ข้อคิดที่ได้จากภาพยนตร์ Amazing Grace
จากภาพยนตร์ Amazing Grace สะท้อนปัญหาการค้าทาสของประเทศอังกฤษในสมัยก่อนได้เป็นอย่างดี ถึงการต่อสู้ในรัฐสภาเรื่องการยกเลิกการค้าทาส โดยผ่านตัวละครเอกของเรื่องซึ่งได้แก่ วิลเลียม วิลเบอร์ฟอร์ซ ณ ขณะนั้นวิลเลียม วิลเบอร์ฟอร์ซได้ดำรงตำแหน่งเป็นสมาชิกในรัฐสภาอังกฤษที่มีอายุยังน้อย เมื่อเทียบกับสมาชิกคนอื่นๆ แม้ว่าวิลเลียม วิลเบอร์ฟอร์ซ จะมีอายุน้อยแต่เขาก็ได้มีอุดมการณ์ที่แน่วแน่ในการยืนกรานเรียกร้องให้มีการยกเลิกการค้าทาสในขณะที่ใครหลายคนไม่เห็นด้วย การต่อสู้ของวิลเลียม วิลเบอร์ฟอร์ซ นั้นใช้ระยะเวลายาวนานมาก ซึ่งได้มีการยื่นฎีกาหลายครั้งโดยมีการโต้แย้งของสมาชิกรัฐสภากลุ่มหนึ่งว่าการยกเลิกการค้าทาสนั้นทำให้ระบบเศรษฐกิจของอังกฤษถดถอยลง ซึ่งรายได้ของประเทศอังกฤษนั้นได้มาจากการเพราะปลูกโดยใช้แรงงานทาสเป็นสำคัญ โดยวิลเลียม วิลเบอร์ฟอร์ซ มีความคิดที่ว่า มนุษย์ทุกคนที่กำเนิดมาถือเป็นของพระเจ้าด้วยกันทุกคนจึงมีความเสมอภาคและเท่าเทียม
ข้อคิดประการแรกก็คือ เราควรเคารพในสิทธิและเสรีภาพของผู้อื่น มนุษย์ทุกคนมีสิทธิที่จะไม่ถูกกดขี่ ข่มเหงจากมนุษย์ด้วยกันและไม่ควรถูกปฏิบัติเยี่ยงทาสรับใช้ ดังที่ปรากฏในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (The Universal Declaration of Human Rights) ข้อ 1 มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในศักดิ์ศรีและสิทธิต่างในตนมีเหตุผลและมโนธรรมและควรปฏิบัติต่อกันด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ และข้อ 4 บุคคลใดจะตกอยู่ในความเป็นทาสหรือสภาวะจำยอมไม่ได้ทั้งนี้ห้ามความเป็นทาสและการค้า ทาสทุกรูปแบบ(1)
อีกทั้งมีฉากหนึ่งในภาพยนตร์เรื่องนี้ยังสะท้อนให้เห็นถึงการปกครองโดยใช้หลักนิติรัฐ ซึ่งเห็นได้จากฉากที่วิลเลียม วิลเบอร์ฟอร์ซ กำลังถกเถียงกับสมาชิกรัฐสภาท่านหนึ่งขณะที่ประชุมในรัฐสภาได้เกิดวลีหนึ่งของวิลเลียมพูดขึ้นว่า “ต่อให้ท่านจะตะโกนดังแค่ไหน เสียงของท่านก็ไม่มีวันดังได้เท่ากับเสียงของประชาชน” แสดงให้เห็นว่าประเทศที่ปกครองโดยใช้ระบบกฎหมายหรือหลักนิติรัฐ ต้องมีการจำกัดอำนาจของรัฐโดยกฎหมาย หลักนิติรัฐเรียกร้องให้รัฐดำเนินการในด้านต่างๆเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแท้จริงในสังคม ซึ่งการที่จะบรรลุวัตถุประสงค์ก็ต้องมีการสร้างระบบการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของบุคคลที่มีประสิทธิภาพ(2)
ข้อคิดประการที่สองคือ หากรัฐใดใช้อำนาจตามใจชอบโดยไม่คำนึงถึงสิทธิเสรีภาพหรือเจตจำนงส่วนใหญ่ของคนในรัฐ รัฐนั้นก็อาจกระทำการโดยไม่ชอบตามหลักประชาธิปไตยซึ่งมีพื้นฐานจากหลักนิติรัฐ ที่เห็นได้จากปัจจุบันว่าหากรัฐใดกระทำการไม่ชอบด้วยกฎหมายประชาชนสามารถออกมาต่อต้านการกระทำของรัฐเพื่อปกป้องสิทธิของตนได้ ดังคำกล่าวของโทมัส เจฟเฟอร์สัน ที่ว่า หากรัฐใดกระทำโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย การต่อต้านจึงเป็นหน้าที่ของประชาชน
