ชนชั้นในแนวคิดของมาร์กซ์ที่อยู่ในสังคมไทยประกอบด้วยชนชั้น ดังนี้

1. ชนชั้นศักดินา
  สังคมไทยก่อนจะมาถึงยุคปัจจุบันนั้น ชนชั้นศักดินาเป็นผู้ปกครอง ผู้ยึดกุมโครงสร้างชั้นบนของรัฐที่มีโครงสร้างชั้นล่างหรือรูปแบบการผลิตแบบศักดินา โดยมีวัฒนธรรมแบบศักดินาไว้คอยหล่อเลี้ยงให้สังคมศักดินาปกครองกันได้อย่างราบรื่น

ชนชั้นศักดินาในสังคมไทยมีการปรับตัวให้เข้ากับวิวัฒนาการสังคมมาหลายครั้ง รวมทั้งปรับเปลี่ยนการกดขี่ขูดรีดให้สอดคล้องกับการต่อสู้ทางชนชั้นของไพร่ทาสกสิกรในยุคสมัยต่าง ๆ จากการเกณฑ์แรงงานมาเป็นการแบ่งปันผลผลิตในที่นาและสุดท้ายคือรูปแบบการให้เช่าที่นา

  หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง แทนที่โครงสร้างชั้นบนจะถูกยึดครองโดยชนชั้นนายทุน แต่ความเป็นจริงในเวลานั้นทั้งชนชั้นนายทุนและชนชั้นกรรมกรในสังคมไทยยังมีอยู่น้อยมากและยังเป็นแค่หน่ออ่อนเท่านั้น อำนาจการปกครองทางการเมือง เศรษฐกิจ วัฒนธรรมและสังคม จึงตกอยู่กับพวกขุนนาง ทหาร และชนชั้นสูงที่มีตำแหน่งหน้าที่ราชการใหญ่โตเป็นเวลาอีกไม่น้อยกว่า 40 ปีต่อมา (จาก พ.ศ. 2475 จนถึงช่วงหลังเหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 ) ซึ่งบางส่วนก็ใช้อิทธิพลบารมีทำการกดขี่ขูดรีดประชาชนเหมือนกับที่ชนชั้นศักดินาทำมาตราบจนทุกวันนี้เช่น จ่ายเงินใต้โต๊ะเพื่อให้ดำเนินการเร็วกว่าปกติ หรือไม่ช้ากว่าปกติ, จ่ายเงินติดสินบนให้ใช้อำนาจบารมีมอบผลประโยชน์บางอย่างเช่น สัมปทานต่าง ๆ, จ่ายเงินส่วนแบ่งจากกำไรเพื่อได้สิทธิประมูลงานทางราชการ ฯลฯ อันเป็นอิทธิพลแบบศักดินาที่ยังมีอยู่อย่างหนาแน่น เป็นการขูดรีดโดยไม่ต้องลงเรี่ยวลงแรงทำการผลิต ซึ่งต่างกับชนชั้นนายทุน กว่าที่จะขูดรีดชนชั้นอื่นได้  ต้องลงทุนลงแรง เผชิญความเสี่ยงนานาชนิด แล้วยังต้องแก่งแย่งแข่งขันกันอย่างดุเดือดอีกด้วย

  ภายหลังวิกฤติเศรษฐกิจครั้งใหญ่ที่สุดเมื่อกลางปี พ.ศ. 2540 เป็นต้นมา รากฐานทางเศรษฐกิจของกลุ่มทุนเก่าที่เคยมีอำนาจถูกทำลายโดยกลไกการปล้นโลกของจักรพรรดินิยมอเมริกาอย่างรุนแรง ที่สำคัญคือการโจมตีค่าเงินของกลุ่มกองทุนปีศาจ Hedge fund. และกลุ่มทุนข้ามชาติจักรพรรดินิยมทางด้านการเงินของสหรัฐอเมริกา ภาคอสังหาริมทรัพย์ จำพวกค้าขาย (และเก็งกำไร) ที่ดิน การก่อสร้าง ที่เคยเป็นที่มั่นสำคัญ ต้องพังทลายอย่างไม่เป็นท่า ธนาคารใหญ่ของพวกเขาที่คอยค้ำจุนหล่อเลี้ยงทางด้านการเงินมาตลอดก็เกือบจะต้องล้มละลาย หากมิได้ใช้อิทธิพลเหนือรัฐเข้ามาค้ำจุนไว้ ธนาคารที่ดำเนินกิจการมายาวนานที่สุดก็คงต้องปิดกิจการเหมือนธนาคารสัญชาติไทยหลายแห่งที่ต้องปิดตัวเองไปในช่วงนั้น

