วิธีป้องกันโรคโพรงรอบจมูกอักเสบ (ไซนัส)

วิดีโอ__ ไซนัส หรือโพรงรอบจมูก มีท่อระบายน้ำ หรือทางออก__ ทางระบายของเสีย ออกทางช่องจมูก

ภาพนี้แสดงไซนัสบริเวณเหนือเบ้าตา

ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ ภูมิแพ้ หรือคนที่มีช่องทางออกตีบแคบเรื้อรัง ทำให้การะบายของเสีย หรือท่อระบายน้ำทำงานได้ไม่ดี

เกิดเป็นของเสียคั่งในไซนัส หรือไซนัสอักเสบได้

ภาพ__ โพรงรอบจมูก หรือไซนัส มี 4 ชุด, วางเรียงรอบๆ ลูกตา ได้แก่

เหนือตา
ตรงกลาง หลังลูกตา (กลางหัวกะโหลก)
หัวตา
ใต้ตา

ไซนัส มีท่อระบายน้ำขาออกในโพรงจมูก, ถ้าท่อนี้ตัน เช่น ภูมิแพ้ ฯลฯ หรือไซนัสอักเสบ จะเจ็บหรือปวดบริเวณใกล้เคียงกับไซนัสได้แก่

เหนือตา > หน้าผาก
ด้านหลัง > ปวดกลางหัว ร้าวไปด้านหลังหัว หรือท้ายทอย
หัวตา > โคนดั้งจมูก เจ็บตรงกลาง (ระหว่างตา 2 ข้าง)
ใต้ตา > แก้ม บางครั้งปวดคล้ายปวดฟันกรามซี่บน

วิดีโอ__ การใช้น้ำเกลือล้างโพรงจมูก ช่วยทำความสะอาด น้ำมูกข้นเหนียวที่อุดตันท่อทางออกไซนัส + เพิ่มความชุ่มชื้น = ทำให้ของเหลว ของเสียในไซนัส มีทางระบายออกดีขึ้น เปรียบคล้ายการล้างท่อน้ำให้หายจากการอุดตัน...

ข้อควรระวัง คือ

(1). ต้องใช้น้ำสะอาด เช่น

น้ำเกลือที่ใช้ล้างแผล (แบ่งใส่แก้วสะอาด ก่อนใช้หลอดฉีดยา หรือไซรินจ์ดูด)
น้ำต้มสุก 1 แก้ว_ เติมเกลืออนามัย 2 ช้อนชาในน้ำ 1/2 ลิตร (500 มิลลิลิตร/มล.) หรือ 1 ช้อนชาในน้ำ 1/4 ลิตร (250 มล.)
น้ำกรอง RO ฯลฯ

(2). ห้ามใช้น้ำประปา + ห้ามใช้น้ำไม่สะอาด

มีรายงานติดเชื้อ เช่น อะมีบาสมอง ฯลฯ ผ่านน้ำประปา (จากสหรัฐฯ)

เชื้อนี้ชอนไช ผ่านประสาทรับกลิ่น เข้าสู่สมองได้

(3). ถ้าใช้น้ำเกลือล้างแผล... ให้เขียนวันที่ไว้ที่ขวด + ใช้ให้หมดก่อน 3 เดือน

ถ้าใช้น้ำเกลือ... ใช้วิธีเทออกใส่แก้ว แล้วใช้หลอดฉีดยาดูดจากแก้ว
ถ้าเผลอ ใช้หลอดฉีดยาดูดจากขวด... ต้องใช้ให้หมดภายใน 24 ชั่วโมง

วิดีโอ__ รักษาไซนัส (โพรงรอบจมูก) อักเสบ ที่เกิดจากทางออก หรือท่อระบายน้ำ_ของเสีย ตีบตัน เรื้อรัง ด้วยการใช้บอลลูน (ลูกโป่ง) ถ่างขยาย

ภาพ__ ไซนัส หรือโพรงรอบจมูก ที่มีอาการบ่อย คือ ชุดใต้ตา (3)

รองลงมาเป็นชุดหัวตา (2), เหนือตา (1)

