โรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน

ถวิล
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ


โรงเรียน ต้นแบบ สภานักเรียน

  โดย

ถวิล  อรัญเวศ

รอง ผอ.สพท.ชำนาญการพิเศษ

สพป.นครราชสีมา เขต 4

บทนำ

เด็กและเยาวชน ถือว่าเป็นทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่าอย่างมหาศาลมาก หากได้รับการพัฒนา

และได้รับโอกาสให้ใช้ความสามารถอย่างเต็มศักยภาพของเขาแล้ว ย่อมเป็นกำลังสำคัญในการสืบทอดเอกลักษณ์ความเป็นไทย ธำรงไว้ซึ่งความเป็นชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ รวมถึงการอนุรักษ์รักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สามารถจะพัฒนาประเทศชาติบ้านเมืองให้ทัดเทียมอารยประเทศ

ได้ เด็กและเยาวชนทุกคนจึงเป็นอนาคตที่ดีของสังคมและประเทศชาติ อนาคตของชาติอยู่ในกำลือของ

เยาวชน แต่อนาคตของเยาวชน อยู่ในกำมือของพวกเราทุกคน โดยเฉพาะผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหาร

การศึกษาและคุณครูทุกคน

เนื้อหา

ด้วยความตระหนักถึงความสำคัญของเด็กและเยาวชนดังกล่าวแล้ว สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จึงกำหนดแนวทางในการพัฒนากิจกรรม สภานักเรียน” ให้โรงเรียนได้นำไปปฏิบัติเป็นรูปธรรมมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้นักเรียนได้เรียนรู้บทบาทหน้าที่ความเป็นพลเมืองและวิถี

ประชาธิปไตย อันได้แก่ คารวธรรม สามัคคีธรรม ปัญญาธรรม รวมทั้งหลักธรรมาภิบาล คือหลัก

นิติธรรม หลักคุณธรรม หลักความโปร่งใส หลักการมีส่วนร่วม หลักความรับผิดชอบ หลักความคุ้มค่า  การมีจิตอาสา และพัฒนาตนเองได้อย่างเต็มศักยภาพ อันส่งผลต่อคุณลักษณะอันพึงประสงค์ บนพื้นฐานตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พร้อมก้าวสู่ความเป็นประชาคมอาเซียนและสากล โดยอาศัยความร่วมมือของทุกภาคีเครือข่าย โดยเฉพาะ ผู้บริหาร คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง ครูและชุมชน และเพื่อเป็นการยกย่อง เชิดชูเกียรตินักเรียน ครู ผู้บริหาร โรงเรียน ที่ทุ่มเท เสียสละนำ

สภานักเรียนสู่การพัฒนาชีวิตและสังคมอย่างยั่งยืนทั้งในระดับโรงเรียน ชุมชน ประเทศชาติ มีผลงานได้รับการยอมรับเป็นที่ประจักษ์ต่อสาธารณชนมาอย่างต่อเนื่อง สามารถเป็นแบบอย่างและเป็นเครือข่ายช่วยสร้างเสริมความเข้มแข็งในการดำเนินงานสภานักเรียนให้แก่โรงเรียนอื่นๆ ได้ จึงได้กำหนดให้มีการคัดเลือกโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษา

ขั้นพื้นฐาน

ประเภทของโรงเรียน ต้นแบบสภานักเรียน

  การประเมินเพื่อคัดเลือกโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนโรงเรียนในสังกัดสำนักงาน

คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีการแบ่งประเภท ของโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนออกเป็น

3  ประเภท ดังนี้

1.  โรงเรียนประถมศึกษา คือ โรงเรียนที่สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

ประถมศึกษา ที่จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาล หรือ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ถึง

ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

2.   โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา คือ โรงเรียนที่สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่

การศึกษาประถมศึกษา ที่จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาล หรือชั้นประถมศึกษา

ปีที่ 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 หรือชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

3.  โรงเรียนมัธยมศึกษา คือโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

มัธยมศึกษา ที่จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

หรือโรงเรียนที่จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง ชั้นมัธยมศึกษา

