ดิฉันอยากตอบคุณผู้ตั้งคำถามว่า "ชีวิตเป็นของเรา หากเราไม่ตัดสินใจเลือกที่จะตาย ขอให้เชื่อมั่นและไว้วางใจว่าหมอและพยาบาลจะรั้งความตายให้แก่เราจนสุดความสามารถอย่างแน่นอน ยกเว้นเสียแต่ว่าเราทุกข์ทรมานมากจนอยากตายเสียเอง"

วันนี้ดิฉันเปิดเข้าไปดูในเว็บของ Pal2know (https://www.facebook.com/pal2know) กรณีการตัดสินใจว่าผู้ป่วยระยะท้าย (end-of-life) อยากให้ใครตัดสินใจเรื่องนี้แทน ระหว่าง หมอ ญาติ หมอและญาติ ในเรื่องการปั๊มหัวใจ (ร้อยละ 22.4, 33.6 และ 44.1 ตามลำดับ) กับ การดูแลระยะท้าย (ร้อยละ 57.2, 28.3 และ 14.5 ตามลำดับ) ดิฉันสนใจคำถามของผู้สนใจท่านหนึ่งซึ่งถามว่า

“อยากรู้ว่าผู้ป่วยระยะท้ายที่เป็นหมอหรือพยาบาล ผลจะออกมายังไง ใครจะทำวิจัยบ้าง”

คำถามดังกล่าวสะท้อนมุมมองหลายแง่มุม ที่สำคัญดิฉันก็เคยถามตนเองในใจเช่นกัน ถามตนเองในบทบาทของพยาบาลคนหนึ่งที่ดูแลผู้ป่วยระยะท้ายมานับไม่ถ้วน

เมื่อ 20 กว่าปีก่อน ก่อนคุณพ่อของดิฉันจะถึงแก่กรรม ท่านมีอาการซึมเศร้าเพราะพิษความคิดถึงลูก (ตัวดิฉันเอง) ท่านเตรียมการสำหรับการตายของตนเองไว้หลายอย่าง แม้กระทั่งเตรียมเงินซื้อโลงศพให้ตนเอง พวกเราลูกหลานไม่เข้าใจเจตนารมณ์ของท่านก็แปลความหมายไปว่าท่านน้อยใจและประชดลูกหลาน เมื่อท่านถึงแก่กรรมลงจึงไม่มีใครจัดการให้ตามความประสงค์ของท่าน

หลังจากนั้น ประเด็น ‘สิทธิผู้ป่วย’ เริ่มแพร่หลายมากขึ้น โดยเฉพาะประเด็นผู้ป่วยมีสิทธิ์เลือกที่จะตายอย่างสงบ เช่น ขอไม่ให้ปั๊มหัวใจหรือช่วยฟื้นคืนชีพ ขอไม่ให้ใช้เครื่องช่วยหายใจ เป็นต้น แต่ประเด็นที่สังคมยังยอมรับไม่ได้คือ การขอให้หมอช่วยทำให้ตนเองตายด้วยการฉีดยาหรือหยุดการช่วยเหลือ เรื่องนี้ดิฉันก็มีประสบการณ์อีก คุณแม่ของดิฉันท่านป่วยเป็นโรคปอด มีอาการหอบเหนื่อย จนต้องเข้าโรงพยาบาลหลายครั้ง ครั้งสุดท้ายท่านสั่งว่า

“ปล่อยให้แม่ตายอย่างสงบนะลูก อย่าใส่ท่อใส่สายระโยงระยางค์เหมือนล่ามกันเลย”

ดิฉันยังไม่ทันได้สั่งความกับหมอหรือพยาบาล เพราะท่านเข้าโรงพยาบาลตอนค่ำ เช้าไปเยี่ยมตั้งแต่เช้าพบว่าท่านถึงแก่กรรมแล้วตั้งแต่เมื่อคืน หมอกับพยาบาลพยายามยื้อยุดฉุดรั้งชีวิตท่านเต็มกำลัง ทั้งที่ท่านไม่ต้องการ! ดิฉันยังเสียใจจนทุกวันนี้ที่ไม่ได้ให้ในสิ่งที่ท่านขอ ทั้งสองกรณีเป็นตัวอย่างการตัดสินใจตายอย่างสงบด้วยตัวผู้ป่วยเอง บุพการีของพยาบาลคนหนึ่ง

ดิฉันมีตัวอย่างสุดท้ายเป็นพยาบาลรุ่นพี่ ท่านทราบว่าป่วยเป็นโรคร้ายท่านก็ดูแลรักษาตนเองมาตลอด ความที่เป็นพยาบาลจึงทราบว่าวาระสุดท้ายของตนเองใกล้เข้ามาเต็มที ท่านวางแผนทุกอย่างไว้ด้วยตนเอง รวมทั้งการดูแลระยะท้ายของชีวิตด้วย กรณีนี้เป็นไปตามความประสงค์ของท่านทุกประการ

ดิฉันอยากตอบคุณผู้ตั้งคำถามว่า

"ชีวิตเป็นของเรา หากเราไม่ตัดสินใจเลือกที่จะตาย ขอให้เชื่อมั่นและไว้วางใจว่าหมอและพยาบาลจะรั้งความตายให้แก่เราจนสุดความสามารถอย่างแน่นอน"

ยกเว้นเสียแต่ว่าเราทุกข์ทรมานมากจนอยากตายเสียเอง .. ตอนนี้ยังมีสติ ร่างกายแข็งแรง ดูแลสุขภาพให้ดีไว้ดีกว่านะคะ จะได้ไม่ต้องตัดสินใจเรื่องยากๆ แบบนี้ในเร็ววัน