การดำเนินงานเสริมการป้องกันโรคไข้เลือดออกด้วยยาโฮมีโอพาธีย์

                                                  จากสมุนไพรยูพาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม

                                                        นายอานนท์ ภาคมาลี (หมอแดง)

                     

การใช้ยาโฮมีโอพาธีย์ จากสมุนไพร Eupatorium Perfoliatum สำหรับการเสริมการควบคุมโรคไข้เลือดออก

1.หลักการในการดำเนินงานเสริมการป้องกันโรคไข้เลือดออกด้วยยาโอมีโอพาธีย์ จากสมุนไพรยูพาโทเรียม เพอร์ฟอเรียทุม

1. 1การดำเนินงานป้องกันโรคไข้เลือดออกด้วยสมุนไพร ยูทาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม นั้น เป็นเพียง วิธีการเสริม เข้าไปควบคู่กับการดำเนินกิจกรรมหลักในการป้องกันควบคุมไข้เลือดออกที่ทำอยู่ในปัจจุบัน ดังนั้นคงมีการดำเนินการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ตามวิธีการต่างๆ ทีกำหนดไว้แต่เดิม เช่นการกำจัดลูกน้ำยุงลาย พ่นหมอกควัน ใส่ทรายอะเบทเป็นต้น

1.2 รูปแบบของการใช้ยานั้น ขึ้นอยู่กับการพิจารณา และความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่

1.3 การใช้ยาโฮมีโอพาธีย์ จากสมุนไพรยูพาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม 200ซี แก่กลุ่มเป้าหมาย โดยให้ยายูพาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม 200ซี แบบครั้งเดียว (Single dose) ซ้ำทุก 4 เดือน และให้เพิ่มอีกหนึ่งครั้ง (Extra dose) ในช่วงที่มีการระบาดของไข้เลือดออก

1.4 มีการติดตามประเมินผลการให้ยายูพาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม

1.5 มีการสรุปผลการดำเนินการ เช่น ผลการดำเนินงาน ความสำเร็จ ปัญหา/อุปสรรค การแก้ไขปัญหา และแนวทางการพัฒนาการดำเนินงาน

2. ดำเนินงานในกลุ่มนักเรียน

ก่อนดำเนินการ

2.1 เจ้าหน้าที่สาธารณสุขประสานกับโรงเรียน ชี้แจงการดำเนินงานเสริมการป้องกันไข้เลือดออกด้วยยาโฮมีโอพาธีย์ จากสมุนไพรยูพาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม 200ซี ให้ชัดเจนแก่ครู

2.2 ครู และ/หรือครูอนามัยโรงเรียน และ/หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขต้องมีการชี้แจงเกี่ยวกับการดำเนินงานเสริมการป้องกันไข้เลือดออกด้วยโฮมีโอพาธีย์ จากสมุนยูพาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม200ซี ให้ชัดเจนแก่ผู้ปกครองของนักเรียน อาจจะเป็นการประชุม หรือทำหนังสือชี้แจง พร้อม ใบยินยอมรับการเสริมการป้องกันไข้เลือดออกด้วยโฮมีโอพาธีย์ จากสมุนไพรยูพาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม 200ซี หรือหนังสือขออนุญาต ผู้ปกครองตามแบบฟอร์มของโรงเรียน ซึ่งผู้ปกครองนักเรียนต้องมีการลงนามยินยอมให้นักเรียนได้รับยาก่อนการใช้ยา การรับยานั้นต้องเป็นแบบสมัครใจ โดยการลงชื่อยินยอมจากผู้ปกครองเท่านั้น

ระยะการดำเนินการ

1.โดยการให้ยาหน้าเสาธง หลังจากการเคารพธงชาติ โดยผู้ดำเนินการเป็นครูประจำชั้น และ/หรือครูอนามัยโรงเรียน และ/หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข

หลังการดำเนินการ

1.ครูหรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขบันทึกการรับยาใน แบบฟอร์มการรับการเสริมป้องกันโรคไข้เลือดออกด้วยยาโฮมีโอพาธีย์ จากสมุนไพรยูพาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม 200ซี ทุกครั้ง และบันทึกวันรับยาครั้งต่อไป รวมทั้งแจ้งวันรับยาในครั้งต่อไปให้นักเรียนทราบ

2.หากมีการระบาดของโรคไข้เลือดออกขึ้น ให้ครูประจำชั้น และ/หรือครูอนามัยโรงเรียน และ/หรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุข ให้ยานักเรียนเพิ่ม (Extra dose) อีกครั้งให้เร็วที่สุด และหลังให้ยาต้องมีการบันทึกการรับยาด้วย