ปีที่ 6

จำนวนโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จะดำเนินการประเมินเพื่อคัดเลือกให้ได้โรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนในระดับประเทศ จำนวน 12 โรงเรียน โดยคัดมาจากภาคต่าง ๆ 4 ภาค  ตามประเภทโรงเรียน ภาคละ 3 ประเภทโรงเรียน  รวมทั้งประเทศ 12 โรงเรียน  รายละเอียด ดังนี้

ประเภทโรงเรียน

จำนวนโรงเรียน

หมายเหตุ                                  

เหนือ

กลาง

ตะวันออกเฉียงเหนือ

ใต้

ประถมศึกษา

1

1

1

1

      4

ขยายโอกาสทางการศึกษา

1

1

1

1

      4

มัธยมศึกษา

1

1

1

1

      4

รวม

3

3

3

3


    12

  เงื่อนไขการส่งเข้ารับการคัดเลือกระดับประเทศ

  โรงเรียนที่ได้รับการคัดเลือกเป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนระดับประเทศมาแล้ว นั้น ไม่สามารถเข้ารับการคัดเลือกได้ ยกเว้นได้รับการประกาศให้เป็นโรงเรียนต้นแบบระดับประเทศมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปีจึงจะสามารถส่งเข้าประกวดอีกได้

 

วิธีการคัดเลือกโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน

วิธีการคัดเลือกโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน ดำเนินการตามขั้นตอน ดังนี้

 ระดับสถานศึกษา

สถานศึกษาแจ้งความประสงค์สมัคร เข้ารับการประเมินเพื่อคัดเลือกเป็นโรงเรียน

ต้นแบบสภานักเรียนต่อสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ดังนี้

  1. โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาที่จัดการศึกษาระดับอนุบาลถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 หรืออนุบาลถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ให้ส่งที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาโดยส่งใบสมัครตามแบบที่กำหนดในภาคผนวก พร้อมเอกสารผลงานการดำเนินงานสภานักเรียนจำนวน 1 เล่ม ไม่เกิน 105 หน้า นับตั้งแต่ปกหน้าถึงปกหลัง หากเกินจะไมรับพิจารณา พร้อมสำเนาจำนวน 2 เล่ม (ผลงานย้อนหลังไม่เกิน 3 ปีนับถึงวันแรกของการรับสมัคร)

   2. โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา ให้ส่งที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา

ระดับเขตพื้นที่การศึกษา

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ตั้งคณะกรรมการคัดเลือกระดับเขตพื้นที่การศึกษา

ดำเนินการคัดเลือกเพื่อให้ได้โรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน ดังนี้

1. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา คัดเลือกเขตละ 1 โรงเรียนส่งใน

ระดับภูมิภาคได้เพียงประเภทเดียวเท่านั้น

  2. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา คัดเลือกจังหวัดละ 1 โรงเรียน

ยกเว้นโรงเรียนที่สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร คัดเลือก

เขตละ 1 โรงเรียน

4.  เสนอผลการคัดเลือกพร้อมใบสมัคร เอกสารเล่มต้นฉบับจำนวน 1 เล่ม

เอกสารเล่มสำเนา 2 เล่ม (ชุดเดิม) ให้ศูนย์ประสานการคัดเลือกระดับภูมิภาค (ตามที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด)

ระดับภูมิภาค     (4 ภาค)

1.  แต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกระดับภูมิภาค โดยสำนักงานคณะกรรมการ

การศึกษาขั้นพื้นฐาน

2.   ดำเนินการคัดเลือกโดยพิจารณาจากเอกสาร เพื่อให้ได้โรงเรียนต้นแบบ

สภานักเรียนระดับภูมิภาค ๆ ละ 2 โรงเรียนในแต่ละประเภท รายละเอียดดังนี้

ประเภทโรงเรียน

จำนวนโรงเรียน

หมายเหตุ

เหนือ

กลาง

ตะวันออกเฉียงเหนือ

ใต้

ประถมศึกษา

2

2

2

2

8

ขยายโอกาสทางการศึกษา

2

2

2

2

8

มัธยมศึกษา

2

2

2

2

8

รวม

6

6

6

6

24

  3. เสนอผลการคัดเลือกพร้อมใบสมัคร เอกสารเล่มต้นฉบับ 1 เล่ม เอกสารเล่มสำเนา 1 เล่ม (ชุดเดิม) ให้สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

