ความยุติธรรมในกฎหมาย

ความยุติธรรมกับกฎหมาย

ความยุติธรรมในตัวบทกฎหมาย

ประเด็นเรื่องความยุติธรรมกับกฎหมายเป็นสิ่งที่มีการถกเถียงในแวดวงวิชาการทางด้านกฎหมายมานานแล้ว เมื่อมีการผ่านร่างกฎหมายใหม่ๆออกมาเพื่อบังคับใช้ ในหลายครั้งเราจะสังเกตเห็นว่าสังคมมักจะมีการตั้งคำถามว่ากฎหมายนี้เมื่อมีผลบังคับใช้แล้วจะเกิดความเป็นธรรมต่อคนในสังคมหรือไม่ เป็นธรรมดาเสมือนเหรียญที่มีสองด้านเสมอกฎหมายทุกฉบับที่มีการบังคับใช้ก็จะมีทั้งคนเห็นด้วย ไม่เห็นด้วย ชอบ ไม่ชอบ หลายครั้งเราเห็นด้วยกับการออกกฎหมายฉบับนั้น เราก็คิดไปเองว่ากฎหมายฉบับนี้ยุติธรรมแล้ว ซึ่งในความเป็นจริงอาจไม่เป็นเช่นนั้นก็ได้

ในวันนี้ผมขอนำหลักการพื้นฐานของการร่างกฎหมาย โดยเป็นการเปรียบเทียบกับจารีตประเพณีและศีลธรรมจรรยา เพื่อให้คนที่รู้กฎหมายอยู่แล้วได้โอกาสในการทบทวน ส่วนคนที่ไม่ได้ศึกษากฎหมายจะได้มีโอกาสทำความเข้าใจเรื่องนี้มากขึ้น

การที่เราใช้ชีวิตอยู่ในสังคม กติกาพื้นฐานในการอยู่ร่วมกันอย่างหนึ่งคือจารีตประเพณีในแต่ละท้องถิ่น ลักษณะของจารีตประเพณีจะไม่มีสภาพบังคับ หรือมีบทลงโทษหากเราเปรียบเทียบกับกฎหมาย แต่วิธีของจารีตประเพณีคือ การเลิกคบค้าสมาคมด้วย การแสดงความรังเกียจ เป็นต้น

กฎหมายที่มีการบังคับใช้อยู่ทุกวันนี้ เป็นการคุ้มครองเพื่อให้สังคมเกิดความเป็นธรรมในระดับกลางๆเท่านั้น กฎหมายที่ใช้กันอยู่ไม่อาจเทียบได้เลยกับหลักในเรื่องของศีลธรรมจรรยา เนื่องจากศีลธรรมเป็นเรื่อง ผิด ชอบ ชั่ว ดี ที่มีอยู่ภายในจิตใจของวิญญูชนอยู่แล้ว เป็นการบังคับให้คนหนึ่งกระทำ หรือไม่กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งอันเกิดจากความนึกคิด ความรู้สึกผิด ความเกรงกลัวต่อบาปด้วยตัวเค้าเอง จากเหตุผลดังกล่าวมาทำให้มีความเชื่อว่าหลักศีลธรรมเป็นหลักที่ทำให้เกิดความเป็นธรรมในสังคมมากที่สุด แม้จะไม่มีสภาพบังคับเสมือนกฎหมายก็ตาม

ในความเห็นส่วนตัว ผมเชื่อว่าอีกสาเหตุหนึ่งที่กฎหมายไม่สามารถนำพาให้เกิดความเป็นธรรมเท่าที่ควรเนื่องจากกฎหมายมักมีความล้าสมัย ไม่ทันต่อเหตุการณ์ทางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป มีผลทำให้ไม่อาจให้ความคุ้มครองผู้เสียหายจากคดีนั้นได้เท่าที่ควรจะเป็น กฎหมายควรจะมีการปรับปรุงกฎหมายเดิม และออกกฎหมายใหม่ๆอยู่เสมอเพื่อโอกาสในการสร้างความเป็นธรรมให้เกิดมีขึ้นในสังคมมากขึ้นเพื่อเราในฐานะประชาชนตัวเล็กๆจะได้มีความหวังจะได้อยู่ในสังคมที่มีความยุติธรรมถึงแม้ความหวังนี้จะเป็นดั่งเช่นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์ก็ตาม

เชน ม่วงสกุล ผู้เรียบเรียง

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน กฎหมายเล่าเรื่อง



ความเห็น (0)