ครูให้เสดื้องเยื้องข้างซ้าย ตีค่าให้ห้าพารา
ครูให้เสดื้องเยื้องข้างขวา ตีค่าได้ห้าตำลึงทอง
ตีนถีบพนัก ส่วนมือชักเอาแสงทอง
หาใหนจะได้เสมือนน้อง ทำนองพระเทวดา
ครูเอยสอนรำ ครูให้ทำเทียมบ่า
ปลดปลงลงมา ครูข้าให้รำเทียมพก
วาดไว้ปลายอก ยกให้เป็นแพนผาหลา
ซัดขึ้นสูงเสมอหน้า เรียกช่อระย้าพวงดอกไม้
ปลดปลงลงใต้ ครูให้ข้ารำโคมเวียน ฯลฯ
พอเท่านี้ก่อน พอเป็นตัวอย่าง ค่อยแลของจริงดีหวา “
นายพูน “นายเท่งเก่งพอได้ ของนายหนูนุ้ย รับอะไรมาเล่นมั่ง สาธิตให้แลสักหีดกัน”
นายหนูนุ้ย “ของฉานจะไปรับเพลงบอก กะอิว่าให้ฟังสักหีด เพลงบอกต้องมีลูกคู่รับ เท่งช่วยเป็นลูกคู่ให้ที รับให้เป็น ถ้ารับไม่เป็น แม่เพลงก็ว่าไม่ถูก”
นายเท่ง “เออ หา กูรับเป็นอยู่แล้ว อ้ายเท่งนี่ว่าเองก็เป็น รับเป็นลูกคู่ก็ได้ ว้ามาต๊ะ”
นายหนูนุ้ย “ หนูนุ้ยมาเป็นโคษก”
ลูกคู่เท่ง “เอ่ว่าเห่ เป็นโคฆก”
หนูนุ้ย “หนูนุ้ย มาเป็นโคฆก”
ลูกคู่ “ทอยฉ่า ช้าเหอ โคษก”
นุ้ย หนูนุ้ยยกคำประกาศ บอกกล่าวงานเบื้องบาท สมรสพระราชทาน”
ลูกคู่ สมรสพระราชทาน บอกกล่าวงานเบื้องบาท สมรสพระราชทาน”
นุ้ย “ท่านอุปราชศรีไพร”
ลูกคู่ “เอ่ว่าเห่ ท่านศรีไพร”
นุ้ย “ท่านอุปราชศรีไพร”
ลูกคู่ “ทอยฉ่า ช้าเหอ ศีรไพร”
นุ้ย “ผู้ที่ได้ทรงโปรดปราน ราชทานพระธิดา วิไลทิพย์โสภาเป็นคู่ขวัญ”
ลูกคู่ “เป็นคู่ขวัญ ราชทานพระธิดา วิไลทิพย์โสภาเป็นคู่ขวัญ
นุ้ย “งานนี้มีศิลปิน”
ลูกคู่ “เอ่ว่า เห่ มีศิลปิน”
นุ้ย “”งานนี้มีศิลปิน”
ลูกคู่ “ทอยฉ่า ช้าเหอ ศิลปิน”
|
นุ้ย “มาจากทุกถิ่นมากมายครัน ให้มาเล่นประชัน ให้ประชาสุขสันต์กันทั่วไป”
ลูกคู่ “ว่าสุขสันต์กันทั่วไป ให้มาเล่นประชัน ให้ประชาสุขสันต์กันทั่วไป”
นุ้ย “ฉลองชัยชนะมาร”
ลูกคู่ “เอ่ว่าเห๋ ชนะมาร”
นุ้ย “ฉลองชัย ชนะมาร”
ลูกคู่ “ทอยฉ่า ช้าเหอ ชนะมาร”
นุ้ย “พอเราได้ผ่านสงครามใหญ่ ปลอบขวัญประชาชาวไทย ที่ผ่านพ้นเหตุเพทภัยมา
ลูกคู่ “พ้นเหตุเพทภัยมา ปลอบขวัญประชาชาวไทย ที่ผ่านพ้นเหตุเพทภัยมา”
นายพูน “หรอยจังหู งานนี้หนุกกันแหละ ศิลปินพื้นบ้านทุกภาคมากันหมด ตามใจอิแลไหรยังของนายทองไปรับอ้ายไหร่ ลองสาธิตให้แลมั่ง”
