ผมเขียนบันทึกเรื่องโครงการNPI ไว้ที่นี่ วันที่ ๑๕ ก.พ. ๕๖ มีการประชุมคณะกรรมการกำกับทิศของแผนงานสนับสนุนการขับเคลื่อนสังคมด้วยดัชนีวัดความก้าวหน้าของชาติ(NPI) ที่สสส.
การประชุมนี้ทำให้ผมมีความสุขมาก เพราะได้เห็นความก้าวหน้าแบบก้าวกระโดดของแผนงานคือ ในระดับupstream ซึ่งหมายถึงการพัฒนาดัชนีมีการร่วมมือกับสำนักงานสถิติแห่งชาติ สภาพัฒน์ และUNDP
ในระดับdownstream ซึ่งหมายถึง การนำเครื่องมือนี้ไปใช้หลังจากนำเอาเครื่องมือไปแนะนำแก่ผู้ใช้ในสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ก็มีจังหวัดต่างๆมาขอความช่วยเหลือ นำเครื่องมือไปใช้ในการวางแผนพัฒนาจังหวัดของตน
ผมมองว่านี่คือ serendipity หรือผลที่เกิดขึ้นโดยไม่คาดฝันของการวิจัย ทำให้แผนงานนี้ก้าวกระโดดอย่างน่าชื่นชม โดยผมมีข้อแนะนำแก่ สสส.ว่า สสส. ควรฉวยโอกาสนี้ยกระดับความสำเร็จของแผนงานขึ้นไปโดยใช้เงินเพิ่มไม่มาก
เป้าหมายของแผนงานนี้คือ “สร้างวัฒนธรรมการวางแผน และการตัดสินใจโดยใช้ข้อมูลที่สะท้อนภาพของการพัฒนา ในมิติต่างๆอย่างเป็นองค์รวม เพื่อให้การวางแผน และการตัดสินใจเป็นไปโดย
· ใช้เหตุผลอย่างรอบคอบ
· สร้างสมดุลของการพัฒนา
· สร้างภูมิคุ้มกันในการพัฒนา”
ผมมองว่าการก้าวกระโดดของโครงการ เป็นภาพเบื้องต้นสำหรับทำงานให้บรรลุเป้าหมายนี้ โดยมี“ผู้ใช้” เครื่องมือ เป็นเจ้าของกระบวนการสร้าง และใช้ข้อมูลตามแนวทาง NPI นี้โดยที่ “ผู้ใช้” แต่ละพื้นที่มีบริบทแตกต่างกัน
ผมจึงเสนอต่อที่ประชุมว่า สสส. น่าจะพิจารณาเพิ่มงานในส่วน (๑) การเก็บข้อมูล context และกระบวนการใช้ NPI ของuser แต่ละพื้นที่ (๒) การจัดการเชื่อมโยงเครือข่ายของผู้ใช้ ให้เกิดความสัมพันธ์ลปรร.ประสบการณ์การใช้NPI ระหว่างกัน เพื่อสร้างเครือข่ายผู้พัฒนา และผู้ใช้NPI ที่มีความสัมพันธ์แนวราบ
วิจารณ์ พานิช
๑๕ ก.พ. ๕๖
