จากตอนที่แล้วการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมจะประกอบด้วย 2 ส่วนสำคัญได้แก่
1. การออกแบบงาน ที่จะบรรลุผลสูงสุดซึ่งต้องมี 4 องค์ประกอบ ได้แก่ ประสบการณ์ การสะท้อน/อภิปราย ความคิดรวบยอด และการปฏิบัติและ/หรือประยุกต์
2. การมีส่วนร่วมสูงสุด คือการออกแบบกลุ่มและมีการจัดกลุ่มแบบต่างๆที่ๆได้กล่าวในตอนก่อนหน้านี้
ในตอนนี้ เราจะมีการสร้างแผนการสอนและทดลองสอนกัน การทดลองสอนเรียกว่า micro teaching ซึ่งจะใช้เวลาน้อยกว่าการสอนจริง โดยส่วนมากใช้เพียงหนึ่งในสามของเวลาที่ใช้สอนจริง
ภาพที่ 1 ภาพนี้แสดงการปรับแผนการสอน
การอบรมครั้งนี้ มีการปรับแผนการสอน 3 ครั้ง 1 สร้างแผนที่ต่างจากที่เคยทำมา นำองค์ประกอบ การจัดกลุ่ม ลักษณะกิจกรรม เวลาทีใช้ มาคิดด้วย ครั้งที่ 2 มีการสะท้อน/อภิปราย ทำให้เห็นจุดปรับปรุง นำไปปรับเตรียม เพิ่มเติม และพรุ่งนี้วันทดลองสอน จะเห็นสิ่งที่จะต้องปรับเพิ่มเติม ถ้ามีการนำไปปรับอีกครั้งจะเป็นแผนการสอนที่นำไปใช้ได้จริง
แผนการสอนจากการอบรมครั้งนี้ อาจารย์ให้แต่ละกลุ่มเลือกจะทำเรื่องอะไร ..
1.กลุ่มอาจารย์มีชัย ทำเรื่องการแปรงฟันให้ถูกวิธี ซึ่งเกี่ยวข้องกับทักษะ เป็นสำคัญ
2.กลุ่มอาจารย์ธัญญา ทำเรื่อง การวิเคราะห์ผลตรวจน้ำตาลปลายนิ้ว ซึ่งเกี่ยวกับความรู้เป็นสำคัญ
3.กลุ่มของดิฉันซึ่งมีอาจารย์เกษนภา และอาจารย์สุวิณา เราทำเรื่องปรับพฤติกรรม ตระหนักในความเสี่ยง ซึ่งเกี่ยวกับทัศนคติเป็นสำัคัญ
ภาพที่ 2 เนื้อหาการสอนเน้นเรื่องใดเป็นสำคัญ จะต้องมีการจัดกิจกรรมที่มีผลต่อการเรียนรู้ดังนี้
1.กรณีเป็นเรื่องทัศนคติ ต้องมีผลต่อความคิด ความเชื่อที่มีความรู้สึกเป็นองค์ประกอบ
ดังนั้นกิจกรรม ต้องมีการจัดให้มีองค์ประกอบ ให้ประสบการณ์ตรง/อ้อมที่มีผลต่อความรู้สึก
2.กรณีที่เป็นความรู้ ต้องมีผลต่อความคิดวิเคราะห์ที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงจัดระเบียบวิธีคิดใหม่
ดังนั้นกิจกรรมจะต้องมีกรอบวิธีคิดที่ชัดเจน เป็นระบบ มีการสะท้อนอภิปรายที่เป็นแบบวิเคราะห์
3.กรณีที่เป็นทักษะ ต้องเป็นขั้นตอนการปฏิบัติที่ทำได้โดยง่าย
ดังนั้นการจัดกิจกรรมต้องมีกรอบความคิด/ความเข้าใจ และให้ผ่านประสบการณ์ ที่มนการสาธิต ให้ชัดแจ้งเห็นจริง และต้องมีกิจกรรมให้ประยุกต์ปฏิบัติจริง
มาดูแผนการสอนของกลุ่มอาจารย์ธัญญากัน....
แผนการสอนเรื่อง การวิเคราะห์ผลตรวจน้ำตาลปลายนิ้ว
วัตถุประสงค์ เพื่อให้เข้าใจความสำคัญของการตรวจน้ำตาลปลายนิ้วและความสัมพันธ์ ของผลตรวจน้ำตาลปลายนิ้วกับการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย การใช้ยา
ตารางกิจกรรม
องค์ประกอบ การจัดกลุ่ม กิจกรรม เวลาที่ใช้ ผู้สอน
ประสบการณ์ 3-4 คน เจาะน้ำตาลปลายนิ้ว
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในกลุ่ม
ความคิดรวบยอด ใหญ่ บรรยาย ความสำคัญ วิธีการ
สะท้อน/อภิปราย 5-6 คน วิเคราะห์ใบงาน ผล SMBG 1 คน (3 วัน)
ความคิดรวบยอด ใหญ่ นำเสนอ/อภิปราย
วิทยากรบรรยายเพิ่มเติม
การประยุกต์ รายบุคคล ผลเจาะนำ้ตาลมาวิเคราะห์ใหม่
ภาพที่ 3 แผนการสอนของกลุ่มอาจารย์ธัญญา
พี่มดแบบนี้ได้ประโยชน์มากเลยครับ ได้ลองทำแผนการสอนด้วย ได้ทดลองเอาไปสอนหรือยังครับ
ขอบคุณค่ะ คุณน้อง ก็ลองนิดหน่อยบ้างเวลาสอนน้องๆที่ รพ. แต่สมาคมผู้ให้ความรู้เขาจริงจังมากค่ะที่จะปฏิรูปการสอนให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น