ได้ข่าวว่า กระทรวงศึกษาเพิ่งตระหนักว่าอจ. มหาลัยระดับป.เอกกำลังจะเกษียณอายุกันหมดใน ๑๕ ปีนี้ จะทำให้ขาดแคลน จึงเสนอขอเงิน ๕ หมื่นล้านบาทส่งคนไปเรียนเอก (เข้าใจว่าส่วนใหญ่ไปเรียนนอก) เพื่อมาทดแทน
อ๋อย..เรื่องสำคัญแบบนี้ทำไมเพิ่งมาตระหนัก มันไม่มีคกก. อะไรสักอย่างคอยติดตามวิเคราะห์หรือ เช่น ฝ่ายบริหารบุคลากรการศึกษาของ สกอ. หรือว่าเอาเวลาไปเล่นการเมืองกันเสียหมด ๑๐ ปีก่อนผมเป็นรองอธิการวิชาการของม. บ้านนอก ผมยังวางแผนเรื่องนี้สำหรับม.ผมเลย (ไม่ต้องรอให้นายสั่งด้วยซ้ำไป)
วิธีแก้ปัญหาเฉพาะหน้าคือ ก็ไม่ต้องไปให้เขาเกษียณสิครับ ที่ usa เขาฉลาดเขาไม่กำหนดอายุเกษียณให้อจ.มหาลัย ใครอยากสอนจนตาย เชิญ เพราะเขาตระหนักดีว่าอาชีพนี้ยิ่งแก่ยิ่งดี (เหมือนบวชพระทำไมไม่ให้เกษียณที่ ๖๐ บ้างล่ะ พระยิ่งแก่ยิ่งเก่ง ก็เห็นกันอยู่) การสอนนะ ไม่ใช่แบกหามกรรมกร มันสอนได้จนตายแหละ
ลองผิดลองถูก ผลาญเงินไปมาก จนอายุ ๖๐ กำลัง peak มีแต่ทำถูก ดันให้ไปเลี้ยงหลาน ขลิบใบไม้ซะแล้ว กำลังพลสำคัญของชาติแท้ๆ
อจ. มหาลัยว่าไปแล้ว คือ สมองของชาติ ชาติจะเจริญได้ อจ.มหาลัยต้องเก่งเสียก่อน ไม่งั้นไม่มีทาง แต่รัฐบาลต้องฉลาดด้วย ประเทศไทยเรานั้นเท่าที่ผมสังเกตมานาน อจ.มหาลัยพอใช้ได้ทีเดียว แต่รัฐบาลมักโง่ มันเลยไม่เสริมแรงกัน เช่น รัฐบาลกำหนดกรอบมาสิว่า จะให้วิจัยด้านเพิ่มมูลค่าผลผลิตการเกษตร และการค้าผลผลิตนี้ รวมทั้งวงจรอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง แทนที่จะไปเห่อเหิมอะไรที่หรูหราเว่อเพ่อ เช่น นาโนเทค ...ร้บรองว่าประเทศไทยจะเป็นมหาอำนาจได้ใน ๒๐ ปีทันที
อจ.แก่พวกนี้ถ้าจะทำงานสอนต่อ มีข้อแม้ว่า ต้องมีผลงานวิชาการ วิจัย ด้วยนะ ต้องแก่ความรู้ ไม่ใช่แก่เพราะอยู่นาน
กล่าวฝ่ายการส่งเด็กๆ ไปเรียนป.เอก อยากเสนอว่า ขอให้เน้นการเรียนในประเทศสัก ๙๐ ปซ. ส่งไปนอกสัก ๑๐ ปซ. ก็พอ เพราะการเรียนในประเทศได้ประโยชน์หลายต่อมาก
๑) ช่วยพัฒนาความเข้มแข็งให้ระบบการศึกษาไทย แทนที่จะส่งเด็กเก่งไปช่วยพัฒนาการศึกษาชาติอื่น (เราส่งเด็กไปเรียนนอกมาร้อยกว่าปีแล้ว หยุดส่งซะไทยได้แล้ว หัดยืนบนขาตัวเองได้เลย)
๒) วิทยานิพนธ์ที่ทำจะช่วยแก้ไขปัญหาชาติไทยเราเอง หรือพัฒนาชาติไทย
๓) อาจารย์ป.เอก มีลูกมือช่วยทำงานวิจัย มีเงินทุนให้วิจัย
๔) เป็นการกระตุ้นให้อาจารย์คิดหาโจทย์วิจัย เพื่อมาเป็นหัวข้อวิทยานิพนธ์
๕) เงินทองไม่รั่วไหลไปตปท.
ส่วน ๑๐ ปซ. ที่ส่งไปนอกนั้น เท่ากับว่าเป็นทูตทางวิชาการ เพื่อเชื่อมโยงกับโลกภายนอกบ้าง อย่าลืมว่ายังมีอีกหลายปซ. ที่ไปเรียนนอกด้วยทุนส่วนตัวอยู่แล้ว
..คนถางทาง (๔ เมษายน ๒๕๕๖)
ปล. อ้อ สาเหตุหนึ่งที่ขาดแคลนป.เอก คือ จบเอกมาแล้วแทนที่จะไปสอนหนังสือ กลับไปเป็นนักการเมืองเสียมาก นักการเมืองไทยมีป.เอก เป็นสัดส่วนน่าจะมากที่สุดในโลก ใน usa แทบไม่มีเลย
ผมขอช่วยเสริมว่าปัญหานี้ไม่ได้เกิดขึ้นเพราะนักการเมืองฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งนะครับ เป็นปัญหาตกทอดสืบต่อมายาวนาน มาถึงทุกวันนี้อาจารย์มหาวิทยาลัยยังจบปริญญาเอกกันไม่ถึงครึ่ง สาเหตุที่ผมคิดว่าสำคัญที่สุดคือกระบวนการรับคนมาเป็นอาจารย์ในมหาวิทยาลัยนั้นไม่เข้มข้นเพียงพอที่จะได้คนที่รักการศึกษาเรียนรู้อย่างแท้จริงครับ
ส่วนเรื่องเปรียบเทียบกับอเมริกานั้น นักวิชาการไทยส่วนใหญ่เป็นพวกอนุรักษ์นิยม เรื่องนี้ก็เป็นอีกเรื่องที่ตรงข้ามกับที่อเมริกาครับ ;-)