ต่อไปนี้เป็น "ชุดถ้อยคำ" ที่ผมมักพูดไว้เป็นบทสรุปเสมอ เมื่อลงพื้นที่คุยกับเพื่อนพี่น้องครูในโรงเรียน 

  • เด็กกล้าคิด เพราะเขามั่นใจในตนเอง
  • เด็กจะมั่นใจในตนเอง ก็ต่อเมื่อเขาภูมิใจในตนเอง
  • เด็กจะภูมิใจในตนเอง เมื่อเขารู้สึกว่า "ฉันทำได้" "ฉันคิดเองได้" "ฉันเป็นคนสำคัญในทีม"
  • ดังนั้น ครูเรา ต้องเปลี่ยนมาใช้ "ปฏิสัณถารเชิงบวก"
  • ครูจะทำ "ปฏิสัณถารเชิงบวก" ได้ก็ต่อเมื่อ "ครูหันมาเรียนรู้ความรู้สึกและความคิดตนเอง"
  • นั่นคือ ครูควร เจริญสติภาวนา หรือ ศึกษาจิตศึกษา หรือ จิตตปัญญาศึกษา หรือ เรียนรู้ภายในตนเอง

หากท่านเชื่อกฎของกรรม เรื่องเหตุและผล มีเหตุ ย่อมมีผล มีผลย่อมมีเหตุ ผมมีข้อสรุปดังนี้ครับ

  • เด็กจะคิดเก่ง ต้องได้ฝึกคิด
  • เด็กจะได้ฝึกคิด ครูควร "ตั้งคำถาม" (ไม่ใช่เน้นบอกให้จำ สั่งทำตามคำบอก)
  • ครูจะเก่งตั้งคำถาม ครูต้องได้ฝึกตั้งคำถาม
  • ครูจะได้ฝึกตั้งคำถาม เมื่อครูสอนแบบ PBL 
  • ครูจะสอนแบบ PBL ให้ได้ผลดีที่สุดต้องทำ PLC


ผมยังตกผลึกกับตนเองด้วยครับว่า ..... สิ่งที่ชาวตะวันตกว่ามา  ในหลักคำสอนพระพุทธศาสนา ว่าไว้หมดแล้ว......