กลับมาที่บทสัมภาษณ์อาจารย์ Keyes กันต่อนะครับ

     OPENCANADA.ORG: มีข้อเท็จจริงอยู่ว่าประเทศไทยไม่เคยตกเป็นเมืองขึ้นของใครเหมือนกับประเทศเพื่อนบ้านสิ่งนี้จะมีบทบาทหลักในบูรณาการระหว่างรัฐและศาสนาด้วยหรือไม่

 

     ดอกเตอร์ Keyes: ถึงแม้ว่าเมืองไทยจะไม่เคยตกเป็นเมืองขึ้นของใครแต่ประเทศก็ถูกเปลี่ยนแปลงอย่างยิ่งใหญ่ทั้งโดยพลังทางการเมืองและพลังทางเศรษฐกิจในระยะการล่าอาณานิคมนั้นมีนักประวัติศาสตร์คนหนึ่งที่ชื่อ ธงชัย วินิจกูร ได้แสดงให้เห็นแล้วว่าประเทศไทยไม่เคยมีข้อยกเว้นขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านถูกล่าอาณานิคม ประเทศอื่นต้อง แต่ประเทศไทยกำลังแสดงให้คนอื่นเห็นว่าไม่ถูกล่าอาณานิคม  

      ในยุคก่อนสมัยใหม่ ศรีลังกา พม่า และเขมรรวมทั้งสยามด้วยก็ได้มีการจัดองค์กรในทางการเมืองโดยใช้กษัตริย์ที่เป็นพุทธศาสนิกชนนอกจากนี้ก็มีกฎเกณฑ์ทางพุทธศาสนิกชนจำนวนหนึ่งที่ได้รับการใช้ในรัฐเล็กแต่ว่าการขยายตัวของชาวตะวันตกนั้นมุ่งเป้าไปที่สยาม เขมร และลาว แต่ทว่าประเทศเหล่านี้ยังคงไว้ซึ่งความคิดรวบยอดในเรื่องกษัตริย์ที่เป็นพุทธศาสนิกชนแม้ว่าแนวคิดดังกล่าวนั้นจะถูกเปลี่ยนแปลงโดยตะวันตกก็ตาม

      ในการเมืองของสยามนั้นการเกิดขึ้นของเหตุการณ์ในศตวรรษที่ 19 และต้นศตวรรษที่ 20ในเรื่องเขตเส้นแดนระหว่างสยามกับตะวันตกเรื่องเขตแดนนั้นทำให้พระมหากษัตริย์และผู้จงรักภักดีต่อราชวงศ์นั้นต่างบีบบังคับจนกระทั่งออกนโยบายที่มีการเปลี่ยนแปลงขนาดใหญ่โดยการเปลี่ยนประเทศที่มีอาณาเขตย่อยๆให้เป็นราชอาณาจักรแทน โดยมีการยึดกรุงเทพฯเป็นศูนย์กลางองค์ประกอบที่เป็นพื้นฐานของการเปลี่ยนแปลงนี้ก็คือมีการตั้งผุ้แทนต่างพระองค์ขึ้นมาเป็นตัวแทนไปยังจังหวัดต่างๆผู้แทนนี้ต้องมาจากกรุงเทพฯ และแต่งตั้งโดยพระมหากษัตริย์เท่านั้น ในยุคนั้นคนลาวคนมาเลย์ ฯลฯ ที่อยู่ในภาคต่างๆของไทยต่างต่อต้าน จนถึงทศวรรษที่ 1930ชาวลาวได้ยอมรับถึงพระบารมีของพระมหากษัตริย์แห่งสยามให้กษัตริย์กลายเป็นผู้ปกครองที่มีความชอบธรรมที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่าเกิดการรวมตัวกันระหว่างการปฏิบัติทางทหารและการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมในเรื่องการศึกษาภาคบังคับชาวลาวจึงได้ยอมรับพระบารมีดังกล่าวแล้วชาวลาวต่อมาได้กลายเป็นชาวเหนือและอีสานในไทยเริ่มต้นสะสมความไม่พอใจในเรื่องการเป็นอาณานิคมที่อยู่ภายในซึ่งทำให้เขาเป็นประชาชนชั้นสองเรื่อยมา ในศตวรรษที่ 21พวกเขาจึงได้จัดโครงสร้างในการอ้างถึงสิทธิในการเป็นพลเมืองอย่างเต็มที่ (full citizen)

 