หมายเหตุ หากนักเรียนคนใดไม่ได้รับยา ให้ครูประจำชั้นเป็นผู้ติดตามนักเรียนคนนั้นแล้วให้ยาในวัดถัดไป หรือเร็วที่สุด

ข้อบ่งใช้ สำหรับป้องกันไข้เลือดออก

วิธีใช้และขนาด รับประทาน ครั้งละ 2-3หยดวันละครั้ง ซ้ำทุก 4 เดือนและรับประทานเพิ่มอีกหนึ่งครั้ง ในช่วงมีการระบาดของไข้เลือดออก โดยมีวิธีปฏิบัติในการรับประทานยา ดังนี้

1.ห้ามรับประทานหรือดื่มทุกอย่าง ก่อนและหลัง การกินยา 15 นาที

2.ในรูปแบบของน้ำยา ต้องมีการกระแทกก่อนทุกครั้งที่มีการรับประทานยา โดยกระแทกขวดกับฝ่ามือ ขึ้น-ลง โดยฝ่ามือล่างอยู่กับที่ ในแนวตั้งตรงด้วยความแรงที่สม่ำเสมอ จำนวน 10 ครั้ง

3. หยดยาเข้าปาก ให้อมไว้ใต้ลิ้นประมาณ 15-30นาที แล้วค่อยกลืน

ข้อควรระวัง  ปัจจัย บาง ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพของยา ซึ่งจะทำให้ยานั้นมีประสิทธิภาพลดลงหรือทำลายฤทธิ์ยา ซึ่งสิ่งเหล่านี้ได้แก่

1.อาหารที่มีกลิ่นรุนแรง เช่นเครื่องเทศ ลูกอม

2.ยา เช่นพวกยานวด ยาหม่อง ยาดม ยาลม

3. กลิ่น เช่น มิ้นท์ การระบูร ยูคาลิปตัส

4. การแปรงฟัน หรือเคี้ยวหมากฝรั่ง

ดังนั้นควรหลีกเลี่ยงปัจจัยดังที่กล่าวข้างต้น ก่อหรือหลัง กินยา 30-60นาที

อาการไม่พึงประสงค์ หากมีอาการไข้ อยากอาเจียน ปวดเมื่อยตามร่างกาย อากาเหล่านี้เป็นอาการที่บ่งชี้ว่า

ร่างกายตอบสนองต่อยา โดยให้ดื่มน้ำมากๆ อาการเหล่านี้จะหายไปในเวลาไม่นานนัก หรือปฐมพยาบาลเบื้องต้นตามอาการนั้นๆที่เกิดขึ้น

การเก็บรักษายา

1.ควรเก็บไว้ให้พ้นแสงแดดและความร้อน

2.ไม่เก็บไว้ในที่ชื้น รวมถึงไม่ควรเก็บไว้ในตู้เย็น ควรเก็บไว้ในที่ๆอากาศถ่ายเทได้สะดวก ในอุณหภูมิห้อง

3.ควรเก็บไว้ให้พ้นหรือห่างจากวัตถุที่เป็นคลื่นพลังงานความร้อน แม่เหล็ก เครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชนิด

 

 

 

                                แผนปฏิบัติการใช้ยาสมุนไพรยูพาโทเรียม เพอร์ฟอเลียทุม (โฮมีโอพาธีร์)

                              โรงเรียนในสังกัดอำเภอพระพุทธบาท ( สำนักงานสาธารณสุขอำเภอพระพุทธบาท)

 

  ลำดับ

 

          รายการกิจกรรม

                                              ระยะเวลา

ครั้งที่ 1

ครั้งที่ 2

ครั้งที่ 3

ครั้งที่ 4

    1

จังหวัดรับยาจากสำนักแพทย์

5 - 9 พ.ค. 5 7

7 - 11 ก.ย. 57

5 - 9 ม.ค. 58

4 - 8 พ.ค. 58

    2

สสอ.รับยาจาก สสจ.

12 - 16 พ.ค. 57

14 - 18 ก.ย. 57

12 - 16 ม.ค. 58

11 – 15 พ.ค. 58

   3

รพสต.รับยาจาก สสอ.

21 –23 พ.ค. 57

21 –29 ก.ย. 57

19 – 23 ม.ค.58

18 – 22 พ.ค. 58

   4

โรงเรียนหยอดยาพร้อมกัน

-    ชี้แจงครู

-    เซ็นใบยินยอม

-    ให้ยา

-    สรุปผลการหยอดยา

26 – 30 พ.ค. 57

28 ก.ย.-2ต.ค. 57

26 -30 ม.ค. 58

25 – 29 พ.ค.5 8