ระดับประเทศ

1. แต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกระดับประเทศ โดยสำนักงานคณะกรรมการ

การศึกษาขั้นพื้นฐาน

2. ดำเนินการคัดเลือกโดยพิจารณาจากเอกสารและการประเมินสภาพจริง

เพื่อให้ได้โรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนระดับประเทศ ภูมิภาคละ 1 โรงเรียนในแต่ละประเภทรายละเอียดดังนี้

ประเภทโรงเรียน

จำนวนโรงเรียน

หมายเหตุ

เหนือ

กลาง

ตะวันออกเฉียงเหนือ

ใต้

ประถมศึกษา

1

1

1

1

4

ขยายโอกาสทางการศึกษา

1

1

1

1

4

มัธยมศึกษา

1

1

1

1

4

รวม

3

3

3

3

12

 

  3. โรงเรียนที่จะได้รับการคัดเลือกให้เป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน ระดับ

ประเทศต้องได้คะแนนจากการประเมินจากสภาพจริงสูงสุด และไม่น้อยกว่าร้อยละ 80

4.  เสนอผลการคัดเลือกต่อคณะกรรมการอำนวยการ สำนักงานคณะกรรมการ

การศึกษาขั้นพื้นฐาน

การดำรงสภาพโรงเรียนต้นแบบ

โรงเรียนที่ได้รับการประกาศให้เป็นโรงเรียนต้นแบบระดับประเทศแล้ว จะต้องผ่านการประเมินความยั่งยืน ตามเกณฑ์ที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานกำหนด เพื่อดำรงสภาพโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียนทุกปีเป็นเวลา 3 ปีตั้งแต่วันที่ได้รับการประกาศให้เป็นโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน

องค์ประกอบของการแต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือก

ระดับเขตพื้นที่การศึกษา

 มีองค์ประกอบคณะกรรมการ จำนวนไม่เกิน 9 คน ดังนี้

1. ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา หรือ รองผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ที่ได้รับมอบหมาย เป็นประธานกรรมการ

2. ผู้แทนผู้บริหารสถานศึกษา เป็นกรรมการ

3.  ศึกษานิเทศก์ หรือนักวิชาการศึกษา เป็นกรรมการ

4. ผู้แทนครูสายผู้สอน เป็นกรรมการ

5. ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา

เป็นกรรมการและเลขานุการ

6. เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานสภานักเรียนเขตพื้นที่การศึกษา เป็นกรรมการ

และผู้ช่วยเลขานุการ

ระดับภูมิภาค

  ให้เป็นอำนาจหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานแต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกตามความเหมาะสม

ระดับประเทศ

ให้เป็นอำนาจหน้าที่ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน

แต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกตามความเหมาะสม

ขอบเขตการประเมินและวิธีการประเมิน

ขอบเขตการประเมิน

การคัดเลือกโรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน  มีขอบเขตการประเมินใน 4 องค์ประกอบจำนวน 21 ตัวบ่งชี้ จำนวน 100 คะแนน ซึ่งมีรายละเอียด ดังนี้

องค์ประกอบที่ 1 การดำเนินงานส่งเสริมสภานักเรียนและประชาธิปไตยในโรงเรียน

จำนวน 4 ตัวบ่งชี้ (35 คะแนน) ได้แก่

1. การส่งเสริมและประชาธิปไตยของโรงเรียน

2. การบูรณาการกิจกรรมสภานักเรียนกับการจัดการเรียนรู้

3. ที่มาของสภานักเรียนสอดคล้องกับกระบวนการประชาธิปไตย

4. การกำหนดบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการสภานักเรียน

องค์ประกอบที่  2  การมีส่วนร่วมของสภานักเรียนในการส่งเสริมสนับสนุนกิจกรรมของ

โรงเรียน จำนวน 10 ตัวบ่งชี้ ได้แก่(35 คะแนน)