ในที่สุดความพยายามในการเรียกร้องให้มีการออกกฎหมายยกเลิกการค้าทาสก็ได้ประสบความสำเร็จโดยมีการผลักดันให้ออกกฎหมายสัญชาติเรือ ซึ่งอธิบายได้ว่าเรือสินค้าต่างๆต้องมีการติดธงเพื่อเป็นสัญญาลักษณ์ในการแสดงสัญชาติของประเทศนั้นๆ แต่เรือฝรั่งเศสในช่วงนั้นได้มีการเอาธงของอเมริกาขึ้นเป็นสัญลักษณ์แทนเรือของตนเพื่อต้องการหลีกเลี่ยงในการถูกจับให้เสียภาษี ซึ่งเรือขนทาสนั้นส่วนใหญ่เป็นเรือขนทาสที่มาจากแอฟริกา
ภาพวาดเรือขนทาสในปี ค.ศ.1791
จาก http://www.myfirstbrain.com/student_view.aspx?ID=1511
ในช่วงปี ค.ศ.1500-1800 เป็นยุคล่าอาณานิคมของชาวยุโรป จึงมีคนผิวดำชาว แอฟริกันจำนวนมากถูกส่งตัวไปยังอเมริกาโดยพ่อค้าทาสที่นำทาสมาจากแอฟริกาตะวันตก(3) ซึ่งวิลเลียมและเพื่อนของเขามีความคิดที่ว่า หากสามารถต่อต้านฝรั่งเศสได้ก็จะสามารถช่วยลดปริมาณการค้าทาสได้อีกด้วยเพราะขณะนั้นอังกฤษและฝรั่งเศสยังมีความสัมพันธ์ที่ไม่ค่อยจะลงรอยกันเท่าไร ดังนั้นจึงเริ่มมีการตรวจเรืออย่างเคร่งครัดมากขึ้นเมื่อเรือขนทาสถูกจับก็จะถูกปรับและกักเรือไว้ในอังกฤษซึ่งถือเป็นการลดจำนวนในขนส่งทาส หลังจากมีการประกาศใช้กฎหมายสัญชาติเรือ การออกกฎหมายยกเลิกการค้าทาส จึงเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้นจากเมื่อก่อนมาก
ข้อคิดประการที่สามคือ คุณลักษณะที่ควรเอาแบบอย่างของวิลเลียม วิลเบอร์ฟอร์ซ ซึ่งเป็นคนที่มีความกล้าหาญทั้งในด้านการกระทำและแง่ความคิด ยึดมั่นในอุดมคติที่จะช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ด้วยกันและความอดทนพยายามจนประสบความสำเร็จ
แม้ว่าปัจจุบันจะไม่ปรากฏรูปแบบของการค้าทาสดังเช่นในอดีต ที่มีการล่ามโซ่ตรวน แต่ยังสามารถพบเห็นได้ในรูปแบบการค้าทาสโดยใช้กลอุบายดังที่ปรากฏในข่าวปัจจุบัน ตัวอย่างเช่น การหลอกให้ไปทำงานในต่างประเทศโดยหลอกลวงผู้เสียหายว่ามีรายได้ดี แต่เมื่อไปถึงแล้ว มักจะพบว่า ชีวิตในต่างประเทศมีแต่ความทุกข์ยาก บางก็ถูกหลอกไปใช้แรงงาน บางก็ถูกนำไปทาสรับใช้ หรือไม่ก็นำไปค้าประเวณี(4)
___________________________________________________________________________________
(1) ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (The Universal Declaration of Human Rights),สืบค้นเมื่อ 4 เมษายน,ปี2557, จากเว็บไซด์:http://www.investigation.inst.police.go.th/download/02015704.pdf
(2)นางสาว ณัชชา อนันตกูล ,สืบค้นเมื่อ 4 เมษายน, ปี2557, หลักนิติธรรมและหลักนิติรัฐ จากเว็บไซด์:http://www.l3nr.org/posts/364405
(3)การค้าทาส (The slave trade) ,สืบค้นเมื่อ 5 เมษายน, ปี2557, จากเว็บไซด์:
http://www.myfirstbrain.com/student_view.aspx?ID=1511
(4)การค้าทาสเกิดขึ้นในทุกประเทศทั่วโลก,สืบค้นเมื่อ 4 เมษายน, ปี2557, จากเว็บไซด์http://libertyasia.org/th/eruuengcchringkhngehyuue...