บิซเนส อินไซเดอร์ ตีพิมพ์เรื่อง "ทำไม__ เสียงคุณไม่ขึ้นไมค์ (อัดเสียงแล้วแย่ลง)", ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ

กลไกนำเสียงของคนเรามี 2 ช่องทางใหญ่ๆ ได้แก่

(1). ผ่านอากาศ (air conduction)

เช่น เปิด TV, เสียงผ่านอากาศ เข้ารูหู กระทบเยื่อแก้วหู ส่งผ่านกระดูก "ฆ้อน_ทั่ง_โกลน" ในหูชั้นกลาง

ก่อนเข้าอวัยวะรับเสียงในหูชั้นใน

(2). ผ่านกระดูก (bone conduction)

เช่น เสียงกลืนน้ำลาย, เสียงจากการใช้มือตัวเอง_เคาะกะโหลก หรือกบาลตัวเอง (เคาะเบาๆ ก็พอ) ฯลฯ

การนำเสียงผ่านอากาศ + กระดูก จะนำเสียงแหลม_เสียงกลาง_เสียงทุ้ม ได้ไม่เท่ากัน

(1). การนำเสียงผ่านอากาศ

นำเสียงความถี่ปานกลาง หรือเสียงกลาง + เสียงความถี่สูง หรือเสียงแหลมได้ดีกว่า (มากกว่า) ช่วงอื่น

(2). การนำเสียงผ่าน

นำเสียงทุ้ม หรือเสียงความถี่ต่ำได้ดีกว่า (มากกว่า) ช่วงอื่น

ภาพ__ ไซนัสที่อุดตัน หรืออักเสบบ่อย = เหนือตา + หัวตา + ใต้ตา

เวลาคนเราพูด... เสียงส่วนใหญ่จะส่งผ่านกระดูกอ่อนรอบๆ กล่องเสียง_ลำคอ, ผ่านกระดูก_กล้ามเนื้อ_เอ็นช่วงคอ

แล้วส่งผ่านกะโหลกศีรษะ หรือกบาล เข้าสู่อวัยวะรับเสียงในหูชั้นในโดยตรง

ทำให้การส่งผ่านเสียงทุ้ม หรือเสียงต่ำ ที่ฟังดู "นุ่มนวล" ไปยังหูมากขึ้น

เสียงทุ้มที่มากขึ้น ทำให้เสียงตัวเอง "มักจะฟังดูดี"

ทีนี้ถ้าเราทดลอง... อัดเสียงตัวเองดู

เสียงจะผ่านอากาศ

ทำให้เสียงกลาง + เสียงแหลมเด่นขึ้น

เสียงจะดู "แห้ง + แหลม + กระด้าง" มากขึ้น

แล้วทำไม... บางคนเสียงดี (นุ่มๆ ทุ้มๆ...)

หรือทำไม... เสียงบางคนขึ้นไมค์ (อัดเสียงแล้วฟังเพราะ)

น่าฟังกว่าคนทั่วไป

เช่น เสียงพวก DJ, ผู้ประกาศข่าว โฆษก นักร้อง ฯลฯ

คนที่มีเสียงดี โดยเฉพาะ "เสียงขึ้นไมค์"

คำตอบ คือ

คนกลุ่มนี้ มักจะมีโพรงอากาศรอบจมูก หรือไซนัสขนาด "ใหญ่กว่า" คนทั่วไป

ไซนัส ทำหน้าที่คล้ายกับเป็น "กล่องกำทอนเสียง (resonance)" ของเครื่องดนตรี

ภาพ__ ไซนัสกลุ่มเหนือตา, หัวตา และใต้ตา

ผู้เชี่ยวชาญ แนะว่า ช่วงเครื่องบินขึ้น_ลง, หรือนั่งรถขึ้นเขา_ลงเขา, หรือความกดอากาศเปลี่ยน

