เรียนรู้เรื่องสลัม

..................... ผู้คนไม่เข้าใจว่า root cause หรือรากเหง้าของปัญหา อยู่ที่ไหน ตัวปัญหามีที่มาที่ไปอย่างไร........................


บทความเรื่อง The ghetto : Power and restriction โดย Khalil Gibran Muhammad ใน นสพ. International New York Times วันที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๕๙วิจารณ์หนังสือ Ghetto. The Invention of a Place, the History of an Idea เขียนโดย Mitchell Duneier ที่ยังไม่ออกจำหน่าย แต่ยอดจองติดอันดับ ๑

ผมได้ความรู้จาก Amazon website แนะนำหนังสือก่อนตีพิมพ์จำหน่าย ว่า Ghetto เกิดขึ้นเมื่อวันที่ ๒๙ มีนาคม ค.ศ. ๑๕๑๖ ที่เมืองเวนิศ โดยการออกกฎหมายบังคับให้คนยิวเข้าไปอยู่ใน ghetto หากเชื่อตามนี้ คำว่า ghetto มีอายุ ๕๐๐ ปี ๒๐ วัน โดยในยุคหลัง คำนี้ใช้กับสลัมคนผิวดำในอเมริกา โดยที่เป็น ghetto ที่เกิดขึ้นเอง โดยไม่มีการบังคับ เป็นกระบวนการทางสังคม ที่คนฐานะคล้ายคลึงกันพอใจที่จะสร้างชุมชนร่วมกัน

ตั้งแต่เริ่มเกิดขึ้นกับชุมชนยิวสมัยยุคกลางแล้ว ที่ ghetto เป็นชุมชนแออัด เป็นแหล่งเพาะเชื้อโรค

เนื่องจากเป็นหนังสืออเมริกัน เขียนโดยศาสตราจารย์ด้านสังคมวิทยาแห่งมหาวิทยาลัยพริ้นสตัน เรื่องราวจึงเน้นที่ประเทศสหรัฐอเมริกา ในสลัมคนผิวดำ ซึ่งผมคิดว่า น่าจะแตกต่างจากชุมชนยิวในยุคกลาง

ผมชอบที่เขาเน้นว่า การมีองค์การการกุศลเข้าไปช่วยเหลือ สำคัญน้อยกว่าการมีนโยบายสาธารณะ เพื่อแก้ปัญหา

ผมไปญี่ปุ่น และฟินแลนด์ ไม่เห็นมีสลัม ผมเข้าใจว่าสังคมที่ไม่มีปัญหาช่องว่างทางสังคม ไม่มีปัญหาสลัม

เรื่องแบบนี้ ปัญหาสำคัญที่สุดในสายตาของผมคือ ผู้คนไม่เข้าใจว่า root cause หรือรากเหง้าของปัญหา อยู่ที่ไหน ตัวปัญหามีที่มาที่ไปอย่างไร ในอเมริกายังดีที่มีนักวิจัยด้านสังคมวิทยาเกาะติด และเขียนหนังสือ บอกสังคม ในเมืองไทยเรายังมีงานวิจัยเรื่องสังคมวิทยาน้อยไป

กล่าวอย่างนี้แล้ว ผมนึกถึง รศ. ดร. มรว. อคิน รพีพัฒน์ ที่เรียกกันว่า “เจ้าคนจน” ผู้ทำงานวิจัยสลัมในเมืองไทย และผมเคยเขียนบันทึกเรื่องราวของท่าน ที่นี่


วิจารณ์ พานิช

๑๘ เมษายน ๒๕๕๙


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (0)