ประเทศฝรั่งเศสกำลังอยู่ในช่วงจัดการสอบ Baccalauréat ซึ่งเป็นการสอบเทียบเท่าจบม.6 และการสอบสำหรับนำคะแนนไปใช้เข้ามหาวิทยาลัย โดยวันที่สอง (16 มิถุนายน 2016) เป็นวิชา Histoire-géographie (ประวัติศาสตร์-ภูมิศาสตร์)

ระบบการสอบของฝรั่งเศส จัดการสอบนี้วันละวิชาครับ เขาต้องการให้เด็กได้ใช้เวลาในการเตรียมตัวและทำข้อสอบให้เต็มที่ ดังที่เมื่อวาน นักเรียนฝรั่งเศสได้ใช้เวลา 4 ชั่วโมงในการเขียนคำตอบสำหรับโจทย์หนึ่งข้อ แค่นี้ก็คงจะต่างจากระบบประเทศไทยแล้วใช่ไหมครับ ที่พยายามจะการสอบให้รวบรัดเพื่อไม่ให้รบกวนกับตารางเวลาเรียนตามปกติของนักเรียน

หลายท่านคงจะสงสัยว่าข้อสอบที่นำมาเสนอนี้มีติวเตอร์ที่ไหนไปสืบหามา ไม่ใช่ครับ สำหรับประเทศฝรั่งเศส หลังจากที่นักเรียนเริ่มทำการสอบไปแล้ว ประมาณชั่วโมงสิบห้านาที ทางการจะประกาศข้อสอบออกมาให้บุคคลทั่วไปได้แลกเปลี่ยนความเห็นกัน เพราะฉะนั้นเวลาประมาณ 15.25 น. (9.25 น. เวลาที่ฝรั่งเศส) ผมก็ได้รับ notification ข่าวจาก Le Figaro และ Le Monde แล้วครับว่านักเรียนในห้องสอบกำลังเขียนเรื่องอะไรกันอยู่

ข้อสอบ Baccalauréat Histoire-géographie วิชาประวัติศาสตร์-ภูมิศาสตร์ (สอบรวมกัน แทบเรียกว่าเนื้อหาสัมพันธ์จนเป็นเรื่องเดียวกันเลยล่ะครับ) จะแบ่งเป็นสองส่วนคือ 1. การเขียนเรียงความ และ 2.การใส่รายละเอียด-ลงสี-ให้ข้อมูลลงในแผนที่เปล่าเพื่อแสดงข้อมูล-เนื้อหาสนับสนุนตามหัวข้อที่กำหนดให้

ต่อไปนี้เป็นตัวข้อสอบ Baccalauréat 2016 histoire-géographie โดยแบ่งตามสายของข้อสอบ ที่ผู้เขียนได้แปลจากเว็บไซต์ของหนังสือพิมพ์ Le Monde...

ข้อสอบวิชาประวัติศาสตร์-ภูมิศาสตร์ (16 มิถุนายน 2016)

Série Scientifique (S) (สายวิทยาศาสตร์) เวลาสอบ 3 ชั่วโมง
Part 1: เขียนเรียงความประวัติศาสตร์ (เลือกเขียน 1 หัวข้อ)
ห้อข้อที่ 1 ตะวันออกกลาง: ดินแดนแห่งความขัดแย้งตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่สอง
หัวข้อที่ 2 การปกครองของยุโรปนับตั้งแต่สนธิสัญญามาสทริชต์ (Treaty of Maastricht, 1992) (ผู้แปล: สนธิสัญญาว่าด้วยสหภาพยุโรปเป็นสนธิสัญญาที่สร้างสหภาพยุโรปจนไปถึงสกุลเงินยูโร)
Part 2: การใส่ข้อมูลในแผนที่เปล่า
ห้อข้อ ทวีปแอฟริกา: ความแตกต่างของพัฒนาการ และโลกาภิวัฒน์ที่ไม่ทั่วถึง