ควรปรับเก้าอี้ให้อยู่ในท่านั่งมากกว่าท่าเอนนอน

เพราะของเหลวในไซนัส จะระบายออกได้ดี ในท่า "นั่ง_ยืน_เดิน" มากกว่าท่านอน

ถ้าเราดีดลวดที่ขึงไว้เปล่าๆ

เสียงจะไม่เพราะ ไม่นุ้ม ไม่ทุ้ม ไม่กังวาล

ทีนี้ถ้าเป็นลวดที่ขึงไว้กับเครื่องดนตรี

เช่น กีต้าร์ ฯลฯ

ตัวกล่อง หรือโครงไม้กีต้าร์ จะทำหน้าที่คล้ายไซนัส

คือ ทำให้เสียงนุ่ม เสียงทุ้ม... กังวาลขึ้น ดังขึ้น

ฟังดูเพราะขึ้น

เวลาคนเรากระซิบ

โดยเฉพาะถ้าใช้มือประคองไว้ข้างหู

มือที่ประคองไว้ข้างหู + ใบหู... จะทำหน้าที่คล้ายเป็นโครงไม้กีต้าร์ หรือไซนัส

ทำให้เสียงนุ่ม หรือเสียงทุ้ม... กังวาลขึ้น ดังขึ้น

นอกจากนั้น... มือที่ประคองไว้ข้างหู ยังช่วยเพิ่มการนำเสียงผ่านกะโหลกศีรษะ หรือกบาล

ทำให้เสียงนุ่ม หรือเสียงทุ้ม... ผ่านเข้าได้มากขึ้นด้วย

ถ้าต้องการให้เสียงของเราฟังดูดีขึ้นในระยะยาว

จะต้องใส่ใจสุขภาพโพรงรอบจมูก หรือไซนัส ได้แก่

(1). ล้างมือด้วยสบู่ ก่อนกินอาหาร_ดื่มน้ำ_สัมผัสใบหน้า ทุกครั้ง

เพื่อลดโอกาสเป็นหวัด ไข้หวัดใหญ่

โรคนี้ ทำให้เยื่อบุไซนัสบวม = ผนังไซนัสหนาขึ้น

ทำให้ไซนัสมีขนาดเล็กลง คล้ายมีกีต้าร์ตัวเล็กลง

เสียงจะแหลมขึ้น อู้อี้ ไม่น่าฟัง

(2). ไม่สูบบุหรี่

บุหรี่ รวมทั้งยาสูบทุกชนิด ทำให้เยื่อบุไซนัสบวม + เซลล์ขน (cilia) ที่ผนังไซนัส พัดโบกสิ่งโสโครกออกมาได้น้อยลง

ทำให้ไซนัสสกปรก + ของเสียคั่งค้าง

ควรหลีกเลี่ยงการเข้าห้องแอร์ที่มีคนสูบบุหรี่ เช่น ไนท์คลับ ผับ บาร์ ฯลฯ

เพราะมีอันตราย จากควันบุหรี่มือสอง (ที่คนอื่นสูบ)

ไม่เพิ่มควัน(ไฟ)ในบ้าน = ไม่ใช้ฟืนในบ้าน, ไม่จุดธูปในที่อับอากาศ, ไม่เผาขยะ_ใบไม้

(3). ไม่ดื่มหนัก

แอลกอฮอล์ ทำให้เยื่อบุจมูก + ไซนัสบวม หรืออักเสบได้ง่ายขึ้น

การดื่มหนัก กดภูมิต้านทานโรค ทำให้อาการภูมแพ้แย่ลง เป็นไข้หวัด หรือไข้หวัดใหญ่ง่ายขึ้น

(3). ระวังกรดไหลย้อน (gastro-esophageal reflux disease / GERD_ เกิร์ด)

บางคนเป็นโรคกรดไหลย้อน หรือ "เกิร์ด" มากจน กรด + น้ำย่อย ไหลย้อนจากกระเพาะอาหาร ขึ้นบน

