ขอบพระคุณท่านอาจารย์สุรพล อินทรเทศ กรรมการสมาคมหมากล้อมแห่งประเทศไทย ที่ได้แนะนำให้เพื่อนผู้ำนำคศน.และดร.ป๊อปได้รู้จัก "หมากล้อมหรือโกะ...ยุทธศาสตร์ของผู้นำ" ที่มีกติกาที่น่าสนใจและน่าเรียนรู้เพื่อนำกลับมาทบทวนชีวิตของตนเอง เช่น

  • ฝึกเจริญสติในการคิดวางแผนและตัดสินใจวางหมากแต่ละก้าวหรือล้อมพื้นที่จุดตัดให้มีคะแนนนำฝ่ายตรงข้าม
  • ฝึกภาวะผู้นำที่แท้จริงตามธรรมชาติ คือ ยอมรับความเปลี่ยนแปลง ปรับตัวในสถานการณ์ที่เหมาะสม รู้จักปล่อยวางโดยเฉพาะ "ทิ้งอัตตาและตัณหาต่างๆ เพื่อยกระดับภูมิจิตบนจิตที่ว่างและพร้อมทำจิตให้เป็นอวิชชา"
  • ฝึกฝนจนพัฒนาทัศนคติแห่งตนให้มองภาพรวมจากกระดาน 9*9 จนถึง 19*19 ที่มนุษย์ยังคงเล่นได้เหนือกว่าเกมในคอมพิวเตอร์ รู้จักชนะโดยไม่ิคิดเอาชนะ รู้จักแ่บ่งปันผู้อื่นด้วยความเมตตาคุณ ความพอเพียง และความยอมรับในกฎแห่งกรรม
  • ท่านที่สนใจ คลิกศึกษาข้อมูลได้ที่สมาคมกีฬาหมากล้อมแห่งประเทศไทย


และน้องแพ๊บ ผู้นำคศน.ที่เป็นผู้สื่อข่าวภาคประชาสังคมจากจะนะ ได้รายงานผ่านสื่อที่นี่
นอกจากนี้ท่านอาจารย์วิจารณ์ พานิช ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ เรื่อง "ภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21" โดยสรุปที่ผมประทับ ใส่ใจ และตั้งใจจะนำมาพัฒนาตนเอง ได้แ่ก่ 

  • ทุกคนที่เป็นมนุษย์ควรพัฒนา "ภาวะผู้นำ" ตั้งแต่การศึกษาชั้นครอบครัว-อนุบาล
  • ผู้นำที่แท้จริง มิใช่ผู้มีตำแหน่งบริหาร แต่เกิดการเรียนรู้ใน 3 ระดับ คือ ระดับข้อมูลวิชาการจนเป็นผู้เชี่ยวชาญ ระดับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้วิชาการและสังคมจนเป็นนักวิชาชีพ และระดับการเปลี่ยนแปลงสังคมจนเป็นผู้นำตามธรรมชาติ
  • ผู้นำต้องสร้างคนอื่นๆ ให้เป็นผู้นำที่เก่งกว่าและมีเป้าหมายที่ยิ่งใหญ่กว่าตนเอง มีทักษะการเรียนรู้ขั้นสูง ได้แก่การยกระดับความสามารถทางวิชาการผสมผสานกับความสามารถภายในตัวตนหรือปัญญาปฏิบัติ ผ่านกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แบบกลุ่มพลวัติด้วยความจริง ความดี คุณค่า และความงาม ของมนุษย์
  • ผู้นำต้องเรียนรู้อย่างจริงจัง นอกเหนือจากการปฏิบัติแล้ว ต้องคิดต่อด้วยการสะท้อนความคิดภายในตนเองผ่านการเขียนบันทึกเป็นประจำ มีการนำไปคิดในกลุ่มการจัดการความรู้ผ่านการสังเคราะห์สู่การนำเสนอที่หลากหลาย เช่น งานศิลปะ งานละคร งานสื่อสาธารณะ ฯลฯ และสุดท้ายมีการยกระดับจากปัญญาปฏิบัติที่เกิดอย่างงอกงามภายในตัวตนทั้งแบบรู้ตัวและแบบอัตโนมัติผ่านการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการสร้างความสัมพันธ์กับกลุ่มผู้นำอื่นๆ ในการนำพากลุ่มให้รู้จักโลกภายในและภายนอกตนเอง 
  • ยกระดับปัญญาทั้งกลุ่มกัลยาณมิตรด้วยความพอดีมีสุขและมีการพัฒนามนุษย์ในมิติปัญญา สังคม อารมณ์ จิตวิญญาณ และร่างกาย ที่สำคัญคือ การลดอัตตาและการเพิ่มพี่เลี้ยงอาวุโสและเพื่อนเป็นพลังชีวิตที่มีเป้าหมายรับใช้ประเทศชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ 
  • เวลาที่เหลือในการใช้ชีวิตเพียง 25% ก็สามารถนำมาสร้างกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิตในตัวตน กลุ่มเพื่อน เครือข่าย ที่สนใจและมุ่งมั่นในการพัฒนาภาวะผู้นำที่เปลี่ยนแปลงสังคมร่วมกัน 
  • เป็นผู้ให้มากกว่าได้ และอย่างน้อยในชีวิตหนึ่ง ผู้นำสามารถทิ้งร่องรอยความดีสู่สังคมไทยและโลก
  • ท่านอาจารย์วิจารณ์ได้เปรียบภาวะผู้นำที่แท้จริงเสมือนคนในวงกลมที่มีลูกศรดันขึ้นไปทั้งวง (ผู้นำเพื่อส่วนร่วมเพื่อชน ชุมชน สังคม บ้านเมือง มนุษยชาติ และโลก) ซึ่งตรงข้ามกับผู้นำที่เอาตัวเองเป็นที่ตั้งเสมือนคนในสามเหลี่ยมที่มีลูกศรดันขึ้นไปสู่ยอดสามเหลี่ยมเพีงคนเดียว
  • ท่านที่สนใจ คลิกอ่าน ผู้นำตามธรรมชาติของท่านอาจารย์ประเวศ วะสี ที่ได้ในบันทึกของท่านอาจารย์ JJ 
  • มี Link ที่่ท่านอาจารย์วิจารณ์แนะนำ เช่น ASAE Chron  และที่ดร.ป๊อป ค้นเพิ่ม เช่น ASCD  แบบโหลด PDF ที่ Blackboard