นายยอดทอง “ของฉานไม่แพ้ใคร ไปรับหนังตะลุงหาที่เก่งๆสุดยอดมาเล่นให้แล พูดถึงหนังตะลุงเก่งมากๆ คิดแลนั่งแหลงคนเดียวจนตลอดเรื่อง ต้องสวมบทบาทตัวละครทุกคน มีสุภาษิตสอนใจ มีธรรมะมาแทรก มีมุกตลกโปกฮา มีบทกลอนหลายรูปแบบหรือเกือบทุกรูปแบบของบทกลอนเอามาเล่นหนังตะลุงได้หมด เช่น กบเต้นต่อยหอย, ยศกิต, กลอนสี่, กลอนสามห้า, กลอนหก, กลอนแปด, สบัดสบิ้ง, กลอนสมห้องหรือกลอนอัศจรรย์, กลอนคำตาย, กลอนคำคอน(คำนคร) ๆ”
นายพูน “อ้อ หนังตะลุงนี่ใช้รูปแบบคำกลอนหลากหลายพันนั้นเทียวหรือ ใหนลองว่ากลอนมุกตลกให้ฟังสักหีดพอเป็นพื้นฐานเวลาแลหนังตัวจริง จะเข้าใจง่ายขึ้นเชิญ”
นายยอดทอง “มิเป็นไร มิเป็นไร เชิญรับฟังแล”
จะกล่าวถึงโยคีรูษีหำ อยู่ประจำคีรีรูษีเที่ยวเหาะ (ภาษากลาง”ฤษี”)
เป็นศิษย์ของท่านครูรูเสาว์เดาะ รูษีเหาะเพราะเอาของรูเสาว์ดี
อยู่ต่อมาเกิดคดีรูษีหาย คนกลับไหว้ดีรูสอเพราะว่าไม่รูษี
รูษีกลับต่อว่ารูสอไม่ดี ถือโอกาสที่รูษีไม่เฝ้าหอ
ทิ้งหอพักไม่ยักรู้ว่าสอไม่ดีอันรูษีเป็นศิษย์พ่อรูสอใด
รูษีเอาดีรูสอมาทำพอได้ รูสอดาย รูเสาว์ดี รูษีไห ฯ “
นายพูน “อ้ายกลอนพันนี้ เขาเรียกกลอนไพร คล้ายๆสรรพลีห้วนของเอกชัยน่าคิดๆ
นายยอดทอง “เขาเรียกกลอนคำผวน ทำนองเดียวกันหรือเหมือนๆกันกับสรรพลีห้วนของเอกชัย ต่อไปจะว่ากลอนสบัดสบิ้งให้ฟัง เชิญรับฟังจากนายหนังยอดทอง
|
จะกล่าวถึงมัฆวันอยู่สวรรค์ สวี่ ไม่โร่ไซร่ร้อนจี้ บนสวี่ สวรรค์
ทิพย์อาสน์เคยอ่อน ก่อนนี้ ก่อนนั้น มันมาแข็งฉันพลันไม่เหมือนก่อนนั้นก่อนนี้
จำต้องส่องทิพย์เนตรสังเกตุกี้สังเกตุการณ์ เมืองกนชมภูพานใครจะวายปราณวายปรี้
เล็งไปเห็นลุงนวยกำลังจะม้วยจะมี้ พลัดลงในหลุมขี้เห็นทีจะมี้จะม้วย
จำกูจะช่วยอย่าให้ม้วยให้มุด ต้องลงไปฉุดมาชำระให้สะให้สวย
ว่าแล้วอัมรินทร์โผผินลงมาช่วย ฉุดกระชากลุงนวยไม่ให้ม้วยไม่ให้มรณ์”
นายพูน “ใช้ได้ๆ นายยอดทองนี้เก่งสมชื่อจริงๆ ขอแถมอีกสักหีด อี่ฟังแลกลอนสมห้อง”
นายยอดทอง “มิเป็นไร มิเป็นไร ลองฟังแล”
พอเสร็จพิธีวิวาห์ พามาเรียงหมอน
กราบสามีก่อน น้องนอนทีหลัง
ผู้หญิงนอนซ้าย ผู้ชายนอนขวา
ไม่ต้องอายภัสดา อย่าห่างกายให้หลัง
น้องจงเชื่อฟัง อย่าอึดอัดขัดขืน
