เมื่อผมเริ่มจำแนกกลุ่มศิลปะพระกรุที่ผมมี
ผมก็พบความคล้ายคลึงของพระนางพญาต่างๆ กับพระกรุวัดจุฬามณี
ที่มีโครงสร้างของศิลปะเดียวกัน
แต่มีซุ้มที่อาจจะเป็นโครงสร้างของศิลปะ "พระพุทธชินราชใบเสมา และพระพุทธชินราชวัดใหญ่
ส่วนหน้าฤๅษีนั้น ก็มีลักษณะคล้ายกับพระกำแพงซุ้มกอ แต่มีซุ้มแบบพระพุทธชินราช
และลักษระฐาน 3 ชั้นนี้ในสมัยรัตนโกสินทร์ก็ปรับมาเป็นพิมพ์พระสมเด็จ
โดยประสานศิลปะซุ้มกอ และแทรกศิลปะอู่ทอง เชียงแสน และสุโขทัยเข้าไปด้วย
จึงทำให้พระสมเด็จในยุคแรกๆ ได้รับความนิยมมากจนถึงปัจจุบัน
ทั้งๆที่ พระกรุวัดจุฬามณี เป็นพระดินดิบโบราณที่สุดของเมืองพิษณุโลก ยุคปลายทวาราวดี ต้นลพบุรี
ที่แสดงศิลปะดั้งเดิมของเมืองสองแคว
ใครที่ศึกษาศิลปะพิษณุโลก ศิลปะกำแพง ต้องเริ่มที่พระกรุนี้ครับ
แล้วจะมองเห็นเส้นทางการพัฒนาจนสามารถเข้าใจศิลปะ และพิมพ์พระได้ดี
