เศียรพระสัมฤทธิ์ขนาดใหญ่มากถูกค้นพบ ณ วัดธรรมิกราช เมื่อสมัยรัชกาลที่ 5 ภายหลังจึงตั้งชื่อตามสถานที่ที่ค้นพบ
นักประวัติศาสตร์ โบราณคดี ประวัติศาสตร์ศิลปะมีความเห็นพ้องกันว่า เป็นศิลปกรรมแบบ "อู่ทอง 2" พระพักต์ค่อนข้างเหลี่ยม พระขนงเป็นสัน มีไรพระศก เม็ดพระศกเล็ก เหนืออุษณีษะมีช่องเสียบพระรัศมี เป็นศิลปะภาคกลาง ช่วงต้นกรุงศรีอยุธยา แต่จะสร้างในคติเถรวาทหรือมหายานนั้นไม่แน่ชัด
(ในความเห็นส่วนตัวของผม รู้สึกว่า โดยรวมของพระพักต์มีความคล้ายกับพระพักต์พระพุทธรูปศิลปะบายนของอาณาจักรขอมโบราณราวพุทธศตวรรษที่ 18 เป็นอย่างมาก ต่างกันตรงความเหลี่ยมและรอยยิ้ม)
ัเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญว่า ภาคกลางบริเวณลุ่มแม่น้ำ ลพบุรี เจ้าพระยา ป่าสัก มีเมืองขนาดใหญ่มากพอจะมีอำนาจและเงินในการสร้างพระพุทธรูปที่ใหญ่มากขนาดนี้ อีกทั้งมีการติดต่อกับต่างเมือง มีการแลกเปลี่ยน เพื่อนำ ดีบุก ทองแดง ตะกั่วมาสร้าง มีความสัมพันธ์กับวัฒนธรรมขอมโบราณ และยังบอกว่า อยุธยาไม่ได้เกิดในปี 1893 แบบทันทีทันใด
วาทิน ศานติ์ สันติ
25/1/2557
