ลูกหลานได้ฟัง มีการทำอาหารเพื่อรับประทานกันเองซึ่งจะเป็นอาหารที่ทำง่ายหรือเป็นอาหารพื้นบ้าน เนื่องจากอยู่ท้องไร่ท้องนาไม่มีอุปกรณ์ให้ทำอาหารมากนัก เมื่อเสร็จจากที่นาทุกคนก็จะมีการเลี้ยงใหญ่เพื่อเป็นการฉลองที่ทำนาเสร็จ

ในระหว่างที่ข้าวเจริญเติบโตท้องทุ่งนามีความเขียวขจี เย็นสบายตา มองเข้าไปในนามีปลาเล็กปลาน้อยวิ่ง มีปู มีหอย มีความอุดมสมบูรณ์ของห่วงโซ่อาหาร มีเสียงนกร้อง ตกตอนเย็นก็จะมีเสียงจิ้งหลีด เสียงกบ ร้องประสานเสียงกัน เป็นภาพที่น่าจดจำและเป็นภาพที่สวยงามเป็นอย่างมาก

นอกเหนือจากการทำนาก็จะมีการทำอาชีพเสริม คือ การปลูกผัก เพื่อนำไปขาย แจกจ่ายคนในหมู่บ้าน และรวมถึงเก็บไว้ทำกินเอง ผักที่นิยมปลูก คือ กระเทียม หัวหอม พริก เพราะ คนในชนบทไม่นิยมซื้อผักรับประทานเนื่องจากมียาฆ่าแมลง ทุกบ้านจะรั้วกินได้เป็นของตนเอง รั้วกินได้คือ รั้วที่เป็นที่ล้อมเขตแดนของทุกบ้าน จะมีการปลูกผักเพื่อให้ผักเลื้อยไปตามรั้วบ้าน เช่น ผักตำลึง มะระขี้นก เป็นต้น เด็กๆในชุมชน เมื่อถึงตอนเย็นเด็กๆที่เลิกจากโรงเรียนมาจะมาช่วยแม่รดน้ำผักที่ปลูกไว้จุดประสงค์คือ เมื่อรดน้ำผักเสร็จก็จะลงเล่นน้ำ แต่ต้องอยู่ในความดูแลของผู้ใหญ่ถึงจะได้รับอนุญาตให้เล่นน้ำได้ เด็กในสมัยก่อนจึงว่ายน้ำได้เกือบทุกคน

เมื่อถึงฤดูกาลเก็บเกี่ยวมาถึง ท้องทุ่งนาที่เขียวขจีกลายเป็นสีทอง ก็จะมาการ ลงแขกเกี่ยวข้าว แต่การลงแขกเกี่ยวข้าวจะแตกต่างจากการลงแขกดำนา ตรงที่จะมีการร้องรำทำเพลงเพื่อความสนุกสนานเพลิดเพลินเนื่องจากข้าวที่ปลูกไว้กำลังจะได้เก็บผลผลิต เมื่อเกี่ยวข้าวเสร็จก็นำไปเก็บที่ยุ้งของใครของมัน เมื่อฤดูทำนาเสร็จสิ้นไปก็เป็นการเข้าวัดทำบุญจะมีอีกหนึ่งประเพณีคือ ประเพณีสู่ขวัญข้าว เพื่อเรียกขวัญพระแม่โพสพที่ตกหล่นตามท้องนาขึ้นสู่ยุ้งฉาง บูชาพระแม่โพสพ ป้องกันศัตรูพืชและสัตว์ทำลายเพื่อให้ได้ผลผลิตมากในปีต่อไป

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน วิชาการพัฒนานิสิต



ความเห็น (2)

เขียนเมื่อ 

จัดวางย่อหน้าใหม่หน่อยนะครับ จะได้อ่านง่ายขึ้น เพราะเรื่องนี้อ่านแล้วได้พลังความคิดมากเหมือนกันครับ

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณสำหรับคำแนะนำนะคะ จะเก็บคำแนะนำไปพัฒนาในการเขียนเรื่องต่อๆไปค่ะ