P4P แบบนี้จ่ายเท่าไหร่

  วันหนึ่งขณะที่ชลัญกำลังซักประวัติคนไข้เบาหวานอยู่นั้น  มีผู้ป่วยหญิงอายุประมาณ 50 ปี  เข้ามาซักประวัติ  พอมานั่งเธอบอกว่า 

คนไข้ :หมอสงสัยช่วงนี้นำตาลฉันขึ้นแน่ เพราะกินน้ำหวาน ฉันไปรับจ้างหว่านปุ๋ย 30 กระสอบคนเดียวเหนื่อยมาก  ก็เลยกินน้ำหวานไปน่ะ

ชลัญ :  อุ๊ย  ทำไมต้องทำหนักขนาดนั้น ไม่มีคนอื่นช่วยหรือ 

คนไข้ : มีน่ะมีแต่ฉันอยากเหมาหมด  จะได้เงินมาเลี้ยงลูก ฉันมีลูก 5 คน คนโตใจแตกหนีหายตั้งแต่ฉันอยู่ในคุก 

ชลัญ : อ้าว!!!   ไปทำอะไรในคุก  ข้อหาอะไรหรือ 

คนไข้ :  ฉันโดนข้อหารับซื้อของโจร 

ชลัญ :  ยังไง  ????  ( อยากรู้เรื่องชาวบ้านอีกล่ะ )

คนไข้ : เริ่มเล่ายาว เลย  คือว่า  เมื่อ 2 ปีก่อนนี่  ฉันไปซื้อยูคาเขา  เขาบอกขายให้ในราคา 38000 บาท  ซื้อแล้วก็ไปตัดขาย  แล้วอยู่ๆ  ตำรวจก็มาจับ บอกว่าฉันไปตัดยูคาคนอื่นขาย  จริงๆ  น่ะเจ้าของที่บอกขายให้ฉัน  ฉันไม่รู้ว่า ยูคานั้นน่ะมีคนเช่าปลูกอีกที  สรุปก็คือฉันผิดได้ติดคุก 2 ปี  ตอนแรกฉันเครียดมากอยากฆ่าตัวตาย  แต่ก็นึกได้ว่าแล้วลูกจะอยู่กับใคร  น้ำหนักลดมาก  นี่ฉันเพิ่งเริ่มดีขึ้นมา  ที่อยู่ฉันก็ไม่มีตอนนี้ออกมานี่ ต้องไปอาศัย กระท่อมนา เขาอยู่ ใช้ตะเกียง  ตอนฉันอยู่ในคุกทำความดีมาก พอมีเงินออกมานิดหน่อยก็พอขอน้ำประปาเข้า แต่ไฟฟ้าฉันไม่มีปัญญา  น่ะหมอ 

ชลัญ   :  อ้าวแล้วสามีล่ะ

คนไข้: ( แสดงสีหน้าเบื่อๆ เงยหน้ามองเพดานห้อง  ) ฉันติดคุกได้สักปีหนึ่งมันก็มีเมียไม่  ลูกมันก็ปล่อยไว้กับญาติฉัน  เมื่อก่อนฉันมีที่บ้าน แต่หลุดจำนอนหมด  ตอนนี้ฉันต้องดิ้นรนทุกอย่างเพื่อลูกน่ะหมอ  อีก 4  คนยังเรียนหนังสือ ปวส.  ม. 1 ป. 3 และจะขึ้น ป. 1

เมื่อชลัญได้ฟังประวัติเธอคร่าวๆ ก็ให้นึก  สลดใจ  หันไปมองคนไข้อีกคนที่นั่งอยู่ด้านหลังเอามือเช็ดน้ำตา  มีคนสะเทือนใจเหมือนเราทีเดียว  ชลัญจึงรีบซักประวัติเบาหวานให้แล้วเสร็จ  เพราะมีคนไข้รออีกมาก  แล้วบอกเธอว่า  สัก 10 โมงน่าจะซักประวัติหมด  ให้ขึ้นมาหาใหม่  จะสอบถามประวัติเพิ่มเติม 

...............................................................................................................................

พอถึงเวลาประมาณ 10 โมงเช้า  คนไข้คนนี้ก็ขึ้นมา  พร้อมลุกอีก 2 คน  คนผู้หญิง  กำลังจะขึ้น ป.3  คนเล็กขึ้น ป.1  ชลัญจึงสอบถามประวัติเพิ่มเติมว่า  ลูกๆ ได้ช่วยอะไรมั๊ย  เธอเล่าต่อว่า  คนที่อยู่ ปวส.กับคน ม. 1  นั้นไปช่วยบ้าง หรือไม่ก็รับจ้างอย่างอื่น  ก็พอได้ค่าใช้จ่าย 

ชลัญถาม เหนื่อย?  เครียดมั๊ย  ?

