คนถือบัตรเลข ๐ ร้องขอสัญชาติไทยตามคู่สมรสได้หรือไม่ ?

Archanwell
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

ตอบคุณอนันต์ เยเบียงเรื่องสิทธิในสัญชาติไทยของคู่สมรสต่างด้าวของคนสัญชาติไทย

โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร

เมื่อวันที่ ๙ มกราคม พ.ศ.๒๕๕๙

https://www.facebook.com/note.php?saved&¬e_id=1...

--------

คำถาม

--------

คุณอนันต์เข้ามาใน https://www.gotoknow.org/posts/3607... เมื่อวันที่ ๙ มกราคม พ.ศ.๒๕๕๙ เพื่อถามผู้บันทึกว่า “สวัสดีครับอาจารย์ ผมอยากทราบว่าบุคคลไม่มีสัญชาติทางทะเบียน หัว 0 จดทะเบียนสมรสกับคนไทยสามารถมีโอกาสขอสัญชาติไทยได้ไหมครับอาจารย์ ขอขอบคุณไว้ ณ ที่นี้ครับ”

--------

คำตอบ

---------

โดยพิจารณาบทบัญญัติแห่งกฎหมายสัญชาติไทยที่มีผลในปัจจุบัน กฎหมายนี้ยอมรับให้หญิงต่างด้าว ซึ่งสมรสกับชายสัญชาติไทยร้องขอรับรองสิทธิในสัญชาติไทยโดยการสมรสได้ ดังปรากฏตามมาตรา ๙ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ ซึ่งบัญญัติว่า

“หญิงซึ่งเป็นคนต่างด้าวและได้สมรสกับผู้มีสัญชาติไทย ถ้าประสงค์จะได้สัญชาติไทยให้ยื่นคำขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ตามแบบและวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง[1]

การอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้ได้สัญชาติไทยให้อยู่ในดุลพินิจของรัฐมนตรี”

หรือในกรณีที่เป็นชายต่างด้าวที่สมรสกับหญิงสัญชาติไทย ก็จะเป็นไปตามมาตรา ๑๑ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ ซึ่งแก้ไขและเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.สัญชาติ (ฉบับที่ ๔) พ.ศ.๒๕๕๑ ซึ่งบัญญัติว่า

“บทบัญญัติในมาตรา ๑๐ (๔) และ (๕) มิให้นำมาใช้บังคับถ้าผู้ขอแปลงสัญชาติเป็นไทย

(๑) ได้กระทำความดีความชอบเป็นพิเศษต่อประเทศไทย หรือได้ทำคุณประโยชน์แก่ทางราชการซึ่งรัฐมนตรีเห็นสมควร

(๒) เป็นบุตร ภริยา หรือสามีของผู้ซึ่งได้แปลงสัญชาติเป็นไทย หรือของผู้ได้กลับคืนสัญชาติไทย

(๓) เป็นผู้ได้เคยมีสัญชาติไทยมาก่อน

(๔) เป็นสามีของผู้มีสัญชาติไทย”

ดังนั้น เมื่อต้องมาพิจารณาว่า ถ้าหญิงเป็นคนถือบัตรเลข ๐ ก็จะเห็นว่า หญิงดังกล่าวจะร้องขอได้ไหม ? คำตอบก็น่าจะเป็นว่า ยื่นได้ เพราะบทบัญญัติมิได้กำหนดว่า หญิงถือบัตรเลข ๐ ยื่นไม่ได้ แต่การอนุญาตหรือไม่นั้น เป็นดุลพินิจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

แต่หากเป็นกรณีของชายที่ถือบัตรเลข ๐ ก็จะเห็นว่า หากพิจารณาจากตัวบทบัญญัติ ชายถือบัตรเลข ๐ ก็น่าจะมีสิทธิร้องขอตามมาตรา ๑๒ วรรค ๑[2] เพียงแต่กรณีนี้ก็จะอยู่ในดุลยพินิจของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยตามมาตรา ๑๒ วรรค ๓[3] เช่นกัน

แต่อย่างไรก็ตาม ผู้บันทึกยังไม่เคยเห็นการร้องรับรองสัญชาติไทยของคนถือบัตรเลข ๐ ตามคู่สมรสสัญชาติไทย และยังไม่เคยเห็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอนุญาตให้คนดังกล่าวได้รับการรับรองสัญชาติไทย

