การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบร่วมมือเทคนิค STAD เรื่อง หลักธรรมนำสันติสุข เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

ชื่อเรื่อง การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD เรื่องหลักธรรมนำสันติสุข เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

ผู้วิจัย นางสาวนันท์นภัส แซ่ห่าน

ปีที่วิจัย 2557

โรงเรียน เกษตรสมบูรณ์วิทยาคม องค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD เรื่องหลักธรรมนำสันติสุข เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เป็นการวิจัยตามขั้นทั้งสี่ของอริยสัจสี่ ซึ่งเป็นหลักธรรมที่พระพุทธองค์ทรงค้นพบโดยตั้งอยู่บนปรัชญาพื้นฐาน 4 ประการ คือ (1) ขั้นกำหนดปัญหา (หรือขั้นทุกข์) (2) ขั้นตั้งสมมติฐาน (หรือขั้นสมุทัย) (3) ขั้นการทดลองและเก็บข้อมูล (หรือขั้นนิโรธ) และ (4) ขั้นวิเคราะห์ข้อมูลและสรุปผล (หรือขั้นมรรค) (พระ ราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต), 2526) ; สาโรธ บัวศรี (2528) ; พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตโต) (2538) และ วรรณ สุติวิจิตร (2541) รวมทั้งรูปแบบการสอนแบบร่วมมือกันเรียนรู้ ตามแนวความคิดของ David Johnson และคณะ จากมหาวิทยาลัย Minnesota (1989) รูปแบบการสอนแบบร่วมมือกันเรียนรู้ ตามแนวคิดของ Robert Slavin และคณะ จาก John Hopkins University, Slavin (Slavin, 1987 ; อ้างถึงใน อัญชนา โพธิพลากร, 2545) ซึ่งได้พัฒนาเทคนิคการสอนแบบร่วมมือกันเรียนรู้ต่างๆ จากผลวิธีการสอนในทุกรูปแบบของ Slavin จะยึดหลักของการสอนแบบร่วมมือกันเรียนรู้ 3 ประการ ด้วยกันคือ รางวัลและเป้าหมายของกลุ่ม ความหมายความสำคัญ หรือความหมายของแต่ละบุคคล และโอกาสในการช่วยให้กลุ่มประสบผลสำเร็จเท่าเทียมกัน นำมาประยุกต์ร่วมกับการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) โดยมีนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม ที่กำลังเรียนอยู่ในภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2557 เป็นหน่วยการวิเคราะห์ โดยมีวัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อสำรวจข้อมูลพื้นฐานในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ของกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 (2) เพื่อพัฒนาและหาค่าประสิทธิภาพรูปแบบการเรียนรู้ โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD เรื่อง หลักธรรมนำสันติสุข เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยกำหนดเกณฑ์ประสิทธิภาพ E 1/E2 ที่ 80/80 และมีค่าดัชนีประสิทธิผล .50 ขึ้นไป (3) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ระหว่างก่อนเรียนและหลังเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง หลักธรรมนำสันติสุข ที่จัดการเรียนรู้ โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD และ (4) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียน ที่มีต่อการจัดกิจกรรมเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง หลักธรรมนำสันติสุข โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD กลุ่มตัวอย่าง ที่ใช้ในการทดลองเพื่อยืนยันประสิทธิภาพของเครื่องมือ หรือนวัตกรรม ที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/2 จำนวน 42 คน ทดลองโดยใช้การสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD และนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/3 จำนวน 42 คน ทดลองโดยใช้การสอนแบบอริยสัจสี่ ซึ่งกลุ่มตัวอย่างทั้ง 2 กลุ่ม ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่ม (Cluster Random Sampling) โดยใช้ห้องเรียนเป็นหน่วยการสุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการทดลองกับกลุ่มตัวอย่างในการวิจัยครั้งนี้ มี 2 ประเภท คือ (1) เครื่องมือจัดกระทำ ได้แก่ รูปแบบการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและคุณธรรมจริยธรรม และแผนการจัดกาเรียนรู้ และ (2) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม และแบบสอบถามความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อรูปแบบการเรียนรู้ สถิติที่ใช้ในการวิจัย คือ ค่าเฉลี่ย () ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) การทดสอบสมมุติฐานใช้ t-test (Pair) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัยพบว่า