คนไข้น้ำตาคลอ  เหนื่อยมาก  แต่ฉันท้อไม่ได้ หมอ  อีก 4 ชีวิต ไม่มีใคร  หากไม่มีฉันเขาคงลำบากกว่านี้  ฉันต้องสู้เพื่อพวกเขา

ชลัญก็เลยถาม  ตอนนี้กังวลเรื่องอะไร

คนไข้ตอบ  กังวลเรื่องลูกฉันอยากได้ทุนการศึกษาลูก  นี่เข้าโรงเรียนฉันก็ไปเป็นหนี้ครูมา 

ฉันอยากหาทุนสักก้อน  ขายของ ฉันมีฝีมือทำอาหาร ฉันจบ ปวช. อาหาร  ฉันตำส้มตำอร่อย  เมื่อก่อนติดคุกฉันก็ขาย แต่พอฉันติดคุกญาติฉันก็ขายอุปกรณ์หมด  เอาเงินมาเลี้ยงลูกฉันให้  พวกอุปกรณ์ขายก๋วยเตี๋ยวอย่างงี้ 

ชลัญ : หากลงทุนพวกนี้คง ต้องใช้เงินพอสมควร และอาจต้องมีทุนหมุนเวียน  น่าจะยังไม่เหมาะ เอางี้ สนใจ ไอติมหลอดมั๊ย  ลงทุนแค่อุปกรณ์  กับน้ำอัดลมหรือน้ำหวานไม่แพงมาก  พอจะขายได้คล่องหน้าร้อน ด้วย แล้วชลัญก็เปิด อินเตอร์เน็ตให้ดู คนไข้กระตือรือร้นและสนใจทีเดียว ชลัญจึงถามต่อว่า  แล้วหากอยากทำจะเอาเงินที่ไหน

คนไข้เงียบ  แล้วก็พูดขึ้นว่า หยิบยืมคงไม่ไหว กลัวหาใช้เขาไม่ได้ หมอ 

ชลัญตัดบทก่อน คือที่ให้มาหาใหม่นี่จะเอาชุดนักเรียนให้เจ้าตัวเล็ก  (พอดีชลัญซื้อมาให้เด็กอีกคนอายุเท่ากันเลย  กำพร้าพ่อแม่หนีไปมีสามีใหม่ ตอนนี้อยู่กับย่าแค่ 2 คน ย่าอายุ 62 ปี เป็นทั้งเบาหวานและหอบหืด มีรายได้จากเงินรายเดือนสูงอายุ และรับจ้างอีกเล็กน้อย แต่ยังไม่มาเอาจึงให้ลูกคนนี้ไปก่อน แล้วเดี๋ยวเด็กนั้นคงต้องซื้อมาให้ใหม่ )  เมื่อเด็กน้อยเห็นชุดนักเรียนใหม่ก็ดีใจกระโดดกอดชุดทีเดียว  คนไข้ยกมือไหว้ขอบคุณ

...................................................................................................................................

จากนั้นชลัญก็จดชื่อ่ที่อยู่คนไข้สอบถามข้อมูลจากสถานีอนามัย เมื่อได้ข้อมูลตรงกันไม่โกหก  จึงได้คุยกับเพื่อนๆทั้งแพทย์พยาบาล เพื่อรวบรวมเงินซื้ออุปกรณ์ขายไอติมหลอดให้คนไข้ คงพอช่วยเขาบรรเทาทุกข์ได้บ้าง

ที่เขียนบันทึกนี้ขึ้นมานี่  ไม่ได้อยากมาอวดเพื่อให้คนอื่นมาชื่นชมเราว่า โห! เป็นคนดีจริง  แต่ที่บันทึกนี่ต้องการ ถ่ายทอดบริบทของ รพ.ชุมชนที่เราอยู่นั้น มันมีรายละเอียดปลีกย่อยมากมาย ที่เราต้องทำในชุมชน สังคม ซึ่งมันไม่ใช่เพียงเพื่อการรักษาโรคเท่านั้น แต่หากเรายังต้องรักษาจิตใจ  คุณค่าของคน หรือแม้กระทั่งต้องช่วยเขาทางด้านเศรษฐกิจ  แล้วอย่างนี้หากคิด แต้ม P4P จะให้แต้มเท่าไหร่ มิทราบ 

ในสังคมชนบทของเรานั้น การเอื้ออาทรยังมีให้เห็น ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่งดงามของคนภูธรอย่างเราเงินอาจเป็นปัจจัยที่สำคัญในการดำรงชีวิต แต่ไม่ใช่คำตอบของทุกอย่าง


ชลัญธร