      พวกมาเลย์ ซึ่งเป็นมุสลิม ไม่เคยจะยอมรับความเป็นรองต่อรัฐพุทธศาสนาแต่พวกเขาพบว่าตนเองไม่มีแม้ทางเลือก เมื่อผู้ปกครองที่เป็นชาวมุสลิมในรัฐเล็กๆของภาคใต้ยอมรับการบูรณาการเป็นคนมาลายาอังกฤษ(British Malaya) ปัญหาปัตตานี ซึ่งเป็นชื่อที่อ้างอิงถึงอำนาจของสุลต่านในยุคก่อนสมัยใหม่(pre-modern) และได้ปกครองจังหวัดของภาคใต้มาตลอด ยังคงเป็นมรดกในยุคอาณานิคมและในยุคอาณานิคมนี้ก็จะเกิดขึ้นเป็นผลร้ายในศตวรรษที่ 21

 

      ผลอีกอันหนึ่งของยุคล่าอาณานิคมนำไปสู่การย้ายถิ่นขนาดใหญ่ของชาวจีนในภาคตะวันออกเฉียงใต้และอินเดียให้มาสู่เอเชียตะวันออกมากขึ้น ถึงแม้ว่าการอพยพนี้จะไม่ส่งผลอะไรในประเทศไทยแต่ว่าผู้ปกครองของไทยใช้การอพยพนี้ให้เกิดผลในทางเศรษฐกิจในระยะการเริ่มต้นของสงครามโลกครั้งที่ 2 มีคนประมาณ 12-14 เปอร์เซ็นต์ที่มีเชื้อสายจีน นั่นแปลว่ามีเปอร์เซ็นต์จำนวนอยู่มากที่เป็นคนจีนที่อยู่ในประเทศไทยและไม่กลับไปยังประเทศจีนอีกต่อไป ชนชั้นสูงในประเทศไทย เช่น ข้าราชการเจ้าหน้าที่ทางทหาร และราชสำนัก ได้ใช้ประโยชน์จากคนจีนเหล่านี้หรือได้ใช้ประโยชน์จากลูกครึ่งจีน โดยการทำให้ลูกครึ่งเหล่านี้เป็นครึ่งนายทุน (free hand) ในทางเศรษฐกิจ เพื่อการยอมรับในการปรับตัวของลูกครึ่งจีนโดยผ่านการให้การศึกษาในช่วงเริ่มต้นของสงครามโลกครั้งที่ 2นี้เองคนลูกครึ่งกลุ่มใหญ่ต่างก็ได้นิยามตนเองว่าเป็นพลเมืองไทยและส่วนใหญ่ก็ยังได้เรียนรู้ที่จะพูด อ่าน และเขียนภาษาไทยหรือภาษาแห่งชาติด้วย  อย่างไรก็ตามพวกเขายังเป็นสะพานเชื่อมระหว่างประเทศไทยกับประเทศจีนด้วยโดยเฉพาะในปลายศตวรรษที่ 20 นี้

            

      ความร่วมมือกันระหว่างชนชั้นนำไทยและลูกครึ่งจีนเริ่มมีความกระชับหนักแน่นขึ้นในช่วงปลายศตวรรษที่19 และเริ่มต้นในศตวรรษที่ 20 ความร่วมมือกันนี้มีผลอย่างยิ่งต่อสภาพเศรษฐกิจของไทยที่มีต่อเศรษฐกิจโลกลูกครึ่งจีน โดยเฉพาะลูกครึ่งจีนชาวกรุงเทพฯเป็นหัวหอกในการย้ำให้เห็นถึงความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจในช่วยศตวรรษที่20 และจะดำเนินต่อไปในศตวรรษที่ 21

 

      ประเทศไทยจากยุคอาณานิคมเป็นสังคมแบบพหุ (plural society) เช่นเดียวกับรัฐที่เกิดใหม่ที่ได้รับเอกราชในช่วงกลางศตวรรษที่ 20ในขณะที่พระมหากษัตริย์ที่เป็นพุทธศาสนิกชนมีหน้าที่ในการบูรณาการประชาชนที่หลากหลายในประเทศไทยโดยเฉพาะในช่วงการเฉลิมฉลองการครองราชย์ครบ 60ปีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลเดช แต่การบูรณาการนี้จะลดความสำคัญลงหากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลเดชเสด็จสรรคต และความเครียดที่อยู่ภายในจะเป็นคุณลักษณะของยุคก่อนการล่าอาณานิคมจะมีความสำคัญขึ้นในประเทศไทยแทน 

 

เดี๋ยวมาต่อตอนที่ 4 ครับ