เมื่อคืนเป็นการทดสอบผลการเรียนที่ผ่านมาแล้ว อีกครั้งหนึ่ง
โดยขอให้แต่ละท่านสมมติว่าไปหยิบพระ "สุโขทัย" มาดูกัน
โดยอาศัย การสืบค้นทางเนต แทนการเดินตลาด
แต่พบว่า นักเรียนสวนใหญ่ไม่เข้าใจโจทย์ หรือ ไม่มีความสามารถในการแยกแยะพระแท้และพระเก๊ที่ลงในเนตได้
บางท่านก็ยังนำพระเก๊มาลงให้เพื่อนศึกษา หรือพระที่ไม่ใช่พระสุโขทัยมาแสดง
ที่ทำให้เกิดการสะดุดพอสมควร
เพราะพระเก๊นั้น ไม่สามารถใช้เป็นต้นแบบการเรียนได้
ผมจึงต้องนำพระสุโขทัยยุคใหม่ ที่สะท้อนพัฒนาการศิลปะยุคต่างๆ มาแสดงเสียเอง
ที่เริ่มต้นด้วยพระสุโขทัยศิลปะทวาราวดี ลำพูน เชียงแสน อู่ทอง พิษณุโลก มาแสดงให้ได้ศึกษา
ที่โดยรวมก็ยังตอบได้แบบกระท่อนกระแท่น
ผมจึงจำเป็นต้องสรุปชี้นำให้เป็นแนวทางว่า...
พระพุทธศิลป์สายสุโขทัยนั้น เป็นพุทธศิลป์ที่มีการพัฒนาขึ้นมาใหม่ หลังจากยุคขอมโบราณ
ที่ก็จะมีระดับการพัฒนาที่รวดเร็ว และหลากหลายตามยุคสมัย
แม้แต่ในรัชสมัยเดียวกันก็ยังต่างกัน เช่น สมัยที่สร้างพระพุทธชินราช และพระพุทธชินราชใบเสมา ก็ยังมีศิลปะที่แตกต่างกันมากพอสมควร
ดังนั้น ทุกยุคของการพัฒนา จะมีทั้งยุคต้น กลาง และปลาย
ที่มีในทุกระบบ และทุกพื้นที่ ทั้งสามยุคก็อาศัยหลักเดียวกัน คือ
1. ยุคต้น ผสม ยังไม่ค่อยจะผสาน ยังมองศิลปะต่างๆอย่างแยกส่วนๆ ได้โดยง่าย
2. ยุคกลาง กลมกลืนเริ่มเป็นเอกลักษณ์ และ อัตตลักษณ์ และ
3. ยุคปลายผสมกลมกลืนแบบเนียนๆ และมักเริ่มมีลูกเล่นมากมาย (State of art)
จึงขอให้นักเรียนทุกท่าน ลองไปแบ่งแยกตามเกณฑ์นี้ แล้วจะเข้าใจ
ยินดีต้อนรับนักเรียนทุกท่านครับ
