คุณกิจ

"คุณกิจ" (knowledge Practitioner) คือผู้ดำเนินกิจกรรมจัดการความรู้ประมาณร้อยละ 90 ของทั้งหมด ดังนั้นจึงอาจกล่าวได้ว่า คุณกิจ คือผู้จัดการความรู้ตัวจริง เป็นผู้ร่วมกันกำหนดเป้าหมายผลล้มฤทธิ์ของงาน (หรือ "หัวปลา") ของกลุ่มตนแล้วดำเนินการค้นหา (capture) ความรู้จากภายในกลุ่ม และดำเนินการเสาะหาและดูดซับ (capture) ความรู้จากภายนอกสำหรับนำมาประยุกต์ใช่เพื่อบรรลุผลสัมฤทธิ์ที่ร่วมกันกำหนดไว้และในกระบวนการประยุกต์ใช้ความรู้เพื่อการทำงานนั้นเองก็มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และร่วมกันตีความประสบการณ์ที่เกิดขึ้นได้เป็นความรู้ใหม่ จดบันทึกไว้ใช้งาน หมุนเวียนเรื่อยไปเป็นวงจรไม่รู้จบ มีการนำเสนอผลงาน กระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในหมู่ "คุณกิจ" และนำเสนอ "ขุมความรู้" (knowledge Assets) และ "แก่นความรู้" (Core Competence) ที่เกิดขึ้นแก่ "คุณอำนวย" และ "คุณเอื้อ" รวมทั้งแก่ "คุณกิจ" กลุ่มอื่นหรือในหน่วยงานอื่นเพื่อให้มีการตีความยกระดับความรู้ความเข้าใจขึ้นไปอีก

"คุณกิจ" จะต้องมีทักษะดังต่อไปนี้ โดยที่ทักษะเหล่านี้มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์ เกื้อกูลกัน และเป็นทักษะที่มีหลายระดับเมื่อฝึกปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอก็จะมีความชำนาญ สามารถปฏิบัติได้ลึกซึ้งขึ้น สามารถปรับให้เหมาะสมต่อแต่ละบริบทได้ดียิ่งขึ้นไปเรื่อยๆ

1.ทักษะในการฟัง ฟังให้ได้ยินและเข้าใจความหมายในสิ่งที่เพื่อน "คุณกิจ" ด้วยกันบอกเล่า ไม่ว่าสิ่งนั้นจะตรงกับความเชื่อหรือวิธีปฏิบัติของตนหรือไม่ก็ตาม

2.ทักษะในการพูด มีทักษะในการบอกเล่าความคิด ความรู้สึก ความเข้าใจ หรือการตีความของตนเอง ด้วยถ้อยคำที่อ่อนน้อมถ่อมตน และเคารพต่อความเห็นของผู้อื่น แต่ไม่กลัวที่จะบอกหรือพูดในสิ่งที่ไม่ตรงกับความรู้ความเข้าใจที่มีอยู่เดิม หรือไม่ตรงกับที่ผู้อื่นได้แสดงความเห็นไปแล้ว

3.ทักษะความคิดเชิงบวก เชิงชื่นชมยินดี เป็นทักษะพื้นฐานของทักษะอื่นๆ ทั้งหมด คือ จะต้องฝึกฝนตนเองให้มีนิสัยคิดเชิงบวก เชิงชื่นชมยินดี มองโลกในแง่ดี ก็จะทำให้ฝึกฝนและปฏิบัติทักษะอื่นๆ ของการเป็น "คุณกิจ" ได้ง่ายขึ้น

4.ทักษะในการนำความรู้ หรือวิธีการใหม่ๆ ไปทดลอง "คุณกิจ" ที่เก่ง คือคนที่เมื่อรับรู้ความรู้หรือวิธีการใหม่จะไม่ปลงใจเชื่อทันที ไม่เอาวิธีการนั้นไปใช้ทันที แต่จะเอาแนวความคิดนั้นไปทดลองใช้ในสภาพหรือบริบทของตนเอง เมื่อทดลองพบว่าได้ผลดีกว่าวิธีที่ตนใช้อยู่ จึงจะเปลี่ยนไปใช้วิธีใหม่นั้น

5.ทักษะในการสังเกต วัดหรือนับ เพื่อบันทึกผลการทดลอง รวมทั้งเก็บข้อมูลหรือบันทึกการทำงานประจำของตน เพื่อสร้างความรู้จากการทำงานประจำวัน

6.ทักษะในการประเมินผลการทดลองด้วยตนเอง หรือ ร่วมกับเพื่อน "คุณกิจ" ด้วยกัน ตัวอย่างชาวนาที่มีความสามารถสูงมากในการดำเนินการทดลอง เก็บข้อมูล และประเมินผลการทดลองด้วยตนเอง และผลผลิตที่ได้ ทำให้เกิดความรุ้ความเข้าใจ ที่เป็น "ความรู้ปฏิบัติ"

7.ทักษะในการจดบันทึก "ขุมความรู้" (Core Competence) สำหรับไว้ใช้งานและพัฒนาต่อเนื่อง รายละเอียดของทักษะนี้จะกล่าวถึงในตอนที่ว่าด้วย "คุณลิขิต" แต่ถึงจะมี "คุณลิขิต" ทำหน้าที่บันทึก ขุมความรู้ และแก่นความรู้ ของกลุ่มและขององค์กรโดยตรงก็ตาม "คุณกิจ" แต่ละคนจะต้องมีทักษะในการจดบันทึกกิจกรรม ข้อมูล และความรู้สึกนึกคิดของตนเองไว้ใช้งานด้วย