1. สภานักเรียนมีกระบวนการวางแผนการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ

2. สภานักเรียนมีการดำ เนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมประชาธิปไตยตามวิถี

ประชาธิปไตย สอดคล้องหลักการคารวธรรม สามัคคีธรรม ปัญญาธรรม

3. สภานักเรียนมีการดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ

พอเพียง

4. สภานักเรียนมีการดำ เนินการจัดกิจกรรมส่งเสริม/พัฒนานักเรียนให้มี

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน

5. สภานักเรียนมีการดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมสิทธิพื้นฐานของเด็ก 4

ประการ

6. สภานักเรียนมีการดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมความเป็นพลโลก/เตรียมความ

พร้อมเข้าสู่ประชาคมอาเซียน

7. สภานักเรียนมีการดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริม/สนับสนุนการเลือกตั้ง

สภานักเรียน/รณรงค์ เผยแพร่ความรู้/มีส่วนร่วมในการเลือกตั้ง

8. สภานักเรียนมีการดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมโดยการนำหลักธรรมาภิบาลสู่

การปฏิบัติ

9. สภานักเรียนมีการดำเนินการจัดกิจกรรมส่งเสริมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

และสิ่งแวดล้อม

10. สภานักเรียนมีการดำเนินการประเมินผลและรายงานผลการจัดกิจกรรม

ทุกกิจกรรมของสภานักเรียนอย่างชัดเจน

องค์ประกอบที่ 3 การสร้างเครือข่ายความร่วมมือของสภานักเรียนกับชุมชน /

องค์กรภาครัฐและเอกชน  จำนวน 5 ตัวบ่งชี้ ได้แก่(20 คะแนน)

1. การกำหนดแผนการดำเนินงานในการสร้างเครือข่าย

2. การกำหนดการทำงานระหว่างโรงเรียน /ชุมชน / องค์กรภาครัฐและเอกชน

3. การมีส่วนร่วมในการสนับสนุนกิจกรรมประชาธิปไตย

4. การได้รับการสนับสนุนปัจจัยต่างๆจากชุมชน / องค์กรภาครัฐและเอกชน

5. การประเมิน สรุป รายงานผล เผยแพร่และประชาสัมพันธ์กิจกรรมสภานักเรียน

องค์ประกอบที่ 4 ผลงานดีเด่น  (เฉพาะผลงานเกี่ยวกับสภานักเรียนเท่านั้น) จำนวน2

   ตัวบ่งชี้ ได้แก่  (10 คะแนน)

1. ผลงานสภานักเรียนที่ประสบผลสำเร็จจนได้รับรางวัล เกียรติบัตร โล่รางวัล

และอื่น ๆ

2. ผลงานที่ภาคภูมิใจเชิงประจักษ์

บทสรุป

  โรงเรียนต้นแบบสภานักเรียน ถือว่าเป็นกลยุทธ์อย่างหนึ่งในการที่จะส่งเสริมให้

โรงเรียนปลูกฝังคุณลักษณะนิสัยของนักเรียนให้มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ มีการแสดงออกถึงวิถีประชาธิปไตย และเพื่อส่งเสริมการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มีคารวธรรมสามัคคีธรรม และปัญญาธรรม แก้ปัญหาอย่างมีเหตุผล ยึดหลักสิทธิและเสรีภาพที่อยู่ใน

ขอบเขตและไม่ละเมิดก้าวก่ายสิทธิเสรีภาพของคน

นอื่น เมื่อปลูกฝังจนเป็นนิสัย ประชาธิปไตยของไทยคงเบ่งบาน เต็มใบ และเป็นวิถีประชาธิปไตย

 อย่างแท้จริง






บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน บทความทางวิชาการถวิล อรัญเวศ



ความเห็น (0)