-----------

หมายเหตุ

-----------

คนถือบัตรเลขศูนย์” ก็คือ ราษฎรไทยในทะเบียนประวัติตามกฎหมายไทยว่าด้วยการทะเบียนราษฎร ประเภทบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน (ท.ร.๓๘ ก) ซึ่งมีเลขประจำตัว ๑๓ หลักขึ้นด้วยด้วยเลข ๐ เป็นสถานะบุคคลตามมาตรา ๓๘ วรรค ๒[4] แห่ง พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร พ.ศ.๒๕๓๔ ซึ่งแก้ไขและเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๕๑ ประกอบกับ ระเบียบสำนักทะเบียนกลางว่าด้วยการสำรวจและจัดทำทะเบียนสำหรับบุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน พ.ศ. ๒๕๔๘

คนดังกล่าวถึงมีสถานะเป็นราษฎรไทยประเภทหนึ่ง แม้บัตรจะเขียนว่า เป็น “บุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน” แต่คนดังกล่าวก็มีสถานะเป็น “บุคคลที่มีสถานะทางทะเบียน” หรือเป็นบุคคลที่ได้รับการรับรองสถานะบุคคลตามกฎหมายไทยว่าด้วยการทะเบียนราษฎร เป็น registered person มิใช่ unregistered person

แต่คนดังกล่าวยังไม่มีสถานะบุคคลตามกฎหมายที่ชอบด้วยกฎหมายไทยว่าด้วยคนเข้าเมือง และเป็นคนที่นายทะเบียนราษฎรของรัฐไทยยังไม่พบว่า มีสัญชาติของรัฐใดเลยบนโลก กล่าวคือ ยังไม่ได้รับการรับรองว่า มีสถานะบุคคลตามกฎหมายสัญชาติของรัฐใดเลยบนโลก

ตัวอย่างของบัตรเลข ๐ ก็มีดังต่อไปนี้

[1] สำหรับหญิงซึ่งเป็นคนต่างด้าวกรณีทั่วไป ดำเนินการยื่นคำขอตาม ข้อ ๑ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ.๒๕๑๐) ลงวันที่ ๑๔ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๑๐ ออกตามความในพระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ สำหรับหญิงซึ่งเป็นคนต่างด้าวซึ่งเป็นชนกลุ่มน้อย ดำเนินการยื่นคำขอตาม ข้อ ๒ แห่งกฎกระทรวงกำหนดแบบ วิธีการ และค่าธรรมเนียมในการยื่นคำขอเกี่ยวกับการได้สัญชาติไทย การแปลงสัญชาติเป็นไทย และการกลับคืนสัญชาติไทยสำหรับคนต่างด้าวซึ่งเป็นชนกลุ่มน้อย พ.ศ.๒๕๔๕ ลงวันที่ ๒๓ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๔๕

[2] ซึ่งบัญญัติว่า “ผู้ใดประสงค์จะขอแปลงสัญชาติเป็นไทย ให้ยื่นคำขอต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ตามแบบและวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง”

[3] ซึ่งบัญญัติว่า “การอนุญาตหรือไม่อนุญาตให้แปลงสัญชาติไทย ให้อยู่ในดุลพินิจของรัฐมนตรี เมื่อรัฐมนตรีเห็นสมควรอนุญาต ให้นำความกราบบังคมทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เมื่อได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตแล้วให้ผู้ขอแปลงสัญชาติเป็นไทยปฏิญาณตนว่าจะมีความซื่อสัตย์สุจริตต่อประเทศไทย”

[4] ซึ่งบัญญัติว่า “ให้ผู้อำนวยการทะเบียนกลางจัดให้มีทะเบียนประวัติสำหรับคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทยอื่นนอกจากที่บัญญัติไว้ตามวรรคหนึ่งตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดรายการและการบันทึกรายการตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ให้เป็นไปตามระเบียบที่ผู้อำนวยการทะเบียนกลางกำหนด”


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Archanwell#Human-Rights



ความเห็น (1)

เอกรินทร์
IP: xxx.158.165.152
เขียนเมื่อ 

สวัสดีครับ อยากสอบถามว่า ผม (เป็นคนไทย) และแฟน (เป็นคนไร้สัญชาติ บัตรหัว 0 ) สามารถจดทะเบียนสมรสได้ไหมครับ และถ้าจะทำเรื่องเปลี่ยนสัญชาติของแฟน เป็นคนไทยด้วย จะต้องทำอย่างไรบ้าง และต้องใช้เอกสารอะไรบ้างในการเปลี่ยนสัญชาติครับ ขอบคุณมากครับ