ลิลิตตำรานพรัตน์ ฉบับหลวงนรินทราภรณ์ (สมัย ร. ๒)

หรือตำราว่าด้วยที่เกิดเนาวรัตน์ ฉบับกรมศิลปากร

โดย ดร.วรเดช มีแสงรุทรกุล ๒๕/๗/๒๕๕๗

ที่มารูป http://www.107gem.com/store/article/view/%E0%B8%9E...

มีที่มาจากครุฑปุราณะ ว่าด้วยเรื่อง อสูร วล वल (แปลว่า การปิด/การล้อมรอบ อสูรแห่งความหิวกระหาย)
เป็นพี่ชายของ วฤตราสูร वृत्र (รากศัพท์แปลว่าผู้ห่อ/ผู้ห่อหุ้ม ไทยเรียกว่า พฤตราสูร เป็นเทพแห่งความแห้งแล้ง) ที่ถูกพระอินทร์ฆ่าด้วยวัชระ (สายฟ้าที่ทำจากกระดูกสันหลังของฤาษีทธีจิที่สละชีพ)

วลาสูร เป็นศัตรูกับเทวดาและพวกฤาษี โดยมักลักวัวของพวกฤาษีไปซ่อนในถ้ำของตน หนักเข้าก็ลักพวกเทวดานางฟ้าไปเรียกค่าไถ่ สุดท้ายลักเทวีอุษา เทพธิดาแห่งรุ่งอรุณ น้องสาวพระอาทิตย์และนางราตรีเทวีไปซ่อน ทำให้พวกเทวดาทนไม่ได้พระอินทร์จึงตามไปรบและทำลายถ้ำของวลาสูร
และช่วยนางอุษาเทวี เทวดาที่ถูกจับไปและวัวของพวกฤาษีกลับมาได้

แต่บางตำนานเล่าว่า วลาสูร ได้ชนะพระอินทร์และเทวดาจนได้ครองจักรวาล ดังนั้นเทวดาทั้งหลายจึงหลอกให้ วลาสูรบูชายัญตนเองเพื่อประโยชน์ของสิ่งมีชีวิตทั้งหลายในจักรวาล
ซึ่ง วลาสูรหลงเชื่อยอมให้เทวดาทั้งหลายจับผูกกับเสา แต่เมื่อรู้ว่าโดนหลอกก็โกรธและสาปแช่งเทวดาต่างๆ

ดังนั้นเมื่อ วลาสูรตาย ด้วยกุศลที่ต้องการบูชายัญตนด้วยใจบริสุทธิ์ที่จะทำเพื่อส่วนรวม
ร่างกายของเขาที่ถูกพวกเทวดาตัดเป็นชิ้น จึงได้กลายเป็นอัญมณีขึ้นในโลกนี้ และด้วยความสวยงามพวกเทพต่างๆก็เอาอัญมณีต่างๆไปครอบครอง

แต่อัญมณีมีพวกใหญ่สองจำพวกคือพวกให้คุณและให้โทษ

และด้วยคำสาปของอสูร วล (อ่าน วะ-ละ) ถ้าผู้มีใจไม่บริสุทธิ์ครอบครองอัญมณีใดจากที่ให้คุณอยู่ก็จะกลายเป็นให้โทษได้เช่นกัน

ในตำนานต้นเรื่องลิลิตตำรานพรัตน์ฉบับต่างๆของไทย ส่วนใหญ่อ้างถึงว่า เทพทั้งหลายไปเชิญ พล อสูร ให้ช่วยสร้างอัญมณีต่างๆ เมื่อจอมอสูรบำเพ็ญตบะ ๗วันตาย เมื่อเทวดาทำพิธีบูชา(สวดศพ?) ๗วัน ร่างอสูรยักษ์ก็กลายเป็นแก้ว ๙ ชนิดต่างๆ

(ตัดตอนที่ว่าโดนหลอก และการเป็นอริของวลาสูรกับพระอินทร์ออกไปเพื่อให้เข้ากับค่านิยมไทยๆ)

และในลิลิตตำรานพรัตน์ไทยใช้คำไทย และสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมท้องถิ่นไทยอุปมาแบบไทยเพื่ออธิบายลักษณะของอัญมณีต่างๆ ด้วย ไม่ได้ลอกครุฑปุราณมาทั้งดุ้น

หมายเหตุว่ากันว่า เมื่อ วลาสูรตาย เทพบิดา กัศยปะ โกรธมากจึงสร้าง วฤตราสูร เทพแห่งความแห้งแล้งให้เป็นศัตรูพระอินทร์และสาเหตุแห่งการกำเนิดวัชราวุธของพระอินทร์