มือหนึ่งเสยผม ชื่นชมขวัญยืน
งามชื่นสั่นระรวย ตอนน้องถูกฉวยนม
เอียงอายหนิดๆ ปิดสวิทเถิดพี่
ดูดนั้นดมนี่ ยอมให้พี่ประโลม
ลมว่าวพัดเบา ลมตะเภาพัดตาม
ชายหล่อหญิงงาม ค่อยลามปามตามลม
ลมกลับหันพัดหวน ลมหัวด้วนพัดวน
อัศจรรย์เมฆฝน ตั้งเค้าคึกคนอง
เมขลาล่อแก้ว พราวแพรวแสงส่อง
รามสูรย์จ้องมอง เกิดมัวพร่าตาลาย
ขว้างขวานไปตามแสง ฤทธิ์แรงเปรี้ยงปร้าง
ถูกแล้วแก้วนาง แก้วแหลกแตกหาย
เสียงดังกึกก้อง ท้องฟ้ากระจาย
เมฆฝนละลาย ซัดซ่าหาใหญ่
ตกหนักนองพื้น ชุ่มชื่นแผ่นดิน
|
พืชพันธ์ทั้งสิ้น ผลิดอกออกผล
หลังฟ้าหลังฝน สองคนหลับใหล
สุขกายบายใจ ถึงใครๆก็เหมือน
ผู้ชายใคร่ลุก หญิงปลุกปล้ำเตือน
เป็นพ่อเรือนแม่เรือน ไม่ต้องเบือนบัดสี
ทุกสิ่งอย่างต่างเป็นไปในโลกีย์
ประเวณีทุกผู้ต่างรู้กัน เอ่ย สาวเห่ย ประเวณีทุกผู้ ต่างรู้กัน”
นายพูน “เก่งมานายยอดทอง แต่ว่าของนายเท่งมโนราห์ยังไม่ได้ว่าบทผันหน้า หรือว่าทำบทผันหน้า บทสีโตให้แลทีช่วยว่าให้แลสักหีดตามสัญญา”
นายเท่ง “ไม่พรื่อไหร่ ฮา หนูนุ้ย ช่วยเป็นลูกคู่รับให้จังหวะกัน เพิ่มความไพเราะ”
เท่ง เน พี่เหน้ น้องจะเข้ามานั่ง
ลูกคู่นุ้ย น่าแล้วทำไหร่
เท่ง ทำสี (นุ้ย )สีไหร (เท่ง) สีโต สีโตสีโต ทำราโพราพา
เท่ง ว่า เน พี่เหน้ น้องจะเข้ามานั่ง นั่งแล้วทำสี สีเอยสีโต ทำราโพราพา
ลูกคู่นุ้ย ราโพ ราพา สีเอยสีโต ทำราโพ ราพา
เท่ง เน พี่เหน้ น้องจะเข้ามานั่ง (นุ้ย) นั่งทำไหร (เท่ง) ผันหน้า (นุ้ย) ผันไปไหน
เท่ง ผันไปข้างออก
เน พี่เหน้ น้องจะเข้ามานั่ง นั่งแล้ว ผันหน้า ผันหน้าไปข้างออก นั่งชมดอกจำปี
ลูกคู่นุ้ย นั่งชมดอกจำปี ผันหน้าไปข้างออก นั่งชมดอกจำปี
เท่ง สักทีก่อนเล่า ฉันจะเข้ามานั่ง (นุ้ย ) นั่งทำไหร (เท่ง) ผันหน้า
สักทีก่อนเล่า ฉันจะเข้ามานั่ง นั่งแล้วผันหน้า ผันเอยผันหน้า ผันหน้า ผันหน้า
ผันหน้าไปข้างออก เห็นคลื่นระลอกกระทบฝั่ง
ลูกคู่นุ้ย คลื่นระลอกกระทบฝั่ง ผันหน้าไปข้างออก เห็นคลื่นระลอกกระทบฝั่ง
เท่ง สักทีก่อนเล่า ฉันจะเข้ามานั่ง(นุ้ย) นั่งแล้ว(เท่ง)ผันหน้า
สักทีก่อนเล่า ฉันเข้ามานั่ง นั่งแล้ว ผันหน้า ผันเอยผันหน้า ผันหน้าไปข้างออก เห็นคลื่นระลอกกระทบฝั่ง