  ในปัจจุบัน ถึงแม้ว่ารูปแบบการผลิตแบบทุนนิยมได้เข้าแทนที่โดยพื้นฐานแล้ว แต่โครงสร้างชั้นบนของสังคมซึ่งก็คือโครงสร้างทางการเมืองและวัฒนธรรมนั้น แม้ชนชั้นนายทุนจะรุกคืบ ทดแทน และยึดครองด้านหลักไว้ได้ แต่ภาคส่วนสำคัญยังคงปล่อยให้ชนชั้นศักดินามีอิทธิพลครอบงำในระดับที่ยังเป็นอันตรายต่อชนชั้นนายทุนไม่น้อย นั่นหมายความว่าชนชั้นศักดินายังมีโอกาสที่จะพลิกกลับมายึดกุมอำนาจรัฐ กลายเป็นด้านหลักในโครงสร้างชั้นบนของสังคมได้ หากฝ่ายชนชั้นนายทุนที่ยึดกุมโครงสร้างชั้นบนไว้แล้วเกิดความเพลี่ยงพล้ำไม่ว่ากรณีใด ๆ และทำให้ความขัดแย้งใหญ่น้อยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ในสังคม หนีไม่พ้นที่จะต้องมีคู่ความขัดแย้งนี้ไม่ฝ่ายใดก็ฝ่ายหนึ่งเข้าไปเกี่ยวข้องด้วย เพราะนี่คือคู่ความขัดแย้งหลักในสังคมไทยปัจจุบัน

  การดำรงอยู่ของอิทธิพลศักดินาเป็นอุปสรรคขัดขวางพลังการผลิตที่ก้าวหน้ากว่าของระบบทุนนิยมในภาพรวม และทำให้ชนชั้นนายทุนมีความจำเป็นต้องล้มล้างอิทธิพลนี้ไม่ว่าทางตรง ทางอ้อม โดยเปิดเผยหรือซ่อนเร้น และด้วยความตั้งใจหรือไร้จิตสำนึกก็ตาม นำมาซึ่งความขัดแย้งอย่างไม่สิ้นสุด จนกว่าชนชั้นนายทุนจะกำจัดอุปสรรคดังกล่าวลงไปได้โดยสมบูรณ์ นี่เป็นกฎพื้นฐานที่ไม่อาจจะหลีกเลี่ยงได้ของกฎการวิวัฒนาการสังคม ซึ่งมิได้ขึ้นต่อเจตจำนงหรือความปรารถนาดีของใคร

หนังสืออ้างอิง

อรทัย ปิ่นเก็จมณี.ชนชั้นและรัฐในสังคมไทย ตอนที่ 1. http://firelamtung.com/index.php?option=com_content&view=article&id=101:--1&catid=1&Itemid=19 เข้าถึงเมื่อวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2556

อรทัย ปิ่นเก็จมณี.ชนชั้นและรัฐในสังคมไทย ตอนที่ 2.http://firelamtung.com/index.php?option=com_content&view=article&id=119:--2&catid=1&Itemid=19  เข้าถึงเมื่อวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2556

นิธิ เอียวศรีวงศ์. พลวัตของชนชั้นนำไทย (2). http://www.matichon.co.th/news_detail.php?newsid=1349659365&grpid=03&catid=12. เข้าถึงเมื่อวันที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2556 

ศศิริษา.ความสัมพันธ์ทางแนวคิดและทฤษฎี ประวัติศาสตร์ของสังคมทุกสังคมที่เคยมีอยู่ ล้วนคือประวัติศาสตร์ของการต่อสู้ทางชนชั้น”Karl Marx. http://apinan.orgfree.com/resource.html  เข้าถึงเมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ.2556

ภีรเดช อเนกพิบูลย์ผล.ไพร่’ และ ‘สงครามชนชั้น’ สะท้อนความขัดแย้งในทางวัฒนธรรม-การเมือง. http://prachatai.com/journal/2010/04/28945  เข้าถึงเมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ.2556

Faris Yothasamuth. อะไรคือสลิ่ม? ว่าด้วยที่มา บริบทความหมาย และคุณลักษณะเฉพาะ. http://prachatai.com/journal/2011/11/37957

เข้าถึงเมื่อวันที่ 29 เมษายน พ.ศ.2556