บทความที่ 1 เรื่อง เป้าหมายการเรียนวิชากฎหมายสิทธิมนุษยชน
มีผู้ให้คำนิยามถึง สิทธิมนุษยชนไว้อย่างแพร่หลาย ดังต่อไปนี้[1]
- 1.จากปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน(Universal Declaration of Human Rights หรือ UDHR) ข้อ 1 ที่ระบุไว้ว่า บุคคลชอบที่จะมีสิทธิและเสรีภาพประดามีที่ระบุไว้ในปฏิญาณนี้ ทั้งนี้โดยไม่มีการจำแนกความแตกต่างในเรื่องใดๆ เช่น เชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความเห็นทางการเมือง หรือทางอื่นใด ชาติหรือสังคมอันเป็นที่มาเดิม ทรัพย์สิน กำเนิด หรือสถานะอื่นใด นอกจากนี้การจำแนกข้อแตกต่างโดยอาศัยมูลฐานแห่งสถานะทางการเมืองทางดุลอาณาหรือทางเรื่องระหว่างประเทศของประเทศ หรือดินแดนซึ่งบุคคลสังกัดจะทำมิได้ ทั้งนี้ไม่ว่าดินแดนดังกล่าวจะเป็นเอกราชอยู่ในความพิทักษ์ มิได้ปกครองตนเองหรืออยู่ภายใต้การจำกัดแห่งอธิปไตยอื่นใด
- 2.ในกฎบัตรสหประชาชาติได้กล่าวถึงสิทธิมนุษยชนไว้หลายแห่ง เช่นในอารัมภบท ได้กล่าวถึงความมุ่งหมายของสหประชาชาติไว้ว่า “เพื่อเป็นการยืนยันและให้การรับรองถึงสิทธิขั้นพื้นฐานของความเป็นมนุษย์ ในศักดิ์ศรีและคุณค่าของมนุษยชาติ"
- 3.นักกฎหมายบางท่านมีความเห็นว่า สิทธิมนุษยชนหมายถึงทั้งสิทธิตามกฎหมายและสิทธิที่มิใช่สิทธิตามกฎหมาย ปราชญ์ทางกฎหมายท่านหนึ่งได้กล่าวถึงสิทธิมนุษยชนไว้ว่า
- “สิทธิมนุษยชน คือสิทธิทั้งหลายซึ่งเป็นที่ยอมรับกันในประเทศที่มีอารยธรรมว่า เป็นสิทธิพื้นฐานที่จำเป็นในการดำรงชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรีของมนุษย์ และในการพัฒนาบุคลิกภาพของมนุษย์ เป็นสิทธิที่มีการคุ้มครองป้องกันในทางกฎหมายเป็นพิเศษสมกับความสำคัญของสิทธิดังกล่าว”
จากคำจำกัดความข้างต้น สิทธิมนุษยชนจึงหมายถึง สิทธิของบุคคลที่พึงมีเนื่องจากความเป็นมนุษย์ โดยไม่จำแนกถึงความแตกต่างใดๆเช่น เชื้อชาติ สีผิว เพศ ศาสนา ความเชื่อ เป็นสิทธิที่มีการรับรองให้ในฐานะที่เป็นสิทธิขั้นพื้นฐาน ในศักดิ์ศรีและคุณค่าของความเป็นมนุษย์ที่มีความจำเป็นแก่การดำรงชีวิตและการพัฒนาบุคลิกภาพของมนุษย์
จึงสามารถกล่าวได้ว่าสิทธิมนุษยชนนั้นมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับเราและมนุษย์ทุกคนตั้งแต่เกิดจนตาย ในฐานะเป็นสิทธิมีติดตัวมนุษย์มาตั้งแต่กำเนิด ไม่สามารถจำหน่าย แจก จ่าย โอน หรือบังคับให้กับผู้หนึ่งผู้ใดได้อันเป็นสิทธิที่มีความเป็นสากลและเป็นนิรันดร์
ดังนั้นในฐานะที่เราเป็นมนุษย์และเป็นส่วนหนึ่งของประชาคมโลก จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องสิทธิมนุษยชน ทั้งนิยามของสิทธิดังกล่าว การจำแนกประเภท กฎหมายที่มีขึ้นเพื่อรับรองสิทธิ ตลอดจนสถาบันที่ให้ความคุ้มครองและส่งเสริมให้สิทธิดังกล่าวสามารถได้รับความเคารพอย่างเป็นรูปธรรมมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้
เนื่องจากการมีความรู้ในเรื่องดังกล่าวจะก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งต่อตนเองและผู้อื่นไม่มากก็น้อยในฐานะเป็นผู้ทรงสิทธิ
อย่างไรก็ตามแม้สิทธิดังกล่าวนี้จะได้รับการรับรองและคุ้มครองให้แก่มนุษย์แล้วแต่ก็ยังมิได้เป็นหลักประกันว่ามนุษย์ทุกคนหรือทุกกลุ่มจะได้รับการปฏิบัติอย่างเหมาะสม หรือได้รับความเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อย่างเสมอภาคและเท่าเทียมกัน อันเป็นปัญหาที่มีปรากฏโดยทั่วไปไม่ว่าจะในประเทศที่ด้อยพัฒนา ประเทศกำลังพัฒนา ไม่เว้นแม้ประเทศที่พัฒนาแล้ว
เมื่อเป็นเช่นนี้จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องสิทธิมนุษยชนเพื่อที่จะป้องกันมิให้เป็นบุคคลที่ถูกละเมิดสิทธิทั้งยังสามารถให้คำปรึกษาและให้คำแนะนำแก่บุคคลผู้ถูกละเมิดได้อีกด้วย และเมื่อมองในทางกลับกันความเข้าใจในเรื่องดังกล่าวจะเป็นการเตือนสติมิให้เราใช้สิทธิจนเกิดการล่วงละเมิดสิทธิมนุษยชนของบุคคลอื่น อันจะนำมาซึ่งความเป็นระเบียบเรียบร้อยและความสงบสุขในสังคม
เขียนเมื่อวันที่ 1พค2557
เอกสารอ้างอิง
[1] ความหมายของสิทธิมนุษยชน https://sites.google.com/site/may00may00may/siththi-mnusy-chn/reuxng-thi1khwam-hmay-khxng-siththi-mnusy-chn สืบค้นเมื่อวันที่ 1 พ.ค. 2557