ลูกคู่นุ้ย คลื่นระลอกกระทบฝั่ง ผันหน้าไปข้างออก เห็นคลื่นระลอกกระทบฝั่ง
เท่ง สักทีก่อนเล่า ฉันจะเข้ามานั่ง (นุ้ย) นั่งแล้ว (เท่ง) ผันหน้า
สักที่ก่อนเล่า ฉันจะเข้ามานั่ง นั่งแล้ว ผันหน้า พี่เหอผันหน้า ผันหน้าไปข้างตก
|
แลเห็นนกมาชุมรัง
ลูกคู่นุ้ย แลเห็นนกมาชุมรัง ผันหน้าไปข้างตก ว่าแลเห็นนก เหอ ชุมรัง
นายพูน “หนุกงานนี้ หนุกแน่ๆ เอาเป็นว่าทุกคนไปจัดหามาตามที่ตัวเองถนัด แต่ขอห้ามงานนี้ห้ามกาพะนันขันต่อทุกอย่าง ประเภทฟรอร์โชว์ก็เหมือนกัน ต้องไม่ให้เกินเลย ประเภทจั้มบ๊ะไม่เอา เพราะบ้านเมืองนี้ได้ชื่อว่า แผ่นดินธรรมแผ่นดินทอง พรุ่งนี้เริ่มงาน เจ็ดวันเจ็ดคืน ได้แลได้ชมกันตาเปียกตาแฉะกันคราวนี้ เลิกประชุมได้”
(ถอดรูปเข้าจอหมด ปิดฉาก ขับบทกลอนส่งท้าย)
สรุปเรื่องเบื้องปลายนิยายหนัง เจ้าจอมวังราชนินีนาถสมมาดหมาย
ราชธิดาภิเสกสู่คู่ศรีไพร ผู้ยิ่งใหญ่มากบารมีปรีชาชาญ
ลูกบ้านนอกคอกนาสามัญชน ประพฤติตนมีคุณค่ามหาศาล
ช่วยเหลือชาติเชิดชูพระภูมิบาล รับราชทานยศศักดิ์ด้วยภักดี
สมเป็นเชื้อเทวัญชั้นดึงสา จุติมาด้วยพรเลิศประเสริฐศรี
ได้ดวงแก้วเทพประทานคู่ชีวี ได้นารีจอมกษัตริย์ขัติยา
อันเชษฐ์ชัยนั้นเล่าเจ้าฝ่ายใต้ แต่งตั้งให้ตรวจการงานรักษา
ระวังเขตุเพทภัยไกรพารา ให้ตรวจตราฝ่ายเหนือเพื่อระวัง
มีแขไขเป็นชายาผู้กล้าแกร่ง ได้ช่วยแรงเชษฐ์ชัยสมใจหวัง
สายเลือดมอญลูกกษัตริย์พลัดบัลลังก์ เธอผู้ตั้งใจภักดิ์รักเมืองไทย
วิลัยวรรณ์นั้นคนรักพระเจ้าฟ้า พระไม่ลาสิกขาให้เธอทำไฉน
ถึงผิดหวังตั้งจิตรอุทิศภายใจ ไม่รักใครขอครองโสดรับโปรดปราน
ทรงโปรดเกล้าให้ช่วยการงานปกครอง ผู้สอดส่องหัวเมืองใต้ปลายด้ามขวาน
อารักขาภิกษุสงฆ์องค์ราชกุมา ช่วยราชการบิดาเมืองมหาชัยบุรี
หลังเสร็จการงานฉลองอภิเษก ขององค์เอกราชธิดานารีศรี
หมดเสี้ยนหนามสงครามรุกบุกบุรี พวกยักษียอมสยบไม่รบราน
ทั้งนอกกรุงในกรุงรุ่งเรืองรัตน์ บ้านกับวัดจัดธรรมะร่วมประสาน
องค์กษัตริย์จัดเผยแพร่ธรรมะทาน มีโองการราชทูตธรรมไปประจำทุกเมือง
เผยแพร่ธรรมประจำองค์ที่ทรงปฎิบัติ ให้กษัตริย์เมืองอื่นฟื้นฟูเฟื่อง
