การฝังเข็ม [Acupuncture]เป็นส่วนหนึ่งของการรักษาของแพทย์แผนจีน [TCM] โดยองค์รวมของศาสตร์ ด้านนี้ประกอบไปด้วยการรักษาในหลากหลายวิธีการ เช่น การฝังเข็ม การใช้สมุนไพรจีน การนวด [Tuina] การรำมวยจีน การกดจุด การใช้อาหารรักษาโรค เป็นต้น การฝังเข็มเป็นการรักษาโรค/ความเจ็บป่วยวิธีหนึ่ง ที่มีมานานหลายพันปี เท่าที่มีการบันทึกในประวัติศาสตร์และในเอกสารอ้างอิงต่างๆ ที่มีบันทึกอยู่ ทียังไม่สูญหาย และยังไม่ถูกทำลายไป [ประวัติศาสตร์ในส่วนนี้จะได้แยก เสนอเป็นอีกตอนหนึ่งต่อไป ]

                                                                             

การฝังเข็มเป็นการใช้เข็มปักลงไปตามจุดต่างๆบนร่างกาขของทั้งมนุษย์และสัตว์ ตามจุดสำคัญๆที่มีการบันทึกไว้ตั้งแต่โบราณมาแล้วว่า มีความสำคัญและสัมพันธ์กับอวัยวะต่างๆในร่างกาย  จุดฝังเข็มบนร่างกายมนุษย์มีอยู่หลายร้อยจุด แต่จุดที่มีการบันทึกไว้อย่างชัดเจน ในเอกสารตำราแพทย์จีนโบราณและในเอกสารอ้างอิง ขององค์การอนามัยโลก [WHO] จะมีอยู่จำนวน 349 จุด บนเส้นลมปราณ [meridian] หลักๆ 12 เส้นหลักและอีก 2 เส้นรอง  โดยจำนวนเส้นลมปราณ ในร่างกายแต่ละข้าง[ข้างขวา/ซ้าย] ในแต่ละข้างของร่างกายจะมี 12 เส้น โดยแบ่งเป็นส่วนของแขน 6 เส้น และส่วนของขาอีก 6เส้น [ส่วนอีก2เส้นรองจะอยู่ตรงกลางหลังและตรงกลางหน้าท้อง] ในส่วนของแขน 6เส้น ก็จะจับคู่กันเองเป็น3คู่ เช่นเดียวกับขาก็จะจับคู่กันเองเป็น3คู่ แต่ละเส้นจะมีชื่อเรียกและหน้าที่ของมันอย่างชัดเจน ขอยกตัวอย่าง 2 เส้นใน 6เส้นบนแขน เส้นของปอดและ ลำไส้ใหญ่ โดยเส้นของปอดจะสิ้นสุดที่ข้างหัวนิ้วโป้ง ส่วนเส้นของลำไส้ใหญ่ จะเริ่มบริเวณด้านข้างปลายนิ้วชี้ทั้้ง2เส้น นี้คือเส้นของปอดและลำไส้ใหญ่จะ สัมพันธ์กันแบบภายนอกและภายใน เป็นแบบ External & Internal relationship เส้นของปอดมีชื่อเรียกว่า เส้นไท่อินปอด [Taiyin lung meridian] เส้นของลำไส้ใหญ่มีชื่อเรียกว่า เส้นหยางหมิงลำไส้ใหญ่ [Yangming large intestine meridian]

ในเส้นลมปราณแต่ละเส้น จะมีจุดฝังเข็ม[Acupunture points] หลายจุดจำนวนแตกต่างกันไปมากบ้าง น้อยบ้าง เช่น บนเส้นไท่อินปอดจะมีอยู่  11 จุด บนเส้นหยางหมิงลำไส้ใหญ่จะ มีอยู่ 20 จุด แต่ละจุดก็จะมีชื่อเรียกของตัวเองทุกจุดชื่อของจุดจะแตกต่าง กันออกไป และทุกชื่อก็จะมีความหมายของตัวเอง ชื่อทั้งหมดเป็นชื่อในภาษาจีนกลาง เช่นจุดที่บริิเวณด้านข้าง ปลายนิ้วโป้งของเส้นไท่อินปอด มี ชื่อเรียกว่า จุดเซ่าซาง [Shao Shang] หรือจุดแรกของเส้นหยางหมิงลำไส้ใหญ่ ที่ปลายนิ้วชี้ด้านข้างมีชื่อว่าจุด ซางหยาง [Shang Yang] สำหรับ คนต่างชาติการจะไปจำชื่อจุด ฝังเข็มนับร้อยจุดเป็นชื่อจีนกลาง เป็นเรื่องยาก ทางองค์การอนามัยโลก [WHO] จึงกำหนดรหัสขึ้นมาแทนชื่อจุด เหล่านั้น เช่น จุดเซ่าซาง มีรหัสเป็น   "LU-11" หรือ จุดซางหยาง  มีรหัสเป็น   "LI-1" เป็นต้น 

                      

จุดฝังเข็มแต่ละจุดบนเส้นลมปราณแต่ละเส้นจะมีความสัมพันธ์ ภายในเส้นของตัวเอง และสัมพันธ์กับจุดในเส้นคู่ของมันดังที่กล่าวไปแล้ว เช่น จุดเลี่ยเชวีย [Lieque, อยู่บริเวณด้าน ข้างข้อมือ] ซึ่งเป็นจุดหนึ่งในเส้นไท่อินปอด จะสัมพันธ์กันมากกับจุด เหอกู่ [Hegu, อยู่บริเวณเนินเนื้อระหว่าง นิ้วโป้งและนิ้วชี้] ซึ่งอยู่บนเส้นหยางหมิง ลำไส้ใหญ่     สนใจรายละเอียดอิ่นๆเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ ศึกษาไดที่ http://www.thaiyinyang.com