บันทึกจากอีฟและมิ้นต์ ครั้งที่ 1
สวัสดีค่ะ ดิฉันนางสาวนันทวรรณ บุญส่ง และนางสาวปิยวรรณ แซ่ซื้อ เป็นนักศึกษากิจกรรมบำบัด คณะกายภาพบำบัด ชั้นปีที่ 2 มหาวิทยาลัยมหิดล จะมาเล่าเรื่องรางเกี่ยวกับเรื่อง body scheme perception คือการรับรู้เกี่ยวกับร่างกาย แบ่งเป็น 3 ลักษณะด้วยกันดังนี้
1. Unilateral neglect
สภาวะที่ละเลยร่างกายครึ่งซีก คือความบกพร่องของการรับและผสมผสานสิ่งเร้า และการรับรู้ร่างกายจากซีกใดซีกหนึ่ง >> ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นที่ข้างซ้าย
การประเมิน : ในการตรวจประเมินเราจะมีการประเมินด้าน sensory ก่อนเพื่อที่จะดูว่าผู้ป่วยมีปัญหาไหม?
วิธีการประเมินแบบไม่มาตรฐาน คือ ให้ผู้ป่วยวาดรูปบ้าน ต้นไม้ ดอกไม้ คน สังเกตได้ว่าผู้ป่วยจะวาดได้แค่ครึ่งซีก คือวาดได้แค่ด้านขวา เพราะสนใจแต่ด้านขวา
ในกรณีที่ผู้ป่วยมีการมองเห็นแค่25% เราอาจจะเลื่อนรูปภาพให้ผู้ป่วยเห็นชัดได้มากขึ้น จะทำให้เราได้ผลการประเมินที่ถูกต้อง
วิธีการประเมินแบบมาตรฐาน คือ ใช้แบบทดสอบ Behavioural Inattention test: BIT
2. Somatognosia
ความบกพร่องการรับรู้เกี่ยวกับ "โครงสร้างและความสัมพันธ์ของร่างกายตนเองและผู้อื่น"
อาการของผู้ป่วย: จะมีปัญหาในการทำตามคำสั่ง เรื่องการใช้ส่วนต่างๆของร่างกาย มีความรู้สึกว่าแขนด้านที่มีพยาธิสภาพหนักมาก ส่วนของสมองซีกที่เด่น คือ Parietal lobe
การปรเมิน: ในการตรวจประเมินเราจะมีการประเมินด้าน sensory ก่อนเพื่อที่จะดูว่าผู้ป่วยมีปัญหาไหม?
วิธีการประเมินแบบไม่มาตรฐาน คือ
- ผู้บำบัดอาจจะบอกให้ผู้ป่วยชี้ส่วนต่างๆของร่างกายตามคำสั่ง อาจจะใช้ร่างกายของผู้ป่วย ผู้บำบัด ตุ๊กตา รูปภาพก็ได้
- ให้ผู้ป่วยเลียนแบบการเคลื่อนไหวตามผู้บำบัด ขณะสัมผัสส่วนต่างๆของร่างกาย เช่น จับแขน จับไหล่
- ให้ผู้ป่วยตอบคำถามที่สัมพันธ์กับส่วนต่างๆของร่างกาย เช่น อะไรอยู่ระหว่างตาทั้ง 2 ข้าง
*** ผู้ป่วย aphsia จะต้องใช้คำถามที่เป็นตัวเลือก ถูกหรือผิด ใช่หรือไม่ใช่
4.ให้ผู้ป่วยต่อจิ๊กซอว์ที่ประด้วยส่วนต่างๆของร่างกายมนุษย์ หรือวาดรูปคนก็ได้
3. Anosognosia
จะเป็นสภาวะที่รุนแรงที่สุดของการละเลยร่างกายตนเอง
อาการของผู้ป่วย: จะไม่รับรู้หรือปฏิเสธว่าแขน ขาของตนเองเป็นอัมพาตหรือแม้แต่คิดว่าแขน ขา นั้นไม่ใช่ของตนเอง
การประเมิน: ในการตรวจประเมินเราจะมีการประเมินด้าน sensory ก่อนเพื่อที่จะดูว่าผู้ป่วยมีปัญหาไหม?
วิธีการประเมินแบบไม่มาตรฐาน คือ ผู้บำบัดพูดคุยชักถามผู้ป่วย เช่น ถามผู้ป่วยว่าเกิดอะไรขึ้นกับแขนและขา แขนและขามีความรู้สึกยังไง แขนขาเป็นอัมพาตหรือไม่ ผู้ป่วยก็จะมีการตอบคำถามว่าไม่รู้สึกเลย ไม่ใช่ จะเห็นได้ว่ามีการปฏิเสธตลอด เพราะเขาจะไม่รับรู้ถึงแขนและขาของข้างที่เสียไป