เศรษฐกิจเพียงพอก็รุ่งเรือง ปกครองเมืองด้วยทศพิธพระราชธรรม
หมู่อำมาตย์ราชการท่านซื่อสัตย์ ผู้ครองรัฐมีเมตตาอุปถัมภ์
คุณแผ่นดินทดแทนคุณช่วยหนุนนำ ประชาธรรมประชาไทย ไทยนิยม
|
ตอนสุดท้ายในบทกลอนละครหนัง ขอฝากฝังศิลปะครั้งปฐม
ประยุกต์รวมร่วมสมัยในสังคม ให้นิยมไปยาวยืดอย่าจืดจาง
จับจุดเด่นเห็นจุดด้อยค่อยคัดกรอง ข้อบกพร่องหรือเกะกะช่วยสะสาง
เติมของใหม่ในของเก่าเอาแนวทาง ศิลป์ทุกอย่างต้องวิวัฒน์พัฒนา
มโนราห์ หนังตะลุง เข้ากรุงศรี นำของดีมาเผยแพร่แก้ปัญหา
ให้เยาวชนสนใจในวิชา ศิลปาวัฒนธรรมเป็นคำกลอน
พวกฝรั่งเขาสืบค้นบนพื้นโลก ชี้ผิดโถกหรือเขาอำมาพร่ำสอน
ค้นคว้าเองเสียมั่งพึงสังวร รู้แล้วสอนลูกหลานเราดีกว่าเขาชี้นำ
ประวัติศาสตร์ลึกๆดึกดำบรรพ์ รู้ชาติพันธ์พงศ์เผ่าเราอุปถัมภ์
ให้ยืนยงคงอยู่คู่วัฒนธรรม ช่วยชี้นำเยาวชนให้มาสนใจ
ฝรั่งบอกความเป็นมาของชาโด้ว์ คนไทยโชว์เล่นรูปเงาเขาหลงไหล
เรื่องทั้งเรื่องเล่นหนึ่งคนเขาสนใจ กำเหนิดมาจากไหนเขาใคร่รู้
เยาวชนคนไทยไยมองข้าม ของดีงามน่านำโชว์ให้โก้หรู
ศิลปินถิ่นเกิดเราเอาเชิดชู ให้ยืนยงคงอยู่คู่ชาติไทย
ขออวยพรตอนท้ายนิยายหนัง
ให้ท่านยั่งยืนชนม์บนสุขใส
พรรณฉวีดีสวยด้วยสมวัย
มีพลังทั้งกายใจ จงเจริญ
******************************************************
******************************************************
เป็นมรดกทาง.... "วัฒนธรรม อันล้ำค่า" นะคะ
ขอแก้คำผิดที่พบครับ
หน้าที่ 49 บรรทัดที่ 24
นายพูน "อ้ายกลอนพันนี้เขาเรียกกลอนไหร คล้ายๆสรรพลีหวนของเอกชัย น่าคิดๆ"
คุณพ่อทำได้ไงค่ะ ตั้งหลายตอนค่ะ
ภาษาใต้บางคำไม่ได้ยินนานเหมือนกันค่ะ เพราะไม่ได้พูดกับใครมากมายที่นี่ค่ะ
คนใต้ยังไงก็แปลได้ค่ะ แต่ภาคอื่นๆ คงงงเหมือนกันค่ะ
ภาษาใต้เป็นเอกลักษณ์ที่ควรอนุรักษ์ไว้ค่ะ
ขอบคุณค่ะ
แถว ๆ บ้านคุณมะเดื่อไม่มีหนังตะลุงให้ได้ดูแล้วจ้ะ ขอบคุณจ้ะ
คุณชยพร แอคะรัจน์
คุณบุษยมาศ
คุณมะเดื่อ
ขอบคุณครับ
หนังตะลุงเลือกหาดูในยูทูป มีหลายคณะครับ สั้นๆบ้างที่ยาวๆถึง 3ชั่วโมงก็มีครับ
ขอแนะนำให้ดูหนังกั้น หนังฉิ้น หนังนรงค์ เป็นหนังตะลุงที่ได้มาตรฐานครับ
...ติดตามอ่านจนจบ...ขอบคุณค่ะ