1. รูปแบบการเรียนรู้ ที่พัฒนาขึ้น เป็นการบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD เรื่อง หลักธรรมนำสันติสุข เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม ให้เกิดแก่ผู้เรียน คือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม เป็นการนำหลักหลักธรรมที่พระพุทธองค์ทรงค้นพบโดยตั้งอยู่บนปรัชญาพื้นฐาน 4 ประการ คือ (1) ขั้นกำหนดปัญหา (หรือขั้นทุกข์) (2) ขั้นตั้งสมมติฐาน (หรือขั้นสมุทัย) (3) ขั้นการทดลองและเก็บข้อมูล (หรือขั้นนิโรธ) และ (4) ขั้นวิเคราะห์ข้อมูลและสรุปผล (หรือขั้นมรรค) ร่วมกับรูปแบบการสอนแบบร่วมมือกันเรียนรู้ ตามแนวคิดของ Robert Slavin และคณะ โดยนำมาประยุกต์ร่วมกับการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ซึ่งการสอนแบบอริยสัจสี่ เป็นกระบวนการสอนตามขั้นทั้งสี่ของอริยสัจ เป็นการส่งเสริมให้เกิดการคิดค้นวิจัยและสร้างสรรค์ ซึ่งอาจกล่าวได้ว่า เป็นการสอนที่มุ่งให้ผู้เรียนคิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาได้อย่างมีเหตุผล และการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD เป็นรูปแบบการเรียนที่วัดความสามารถของผู้เรียน โดยการทำแบบทดสอบย่อยแล้วนำคะแนนที่ได้จากแบบทดสอบย่อย ไปเปรียบเทียบกับคะแนนพื้นฐานของนักเรียนแต่ละคน ซึ่งไม่เท่ากัน ได้มาโดยนำคะแนนความก้าวหน้าของสมาชิกกลุ่มเดียวกันมารวมกัน ถ้าคะแนนเฉลี่ยของกลุ่มสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด กลุ่มก็จะได้รับการยกย่อง หรือรางวัลตามที่ตกลงไว้ ซึ่งเมื่อตรวจสอบความสอดคล้องของรูปแบบการเรียนรู้ ที่สร้างและพัฒนาขึ้น โดยผู้เชี่ยวชาญ พบว่า รูปแบบการเรียนรู้สอดคล้องกัน (IOC = 1.00) และเมื่อนำไปหาประสิทธิภาพ (E 1/ E2) แบบกลุ่มใหญ่หรือแบบภาคสนาม กับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ปีการศึกษา 2557 โรงเรียนเกษตรสมบูรณ์วิทยาคม ที่เคยเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ผ่านมาแล้วเมื่อปีการศึกษา 2556 ซึ่งไม่ใช่กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 30 คน พบว่า ได้ค่าประสิทธิภาพของรูปแบบการเรียนรู้ โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD เท่ากับ 82.64/81.78 และ 83.10/82.14 ตามลำดับ และมีค่าดัชนีประสิทธิผล เท่ากับ 0.59 และ 0.64 ตามลำดับ ซึ่งเป็นไปตามสมมุติฐานการวิจัยข้อที่ 1

2. รูปแบบการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD เรื่องหลักธรรมนำสันติสุข เพื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 มีค่าประสิทธิภาพ 83.10/82.14 และ 86.11/83.89 ตามลำดับ ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ คือ 80/80 และมีดัชนีประสิทธิผล เท่ากับ 0.61 และ 0.65 ตามลำดับ

3. ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง หลักธรรมนำสันติสุข ที่จัดการเรียนรู้ โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

4. ความพึงพอใจของนักเรียน ที่มีต่อการจัดกิจกรรมเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เรื่อง หลักธรรมนำสันติสุข โดยบูรณาการ การสอนแบบอริยสัจสี่กับการสอนแบบกลุ่มร่วมมือ เทคนิค STAD โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ซึ่งมีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 4.35

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ผลงานวิชาการ



ความเห็น (0)