Série Littéraire (L) (สายศิลป์) และ Economique-Sociale (ES) (สายสังคม-ธุรกิจและพาณิชย์) เวลาสอบ 4 ชั่วโมง
Part 1: เขียนเรียงความประวัติศาสตร์
ห้อข้อที่ 1 จากเนื้อหาที่นักเรียนได้ศึกษา ให้เลือกตอบหัวข้อ 1a หรือ 1b
หัวข้อ 1a นักประวัติศาสตร์และภาพความทรงจำที่เกิดขึ้นในฝรั่งเศสเกี่ยวกับสงครามโลกครั้งที่สอง
หัวข้อ 1b นักประวัติศาสตร์และภาพความทรงจำเกี่ยวกับสงครามแอลจีเรีย (ผู้แปล: อาณาเขตประเทศแอลจีเรียเคยเป็นส่วนหนึ่งของประเทศฝรั่งเศส กระทั่งหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ได้เกิดกระแสเรียกร้องเอกราช จนเกิดสงครามแอลจีเรีย 1954-1962 ซึ่งทำให้ฝรั่งเศสต้องยอมให้เอกราชแก่ประเทศแอลจีเรียในที่สุด)
หัวข้อที่ 2 สื่อและกระแสสังคมต่อปัญหาทางการเมืองต่าง ๆ นับตั้งแต่เหตุการณ์แดรฟุส (ผู้แปล: Dreyfus Affair เป็นวิกฤตการณ์ทางการเมืองและสังคมในฝรั่งเศส ก่อให้เกิดกระแสการต่อต้านการปฏิบัติไม่เป็นธรรมต่อชาวยิวในยุโรป)
Part 2: ใส่ข้อมูลในแผนที่เปล่า
หัวข้อ พลวัตทางอาณาเขตของสหรัฐอเมริกา

นอกจากนี้ ยังจะมีข้อสอบสำหรับสายอื่น ๆ ที่นักเรียนจะเลือกสอบ เช่น สาย STMG วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการบริหาร หรือ ST2S วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสังคมและสุขภาพ ซึ่งเป็นข้อสอบเขียนตอบคำถามทางประวัติศาสตร์-ภูมิศาสตร์ และตอบคำถามวิเคราะห์จากเรื่องที่ให้อ่าน

ขอขยายความครับ ผู้เขียนก็งง ๆ กับข้อสอบ Part 2 เหมือนกันครับว่าเขาให้ทำอะไรบ้าง นี้คือแผนที่เปล่าที่อยู่ในข้อสอบ Série Littéraire ปีนี้ครับ

จาก Le Monde Bac 2016 histoire-géo

เขาให้ลงสี ใส่เมือง สถานที่สำคัญ สัญลักษณ์ (จุด เครื่องหมาย ลูกศร) อะไรก็ได้เพื่อแสดงให้เห็นถึงพลวัตทางอาณาเขตของสหรัฐอเมริกา

และอย่าลืมว่าแผนที่จะต้องมีการอธิบายด้วยนะครับว่าสี สัญลักษณ์ต่าง ๆ นี้แปลว่าอะไร

ซึ่งก็ออกมาประมาณนี้ครับ

จากBlog de Mme Juilleron

มหาโหดครับ! นักเรียนฝรั่งเศสเขาก็ไม่ปฏิเสธครับ ยากจริง ๆ แต่ก็น่าคิดท้าทายสมองของเราใช่ไหมล่ะครับ ว่าแต่ละหัวข้อ เราเข้าใจภาพรวมของประวัติศาสตร์โลกอย่างไร และจะนำเสนอออกมาอย่างไรด้วย

แต่สิ่งที่น่าชื่นชมสำหรับสังคมฝรั่งเศสนะครับ เท่าที่ติดตามในปีนี้ ไม่มีใครออกมาเถียงว่าออกข้อสอบผิด (หรือว่าจะเฉลยผิด) พวกนี้ครับ เพราะข้อสอบก็ตั้งหัวข้อไว้ก็กว้างมากแล้ว และเขาก็ยอมรับระบบนี้ด้วย สิ่งที่เห็นคือ คุณครูและอาจารย์เขาออกมา...วิเคราะห์โจทย์ครับ วิเคราะห์ว่าโจทย์พูดถึงอะไร มีความคาดหวังให้เราพูดถึงประเด็นใดบ้าง เหตุการณ์ร่วมสมัยที่น่าจะพูดถึงในเรียงความ และวิเคราะห์ความยากของหัวข้อครับ

แต่สังคมไทยเราก็เฝ้ารอวันนั้นด้วยใจจดใจจ่อครับ

วันศุกร์ (ที่ผ่านมา) นักเรียนฝรั่งเศสเขาจะสอบอะไรกันต่อนั้น โปรดติดตามครับ ผู้เขียนจะพยายามหาคำตอบให้กับทุกท่านด้วยครับว่าเขาจะตรวจข้อสอบกันยังไง


มุนินทร ว.

เขียนวันที่ 16/6/16


ข้อสอบแปลจาก Le Monde Bac 2016 histoire-géo