ถ้าย้อนถึงหลอดอาหาร > เสี่ยง... หลอดอาหารอักเสบ = เจ็บแสบหน้าอก แน่นหน้าอก ท้องอืด
ถ้าย้อนถึงกล่องเสียง > เสี่ยง... เสี่ยงแหบ ไอเรื้อรัง
ถ้าย้อนถึงคอ > เสี่ยงเจ็บคอ คอแห้ง เรื้อรัง
ถ้าย้อนถึงหลังโพรงจมูก > เสี่ยงจมูกอักเสบ ไซนัสอักเสบ หูอักเสบ

วิธีป้องกันโรคเกิร์ดได้แก่

เวลากินข้าว__ ไม่ดื่มน้ำ > กินไปด้วย ดื่มไปด้วย > อาหาร+น้ำ จะทำให้กระเพาะอาหารโป่งพอง... จนล้นขึ้นมา
เวลากินข้าว__ ไม่พูด > พูดไปกินไป จะกลืนลม (อากาศ) มากขึ้น
ไม่ดื่ม__ แอลกอฮอล์ + น้ำอัดลม + เบียร์
ไม่สูบ__ บุหรี่ เพิ่มโอกาสกลืนลม (อากาศ)

...

ไม่กินอิ่มเกิน__ > กรดไหลย้อน... เริ่มเกิดตั้งแต่ "ก่อนอิ่ม" เล็กน้อย
หลังกินข้าว__ ไม่นอน (3 ชั่วโมงขึ้นไป)
ยาลดกรด__ ช่วยบรรเทาอาการได้
ลดน้ำหนัก (ถ้าเกิน)
ไม่ใส่เสื้อผ้าคับ + ไม่รัดเข็มขัดแน่น

ภาพ__ ทางเดินอาหาร > 1. หลอดอาหาร, 2. กระเพาะอาหาร, 3. ลำไส้เล็ก

ปริมาตรกระเพาะฯ = อาหาร + น้ำ + ลม (อากาศ)
กินมาก + กินข้าวคำน้ำคำ + พูดมาก (กลืนลมเวลากินข้าว) = ทำให้กระเพาะฯ โป่งพอง
กระเพาะฯ โป่งพอง = เพิ่มเสี่ยงล้นขึ้นบน เป็นโรคเกิร์ด หรือกรดไหลย้อน

ภาพ__ กระเพาะอาหาร มีลักษณะคล้ายขวดคอยาว (ส่วนคอ = หลอดอาหาร)

ถ้าอยู่ในแนวดิ่ง = ท่านั่ง ท่ายืน ท่าเดิน (หลังอาหาร 3 ชั่วโมงขึ้นไป) > กรดไหลย้อนขึ้นบน เกิดยาก
ถ้าอยู่ในแนวนอน = ท่านอน (หลังอาหาร) > กรดไหลย้อนขึ้นบน เกิดง่าย

อ่านเรื่อง "เกิร์ด / กรดไหลย้อน" เพิ่มเติมที่นี่ (คลิกที่ลิ้งค์)...

(4). ดื่มน้ำให้พอ โดยเฉพาะหลังตื่นนอนตอนเช้า

ภาวะขาดน้ำ ทำให้น้ำหล่อเลี้ยงโพรงจมูก_ไซนัสข้นเหนียว เพิ่มเสี่ยงท่อระบายไซนัสอุดตัน

(5). ไม่ตั้งแอร์ต่ำกว่า 25 C/องศาเซลเซียส

ตั้งแอร์เย็นมาก เพิ่มเสี่ยงอากาศแห้ง ทำให้น้ำหล่อเลี้ยงโพรงจมูก_ไซนัสข้นเหนียว เพิ่มเสี่ยงท่อระบายไซนัสอุดตัน

(6). ไม่ว่ายน้ำนาน + ไม่ดำน้ำ

คลอรีนในสระว่ายน้ำ อาจมีฤทธิ์ระคายเคือง ทำให้เยื่อบุจมูก_ทางออกไซนัสบวม

การดำน้ำ อาจทำให้น้ำไหลย้อนเข้าโพรงจมูก ทำให้เยื่อบุจมูก_ทางออกไซนัสบวมได้

(7). ลดฝุ่น + สารก่อภูมิแพ้ ในบ้าน